Azərbaycanda ənənəvi, intensiv və superintensiv tipli meyvə bağlarına dair tələblər müəyyənləşib - CƏDVƏL

Azərbaycanda ənənəvi, intensiv və superintensiv tipli meyvə bağlarına dair tələblər müəyyənləşib - CƏDVƏL
  • Clock-gray 15:13
  • calendar-gray 20 Noyabr 2020

Azərbaycanda ənənəvi, intensiv və superintensiv tipli meyvə bağlarına dair tələblər müəyyənləşib.

APA-nın məlumatına görə, Dövlət Statistika Komitəsinin Kollegiyası bununla bağlı "Məhsul yığımı, payızlıqların səpini və dondurma şumuna dair 7-kt №-li aylıq rəsmi statistika hesabatı forması və onun doldurulmasına dair göstəriş haqqında" qərarına bununla bağlı anlayışları əlavə edib.

Beləliklə, ənənəvi (ekstensiv) tipli meyvə bağı dedikdə, insanlar tərəfindən sınaqdan çıxarılmış və nəsildən-nəsilə ötürülmüş ənənəvi texnologiyaların tətbiqi ilə bağların becərilməsi və məhsul istehsalı başa düşülür.

Belə meyvə bağları bir qayda olaraq, uca boylu meyvə bitkilərindən salınmaqla hər bitkiyə verilən qida sahəsi geniş, forması isə əsasən kürəşəkilli, irihəcmli təbii çətirli olur. Bu tip bağlarda meyvə ağaclarının hündürlüyü 5-6 metr və daha çox, bir qayda olaraq ağaclararası məsafə 3,0-6,0 metr, cərgəarası məsafə isə 5,2-7,0 metr intervalında olur. Bu tip meyvə bağlarında hər ağacın məhsuldarlığı ən yüksək məhsul ilində 120-150 sent/ha təşkil edir. Belə bağların bara düşməsi üçün 7-8 il tələb olunur, ağacların köklənməsi 25-35 ildən sonra həyata keçirilir.

İntensiv tipli meyvə bağlarında ağacların boyu calaqaltının tipindən asılı olaraq 3-4 metr olmaqla, ağaclararası məsafə 2-6 metr, cərgəarası məsafə 4-7 metr təşkil edir. Bu bağlar ucaboylu calaqaltılarda 5-7 yaşında, ortaboylu calaqaltılarda isə 3-4 yaşında məhsula düşür və ağacların istismar müddəti 20-25 il təşkil edir. Bu müddətdən sonra bağların əmtəəlik məhsuldarlığı aşağı düşdüyündən onlar köklənərək ləğv edilir və bağ növbələşməsi əsasında yeni bağlar salınır.

Superintensiv tipli meyvə bağları ehram formalı, ensiz çətirə malik ağaclardan salınır. Burada əsəsən sıxlaşdırılmış xətvari tipli əkin sxemlərindən istifadə olunur. Ağacların boyu 3-4 metr, bir qayda olaraq ağaclararası məsafə 1,1-3,3 metr, cərgəarası məsafə isə 2,0-5,45 metr intervalında olur. Belə bağlarda ağaclar iki-üç ildən sonra məhsul verir, yüksək məhsuldarlıq dövrü 12-15 il ərzində saxlanılır.

İntensiv və superintensiv meyvə bağları müasir suvarma sistemi (damcıvari və (və ya) süni yağışyağdırma) ilə təmin olunur.

Ənənəvi, intensiv və superintensiv üsulla salınmış çoxillik əkmələrin 1 hektarına düşən ağacların növlər üzrə sayına dair məlumat əlavədə verilib:

Ənənəvi, intensiv və superintensiv üsulla salınmış çoxillik əkmələrin 1 hektarına düşən ağacların növlər üzrə sayı, ədəd 

   Meyvə bağları üzrə                         

Ənənəvi üsul

İntensiv üsul

Superintensiv üsul

    xurma

450-dək

450-832

833 və daha çox

    nar

450-dək

450-832

833 və daha çox

    feyxoa

650-dək

650-1249

1250 və daha çox

    limon

650-dək

650-1249

1250 və daha çox

    portağal

650-dək

650-1249

1250 və daha çox

    naringi

650-dək

650-1249

1250 və daha çox

    alma

650-dək

650-1249

1250 və daha çox

    armud

650-dək

650-1249

1250 və daha çox

    heyva

330-dək

330-832

833 və daha çox

    ərik

650-dək

650-1249

1250 və daha çox

    albalı

650-dək

650-1249

1250 və daha çox

    şaftalı

650-dək

650-1249

1250 və daha çox

    gavalı

650-dək

650-1249

1250 və daha çox

    alça

650-dək

650-1249

1250 və daha çox

    gilas

650-dək

650-1249

1250 və daha çox

    badam

278-dək

278-556

557 və daha çox

    şabalıd

238-dək

238-832

833 və daha çox

    fındıq

330-dək

330-1249

1250 və daha çox

    püstə

330-dək

330-832

833 və daha çox

    qoz

238-dək

238-832

833 və daha çox

    zeytun

330-dək

330-556

557 və daha çox

      sair meyvə bağları

          onlardan:

       kinkan

650-dək

650-1249

1250 və daha çox

       əzgil

330-dək

330-556

557 və daha çox

       zoğal

330-dək

330-556

557 və daha çox

       iydə

330-dək

330-556

557 və daha çox

       əncir

330-dək

330-556

557 və daha çox

       innab

330-dək

330-832

833 və daha çox

Giləmeyvələr üzrə

       kivi

1600-dək

1600-2200

2201 və daha çox

       moruq

5000-dək

5000-11000

11001 və daha çox

       böyürtkən

5000-dək

5000-11000

11001 və daha çox

       qarağat

4500-dək

4500-5500

5501 və daha çox

       çiyələk

55000-dək

55000-105000

105001 və daha çox

       tut (meyvə)

208-dək

208-832

833 və daha çox

Tut (çəkil)

10000-dək

10000-14999

15000 və daha çox

Yaşıl çay yarpağı

24000-dək

40000 və daha çox

40000 və daha çox1

Üzüm bağları üzrə

   onlardan:

   süfrə üzümü

2666-dək

2666 və daha çox2

2666 və daha çox3

   şərab üzümü

2666-dək

2666 və daha çox2

2666 və daha çox3

1) havanın temperaturundan asılı olan avtomatlaşdırılmış ventilyasiya, damcıvari və süni yağışyağdırma suvarma sistemləri ilə təmin edilmiş sahə;

2) damcıvari suvarma sistemi ilə təmin edilmiş sahə və fillokseraya davamlı calaq-üzüm tingləri;

3) damcıvari və süni yağışyağdırma suvarma sistemi, şaxtaya qarşı müşahidə sistemi və avtomatlaşdırılmış dərman çiləmə sistemi ilə təmin edilmiş sahə və fillokseraya davamlı calaq-üzüm tingləri

Ramiz Mikayıloğlu

Digər xəbərlər