Maliyyə

Ana səhifə

Maliyyə

Azərbaycan əhalisi xərclərinin 2/3-ni ərzaqa sərf edir

23 iyun 2009 09:25 (UTC +04:00)

Bakı. Vahab Rzayev – APA-Economics. Azərbaycan əhalisi tərəfindən 2009-cu ilin may ayında pərakəndə ticarət şəbəkəsindən 943,8 mln. manat dəyərində mallar alınıb. Dövlət Statistika Komitəsindən «APA-Economics»ə verilən məlumata görə, bunun 615 mln. manatı və ya 65,2%-i əhali tərəfindən ərzaq malları, 328,8 mln. manatı və ya 34,8%-i isə qeyri-ərzaq mallarının alınmasına sərf edilib.

May ayında qeydə alınmış ümumi əmtəə dövriyyəsinin illik artımı 8,6% səviyyəsində olduğu halda, ərzaq malların alışı 11,5%, qeyri-ərzaq mallarının alışı isə cəmi 2,1% artıb.

Makroiqtisadi təhlilin dünya praktikasında qəbul edilmiş normalarına əsasən demək olar ki, Azərbaycanda ərzaq mallarının alınmasına çəkilən xərclərin xüsusi çəkisi həddən artıq yüksəkdir. Məsələn, Rusiyada bu göstərici 47% təşkil edib ki, bu da Rusiya iqtisadçıları, hökuməti və analitiklərini çox narahat edir. Azərbaycanda isə bu rəqəm hətta bundan 1,4 dəfə yüksəkdir.

Eyni zamanda qeyd etmək lazımdır ki, 47%-lik səviyyə rəsmi statistikanı əks etdirir, müxtəlif makroiqtisadi tədqiqat qurumlarının müstəqil araşdırmaları isə Rusiyada bu göstəricinin 70% olmasından xəbər verir. Azərbaycanda isə rəsmi statistikaya əsasən, ərzaq mallarının xüsusi çəkisi 65% olduğu halda, real göstərici haqqında yalnız ehtimallar irəli sürmək mümkündür.

Əhalinin xərcləri strukturunda qidalanmaya bu qədər çox vəsait sərf edilməsi bir neçə amili üzə çıxarır. İlk növbədə bu, əhalinin yığım qabiliyyəti, uzunmüddətli istifadə mallarının alınması, investisiya, tikinti xərcləri və əhalinin ümumi rifahını əks etdirən digər xərc imkanlarının məhdud olduğunu göstərir. Bundan başqa, qidalanmaya sərf edilən xərclərin iri olması ölkədə ərzaq məhsullarının qiymətlərinin digər mallarla müqayisədə yüksək olduğunu sübut edir. Ümumilikdə, əhalinin xərclərində 65%-lik payın qidalanmaya, yəni gündəlik fizioloji ehtiyacların ödənilməsinə yönəldilməsi makroiqtisadi və sosial baxımdan mənfi göstərici kimi qiymətləndirilir.