Maliyyə

Ana səhifə

Maliyyə

Samir Şərifov: “Dünya maliyyə böhranının 2009-cu ildə Azərbaycan iqtisadiyyatına təsirinin daha qabarıq olacağı gözlənilir”

17 yanvar 2009 11:16 (UTC +04:00)

“APA-Economics”-in məlumatına görə, Azərbaycan prezidentinin sədrliyi ilə Nazirlər Kabinetinin 2008-ci ildə sosial-iqtisadi inkişafın yekunlarına həsr olunmuş iclasında çıxış edən maliyyə naziri Samir Şərifov deyib ötən il üzrə Azərbaycanda ÜDM-in artım səviyyəsi ikirəqəmli olsa da, son iki ay ərzində iqtisadi artım tempinin azalması səbəbindən hesabat ilinin ortasında proqnozlaşdırıldığından aşağı olub.

S. Şərifov dünyanın aparıcı iqtisadi gücü sayılan ABŞ-ın qeyri-standart və riskli ipoteka kreditləri bazarında hələ 2007-ci ildə yaranmış problemlərin bir sıra maliyyə-bank və əmlak bazarı qurumlarını iflasa düçar edərək, artıq 2008-ci ildə bütünlüklə ABŞ-da, sonradan isə Avropa və Asiya ölkələrində kəskin maliyyə böhranına gətirib çıxardığını vurğulayıb. Nazir onu da deyib ki, 2008-ci ilin sonuna dünyanın aparıcı fond birjalarının indeksləri dəyərini ən azı 40% itirib, inkişafda olan ölkələrin fond birjalarına dəyən ziyan isə daha güclü olub, bu birjaların indeksləri 50-75% arasında düşüb. Qlobal tələbatın azalması səbəbindən dünya əmtəə bazarlarında da kəskin qiymət ucuzlaşması baş verib. Bu baxımdan Azərbaycanın maliyyə naziri ötən müddət ərzində neftin qiymətinin 4, əlvan və qara metalların və digər əmtəə mallarının qiymətinin isə 2-2,5 dəfə ucuzlaşdığını diqqətə çatdırıb. Nazir dünyada baş verən maliyyə böhranının Azərbaycan iqtisadiyyatını da ciddi sınaqlarla üz-üzə qoyduğunu açıqlayıb: “2008-ci ildə qlobal böhranın fəsadları Azərbaycan iqtisadiyyatına sirayət etsə də, qeyd edilməlidir ki, ölkə prezidentinin tapşırığı ilə həyata keçirilmiş qabaqlayıcı tədbirlər nəticəsində böhranın mənfi təsirləri ötən il ərzində ölkə iqtisadiyyatında praktiki olaraq hiss olunmayıb. Bununla belə, son təhlillər göstərir ki, artıq bütün dünya ölkələrinin üzləşdiyi maliyyə və iqtisadi böhran ehtimal edildiyindən daha dərin, sarsıdıcı və uzunmüddətli olacaq. Ən optimal ssenarilərə əsasən, böhranın yalnız 2010-cu ilin sonu, 2011-ci ilin əvvəlində başa çatacağı gözlənilir. Bu isə 2009-cu ildə böhranın ölkə iqtisadiyyatına təsirinin daha qabarıq olacağı ehtimalını gücləndirir”.

Bununla belə, maliyyə naziri təşvişə düşməyi deyil, reallığı qəbul edərək böhran şəraitinə uyğun müvafiq iqtisadi siyasətin həyata keçirilməsini vacib sayır: “Belə ki, büdcədən maliyyələşən təşkilatlarda maliyyə nizam-intizamına diqqət artırılmalı, lüzumsuz xərclər, təxirə salına biləcək səfərlər, mal almaları və digər tədbirlər azaldılmalıdır. Kommunal, istehlak, enerji, yanacaq, qaz, su sərfiyyatı qənaətlə aparılmalıdır. Kommunal sektorda fəaliyyət göstərən təşkilatlar tərəfindən alınan materialların və yanacağın dəyərinin vaxtında və tam ödənilməsi, fiskal orqanlar tərəfindən vergi və rüsumların dövlət büdcəsinə toplanması şəksiz təmin olunmalıdır”.

S. Şərifovun sözlərinə görə, ötən il böhranla mübarizə məqsədilə dünyada həyata keçirilmiş tədbirlərin təhlili göstərir ki, xarici və daxili borcu az olan, eyni zamanda yüksək maliyyə-valyuta ehtiyatlarına malik ölkələr böhrana daha hazırlıqlı və dayanıqlıdır: “Həm Beynəlxalq Valyuta Fondunun, həm də dünyanın aparıcı reytinq agentliyi olan “Standart&Poors” şirkətinin qənaətinə görə, məhz Azərbaycan iqtisadiyyatının böyük imkanlara malik olması və dayanıqlılığı, habelə, həyata keçirilən iqtisadi siyasət ölkənin dünya böhranının nəticələrini digər ölkələrlə müqayisədə daha asan dəf edəcəyinə zəmin yaradır”.