Maliyyə

Ana səhifə

Maliyyə

«Commerzbank»: Qızılın qiymətinin müsbət dinamikası davam edəcək

16 noyabr 2009 11:11 (UTC +04:00)

Bakı. Vahab Rzayev – APA-Economics. Dünyanın mərkəzi bankları qızıl bazarı üçün artıq təhlükə yaratmır. «APA-Economics»in məlumatına görə, Almaniyanın ikinci iri bankı olan «Commerzbank»ın mütəxəssisləri bu fikirdədir. Belə ki, ötən əsrin 90-cı illərindən fərqli olaraq mərkəzi banklar, xüsusən də inkişafda olan ölkələrin mərkəzi bankları qızılı öz valyuta ehtiyatlarının diversifikasiyası üçün istifadə edir ki, bu da onların qızıl ehtiyatlarının artmasına səbəb olur. Məhz bu tendensiya hazırda Hindistanda müşahidə olunur. Xatırladaq ki, ötən həftə Hindistanın mərkəzi bankı Beynəlxalq Valyuta Fondundan 200 ton qızıl alıb ki, bu da BVF-nin satış üçün nəzərdə tutulmuş həcmin təxminən yarısına bərabərdir. Nəticədə, Hindistanın qızıl ehtiyatları 550 tona çataraq aparıcı ölkələrin ehtiyatlarına yaxınlaşıb. Hazırda Hindistanın qızıl ehtiyatları ölkə ÜDM-in təxminən 1,5%-nə bərabərdir, lakin ümumi strateji ehtiyatlarda qızılın xüsusi çəkisi hələ də aşağı səviyyədə qalaraq cəmi 6,5% təşkil edir.

Analitiklərin fikrincə, BVF tərəfindən satışa çıxarılan qızılın qalan hissəsinin (203 ton) alıcısı Çin olacaq. Qeyd edək ki, cari ilin yayında Çin hökuməti bəyan edib ki, 2003-cü ildən başlayaraq ölkə tədricən öz qızıl ehtiyatlarını artırıb və bu müddət ərzində 454 ton artaraq 1 054 tona çatıb.

Son zamanlar qızılın satışı ilə məşğul olan və yaxın vaxtlarda 25 ton qızıl satmaq niyyətində olan Rusiya üçün bu tendensiya ilk baxışdan sözügedən xarakterik deyil. Lakin mütəxəssislər bunu qısamüddətli, hətta birdəfəlik tranzaksiya hesab edir, çünki son bir neçə il ərzində ölkə külli miqdarda qızıl alıb. Məsələn, son iki ildə Rusiyanın qızıl ehtiyatı 170 ton artıb.

Son vaxtın hadisələri inkişaf etmiş ölkələrin mərkəzi banklarının da qızıla ehtiyat valyutası kimi yanaşdığını göstərir. Belə ki, son bir ildə inkişaf etmiş ölkələrin mərkəzi bankları tərəfindən 150 ton qızıl satılıb ki, bu da 15 Avropa mərkəzi bankının qızıl üzrə sazişdə nəzərdə tutulmuş limitdən (500 ton) çox azdır. Analitiklərin proqnozlarına görə, nəzərdə tutulmuş limitə çata bilinməyəcək.

Beləliklə, mərkəzi banklar qızılın bazara təklifini azaldır. Məsələn, 2002-2007-ci illərdə rəsmi mənbələrdən olan qızılın satış üçün bazara ümumi təklif 14% təşkil etmişdirsə, 2008-ci ildə bu göstərici 7%-ə enib, cari ilin yarısında isə cəmi 3%-ə bərabər olub. Qızıl üzrə Ümumdünya Şurasının proqnozlarına görə, 2010-cu ildə mərkəzi banklar artıq qızılın xalis alıcılarına çevrilə bilər ki, bu prosesin qiymət baxımından təsiredici olması sual altındadır.

«Commerzbank»ın cari vəziyyət üzrə apardığı təhlil bu suala mənfi cavab verir. Belə ki, rəsmi sektor tərəfindən təklifin azaldılması qızıl qırıntılarının artan tədarükü ilə kompensasiya edilir. Əgər son illər ərzində qızıl bazarında tədarükün yalnız 25%-i qızıl qırıntılarının payına düşübsə, cari ilin ilk yarısında bu göstərici 41%-ə çatıb. Bu artımın əsas səbəbi qızıla olan yüksək qiymətlə bağlıdır.

Bundan əlavə, qızıl bazarında yarana biləcək tədarük gərginliyinin azalmasında həmçinin əvvəllər istehsalçılar tərəfindən satılmış fyuçers kontraktlarının geri alınması da öz rolunu oynayır. Cari ilin ilk yarısında qızıl istehsalçıları 19 ton qızıl geri alıb ki, «Commerzbank»ın hesablamalarına görə, bu proses davam edəcək.

Digər xammal bazarlarından fərqli olaraq, qızıl bazarında təklif və tələbat qiymət dinamikasını müəyyən edən yeganə amil deyil. «Commerzbank»ın analitikləri bura həmçinin özəl investisiya sektoruna təsir edən rəsmi sektordakı tədbirlər, göstərici və hadisələri aid edirlər. Məsələn, rəsmi sektorda müşahidə olunan çox kiçik faiz dərəcələri, özəl sektorda da faiz dərəcələrini azaldır ki, bu da nəticədə qızıla olan investisiya tələbatının artmasına səbəb olur. Bu səbəbdən də «Commerzbank»da hesab edirlər ki, yaxın aylarda qızıl bazarında olan investisiya tələbatının azalması gözlənilmir. Bundan əlavə, qızılın ümumi istehlakının yarısını təşkil edən zinət əşyalarına da tələbatın bərpası proqnozlaşdırılır.

Bütün bu amilləri nəzərə alaraq, «Commerzbank»ın analitikləri qızılın qiymətinin müsbət dinamikasının davam edəcəyini düşünür, 2010-cu ilin I rübündə qızılın 1 unsiyasının orta qiyməti üzrə proqnozlarını 1 000 dollardan 1 100 dollaradək artırıblar.