Amerika

Ana səhifə

Amerika

Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi USAİD-dan pərdələnmək üçün istifadə edir - İspaniya qəzeti

12 mart 2010 12:33 (UTC +04:00)

Bakı-APA. “ABŞ Beynəlxalq İnkişaf Agentliyinin (USAİD) yüksək vəzifəli məmuru etiraf edib ki, Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi (MKİ) onların əməliyyatlarına yardım göstərən üçüncü tərəflərin pul vəsaitləri və müqavilələrlə təmin olunmasında USAİD-dən istifadə edir”. APA-nın məlumatına görə, bu barədə İspaniyanın “Rebelion” qəzetində Yeva Qolinqerin “Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi USAİD-dən pərdələnmək üçün istifadə edir” adlı məqaləsində bildirilib.

Məqalədə göstərilib ki, uzun illər USAİD-də çalışan və regional proqramlara məsul olan məmur bildirib ki, MKİ bu təşkilatın adından müqavilələr bağlayır, özü isə bu prosesdən kənarda qalır: “ Üç ay əvvəl MKİ-nin iki agenti USAİD-in çoxmilyonlu sərmayə yatırdığı Afrika ölkələrindən birində ifşa olunub. Bu əməkdaşlar ölkədən çıxarılıblar. “New York Times” qəzetinin yazdığına görə, MKİ və Pentaqonun podratçı şirkəti olan Development Alternatives, Inc. (DAI) təşkilatının əməkdaşı Kubada müxalifət qruplarına təbliğat materialları verərkən yaxalanıb.

ABŞ Dövlət Departamentinə bağlı olan USAİD-in Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi ilə əlaqələri yeni xəbər deyil. 1974-cü ildə ABŞ Konqresi USAİD-in şöbələrindən birini bağlayıb. MKİ bu şöbədən Latın Amerikası, Asiya və Yaxın Şərqdə milyonlarla polisin təlimi, maliyyələşdirilməsi və silahlandırılması üçün istifadə edib. İctimai Təhlükəsizlik Bürosu (Office of Public Safety “OPS”) 1957-ci ildə prezident Eyzenhauer tərəfindən xarici ölkələrdə polis qüvvələrinin yaradılması və onlara təlim keçirilməsi məqsədilə yaradılıb. MKİ-nin məxfi materialları göstərir ki, İctimai Təhlükəsizlik Bürosunun fəaliyyəti USAİD üçün ayrılan milyonlarla vəsait hesabına maliyyələşdirilib, lakin onun həyata keçirdiyi əməliyyatlar bu casus qurumu tərəfindən koordinasiya olunub”.

Daha sonra qəzet yazır ki, Vyetnam müharibəsi zamanı USAİD Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi ilə birlikdə minlərlə vyetnamlının ölümünə səbəb olan “Feniks” əməliyyatı çərçivəsində maddi yardımın bölüşdürülməsinə cavabdehlik daşıyıb: “ Haitidə USAİD-i 2004-cü ildə prezident Jan Bertran Aristidə qarşı dövlət çevrilişi cəhdində günahlandırılan təşkilatları maliyyələşdirməkdə ittiham ediblər. 2002-ci ilin iyununda USAİD Venesuelada Keçid Dövrünə Yardıma dair Təşəbbüs Bürosu açıb, bu büro vasitəsilə prezidentə Çavesə qarşı müxalif olan qüvvələrə milyonlarla dollar yardım göstərilib. USAİD-in Venesueladakı fəaliyyətinə dair iki min səhifədən artıq məxfi materialla tanışlıq müxalifət qruplarına strateji dəstək verilməsi və onların maliyyələşdirməsi üsulları barədə aydın təsəvvür yaradır. Bu məqsədlə Venesuelada müxalifət partiyalarının mövqeyinin möhkəmləndirilməsinə yönəlmiş proqramlar həyata keçirilir, ölkədə antihökumət hərəkatının konsolidasiyası məqsədilə ssenarilər hazırlanır.
Bu il Boliviyanın Çapare və El Alto vilayətlərinin sakinləri USAİD əməkdaşlarını onların daxili işlərinə qarışmaqda ittiham edərək təşkilatın yerli nümayəndəliyinin fəaliyyətini dayandırmağa nail olublar. Sentyabrda isə prezident Evo Morales USAİD-in ölkəni parçalamağa çalışan separatçı qruplara milyonlarla dollar pul verməsini əsas gətirərək bu qurumla imzalanmış rəsmi müqavilənin ləğv olunduğunu bəyan edib”.

Məqalədə daha sonra USAİD-in fəaliyyətinə görə, bir çox ölkələrdən çıxarılması ilə bağlı faktlar sadalanıb: “2005-ci ildə USAİD təmsilçiləri təxribatçı fəaliyyətə görə, Eritreyadan da qovulublar. Son 5 il ərzində Efiopiya, Rusiya və Belarus öz ərazilərində USAİD nümayəndələrinin fəaliyyətini dayandırıblar.

ABŞ Baş Mühasibat İdarəsinin 2006-cı il üçün hazırladığı hesabatda Kubaya Yardım Proqramı çərçivəsində USAİD-ə ayrılan pulların xərclənməsi ilə bağlı problemlər aşkarlandığı qeyd olunur. Kubada “demokratiyanın inkişafı” üçün nəzərdə tutulan milyonlarla dollar vəsait mərkəzi qərargahı Mayamidə olan Kuba əksinqilabçı təşkilatlarının hesablarında peyda olub, həm də bu fakt heç bir mühasibat hesabatında öz əksini tapmayıb.

Jurnalist Jan-Qi Allard bildirir ki, USAİD-in fəaliyyətinə dair ən bariz hallar Uruqvayda müşahidə olunub. 70-ci illərin sonlarında bu ölkədə USAİD vəsiqəsi daşıyan Den Antoni Mitrione adlı amerikalı təlimatçı peyda olub. Onun vəzifəsi yerli polis əməkdaşlarına müxtəlif işgəncə üsulları ilə bağlı təlim keçmək idi. Bütün bu fəaliyyət Latın Amerikasında solçu hərəkatın məhvinə yönəldilmiş gizli proqram çərçivəsində gerçəkləşdirilib”.

Qeyd edək ki, ABŞ Beynəlxalq İnkişaf Agentliyi rəsmi olaraq 1961-ci ildə dünya miqyasında humanitar yardım göstərən təşkilat kimi yaradılıb. 2009-cu ildə USAİD formal olaraq Dövlət Departamenti və Pentaqonla birlikdə ABŞ Agentliklərarası Antiqiyam Təşəbbüsünün tərkibinə daxil edilib. 2007-ci ildə dərc olunan “ABŞ hökumətinin antiqiyam tədbirləri. Daimi iş” adlı sənəddə anti-qiyam əməliyyatlarının həyata keçirilməsində USAİD-in əsas rollardan birini oynadığı qeyd edilir.

“USAİD öz səyləri ilə ABŞ hökumətinin həyata keçirdiyi anti-qiyam əməliyyatlarına yardım göstərə bilər. USAİD-in dünyanın 100-dən çox inkişaf etməkdə olan ölkəsində səyyar nümayəndəliyi var, bu qurum özəl təşkilatlar, icma qrupları, yaradıcılıq ittifaqları, sərbəst peşə assosiasiyaları, dini təşkilatlar və digər hökumət qurumları ilə sıx əlaqədə fəaliyyət göstərir. USAİD saziş və müqavilələr vasitəsilə ABŞ 300-dək özəl təşkilatı və 3,500-dən artıq müəssisə ilə əlaqələrə malikdir”.

Antiqiyam əməliyyatı – üsyançılara və qiyamçılara qarşı həyata keçirilən hərbi xarakterli tədbirlərdir. 50-ci illərdən başlayaraq solçu hərəkatlar Vaşinqton tərəfindən “qiyamçı” kimi qəbul olunur. Antiqiyam taktikasına diversiya fəaliyyətini həyata keçirilməsi üçün silahlı münaqişə törətmək, psixoloji əməliyyatlar və düşməni neytrallaşdırmaq üçün iqtisadi sabotaj daxildir.

“Əgər əvvəl Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi USAİD-dən pərdələnmək məqsədilə istifadə edir, agentliyin əməkdaşları isə heç bir şübhə doğurmurdusa, bu gün USAİD-in anti-qiyamçı tədbirlərə cəlb olunması tam şəffaf prosesdir. Bu tədbirlər Vaşinqtonun düşmən hesab etdiyi dövlət və hərəkatlara qarşı yönəlib. Statusun yeniləşməsi qurumun humanitar yardım göstərmək kimi ilkin funksiyasını dəyişdirərək USAİD-i rəsmi olaraq hərbi quruma çevirmiş olur”-deyə, yazıda bildirilib.