Daxili siyasət

Ana səhifə

Daxili siyasət

Əsirlikdə olan azərbaycanlılara şəhid statusu verilməsi düzgündürmü? - ARAŞDIRMA

Əsirlikdə olan azərbaycanlılara şəhid statusu verilməsi düzgündürmü? - <font color=red>ARAŞDIRMA </font>

07 iyul 2008 10:35 (UTC +04:00)

Bakı. Ramil Məmmədli-APA. “Atam Ruslan Bağırovun əsirlikdə olması şahid ifadələri ilə təsdiq olunsa da, 1994-cü ildə ona şəhid statusu veriblər. Onlar erməni hərbi birləşmələrinin əsir düşərgələrində saxlanılırlar”. Ermənistanda əsirlikdə saxlandığı şahidlər tərəfindən təsdiq olunan Bağırov Ruslan Hüseynqulu oğlunun qızı Zərif Bağırova APA-ya açıqlamasında bildirib ki, atası 1992-ci il mayın 8-də Şuşanın işğalı zamanı əsir götürülüb. “Əsir və itkin düşmüş, girov götürülmüş vətəndaşlarla əlaqədar Dövlət Komissiyasına verilən şahid ifadələrində də atamın əsir olduğu təsdiqlənib. Əsir götürüldükdən sonra atamı Dağlıq Qarabağın Xəlfəli kəndində, Xankəndi şəhərində, Ermənistanın Spitak, Gorus şəhərlərində də görüblər. Atamla birgə əsir götürülən əmim Bağırov Nasiri də həmin yerlərdə görüblər”. Z. Bağırova deyib ki, buna baxmayaraq, atası və əmisinə şəhid statusu verilib.

“Bu ermənilərə saxtakarlıq etmək üçün imkan yaradır. Əsir və girovlarla bağlı məsələ qanun çərçivəsində öz həllini tapmalıdır. Çünki bu insanlar döyüş meydanında ölməyiblər”. “Həsrət yolu” Əsir və Girovlarla Kömək İctimai Birliyinin sədri Esmira Orucova APA-ya açıqlamasında bildirib ki, müharibənin ilk illərində və 1990-cı illərin ikinci yarısında barəsində iki il məlumat olmayan əsir, girov və itkin düşən vətəndaşların bəzilərinə şəhid statusu verilib: “Əslində bu şəxslərə şəhid statusu verməklə onların problemlərinin həll etməyə çalışıblar. İstənilən halda bu düzgün yanaşma deyil”. Onun sözlərinə görə, yerli məhkəmə instansiyaları və əsir, girov ailələrinin üzvləri əsassız olaraq, həmin insanları şəhid kimi rəsmiləşdirilməsinə nail olublar. “Ailə üzvləri yerli məhkəmə orqanına müraciət edib, yaxınlarına şəhid statusu alıblar. Əsirlikdə olan insan heç vaxt şəhid ola bilməz. Onun ya ölüsü ya da dirisi yaxınlarına təhvil verilməlidir. Şahid ifadələri ilə əsir və girovluqda olduğu təsdiqlənən insanı şəhid kimi rəsmiləşdirmək düşmənin məsuliyyətini azaltmaq deməkdir”. E. Orucova Milli Məclisin bu problemə diqqət yönəltməsini və bununla bağlı qanunda dəyişiklik edilməsinin zəruriliyini də vurğulayıb.

Milli Məclisin sosial siyasət komissiyasının sədri Hadı Rəcəbli isə APA-ya bildirib ki, bu məsələ parlamentin müzakirəsinə çıxarılmayıb: “Şəhid adının əbədiləşdirilməsi haqqında əsasnamə isə Nazirlər Kabineti tərəfindən hazırlanıb”.

Milli Məclisin təhlükəsizlik və müdafiə məsələləri daimi komissiyasının sədr müavini Aydın Mirzəzadə isə bildirib ki, məhkəmənin qərarı qanunauyğundur. “Onlar sağ-salamat geri dönəndən sonra onlara verilmiş şəhid statusu dəyişdirilə bilər. İstənilən halda məhkəmənin qərarı düzgündür. Digər tərəfdən də bu incə məsələdir və burada sərt mövqe nümayiş etdirmək olmur. Hər bir halda beynəlxalq təcrübə öyrənilməlidir”.

Milli Məclisin deputatı, Əsir və itkin düşmüş, girov götürülmüş vətəndaşlarla əlaqədar Dövlət Komissiyasının üzvü Azay Quliyev əsir düşən şəxslərə belə bir statusun birbaşa tətbiq edilməsinin çətin olduğunu söyləyib. “Həmin insanlara da şəhid kimi yanaşılmalıdır. Çünki onlar da ərazi bütövlüyü uğrunda əsir düşüblər. Belə bir məsələ qanunvericilik səviyyəsində müzakirə olunarsa, Milli Məclisin deputatı kimi bu məsələyə dəstək verəcəyəm”.

APA-nın sorğusuna əsasən Əsir və itkin düşmüş, girov götürülmüş vətəndaşlarla əlaqədar Dövlət Komissiyasının İşçi qrupundan verilən məlumatda isə bildirilib ki, beynəlxalq humanitar hüquqda əsir, girov və itkin düşmüş şəxslərin statusu anlayışı yoxdur. Onlarla rəftar qaydaları isə 12 avqust 1949-cu il tarixli Cenevrə Konvensiyaları və onlara əlavə edilən müvafiq protokollarla tənzimlənir. “ “Şəhid adının əbədiləşdirilməsi və şəhid ailələrinə edilən güzəştlər haqqında” Azərbaycan Respublikasının 3 sentyabr 1993-cü il tarixdə qəbul olunan qanununa uyğun olaraq Azərbaycanın azadlığı, suverenliyi və ərazi bütövlüyü uğrunda həlak olan, hərbi əməliyyatlarla əlaqədar itkin düşən və qanunvericiliklə müəyyənləşdirilmiş qaydada ölmüş hesab edilən şəxslər şəhid hesab edilir”. Dövlət komissiyası şəxsin itkin düşmüş və ölmüş elan edilməsinin hüquqi əsaslarının mülki qanunvericiliklə tənzimlənildiyi də qeyd olunub: “Bir çox itkin düşmüş şəxslərin ailələri aidiyyəti məsələlərlə bağlı Dövlət Komissiyasına müntəzəm olaraq müraciətlər edir və onlara qanunda nəzərdə tutulan hüquqları izah edilərək məhkəmələrə müraciət etmələri tövsiyyə edilir”.