Daxili siyasət

Ana səhifə

Daxili siyasət

Mübariz Əhmədoğlu: “İran hamı ilə, o cümlədən Türkiyə ilə səmimi siyasət aparmağı bacarmalıdır”

18 aprel 2011 09:16 (UTC +04:00)

Bakı-APA. “İran-Türkiyə münasibətləri müxtəlif baxış bucaqlarından müxtəlif cür dəyərləndirilə bilər. Amma bu bir həqiqətdir ki, son 20 ildə Türkiyənin İran istiqamətindəki siyasətində dəyişiklik baş verib və zaman keçdikcə Türkiyənin İranla siyasətinə gətirdiyi müsbət yeniliklərin sayı hədsiz çox olub”. APA-nın məlumatına görə, bu fikirlər Siyasi İnnovasiyalar və Texnologiyalar Mərkəzinin rəhbəri, politoloq Mübariz Əhmədoğluna məxsusdur.

Politoloq bildirib ki, ABŞ-la münasibətlərini balanslaşdıran, İsraillə münasibətlərini hədsiz gərginləşdirən Türkiyə bəzi parametrlərə görə xarici siyasətini İranın xarici siyasətinə yaxınlaşdırıb: “Amma İran Türkiyənin ona bu qədər yaxınlaşmasını qəbul edə bilməzdi, çünki İranın siyasəti yaxşılıq və düzlük üzərində qurula bilməz. Düşmənçilik və yalan İranın indiki siyasətçilərinin apardığı dövlət siyasətinin ayrılmaz tərkib hissəsidir. İrana nüvə texnologiyaları məsələsində ən böyük əməli dəstək Türkiyədən gəldi. Bəyanatlarında İranın dinc nüvə texnologiyalarını müdafiə edən Türkiyənin hesabına ABŞ İrana qarşı müharibəyə başlaya bilmədi. ABŞ-ın nüvə texnologiyaları ilə bağlı şərtlərini İranın maraqlarına uyğunlaşdıran Türkiyə İranın nüvə texnologiyaları ilə bağlı sazişin imzalanmasına nail oldu. Türkiyə və Braziliyanın iştirakı ilə imzalanmış sazişi ABŞ qəbul etmədikdə Türkiyə İranın tərəfində dayandı. Amma İran Türkiyənin belə qardaş mövqeyini özü üçün təhlükə kimi qəbul etdi. Ermənilərlə əməkdaşlığa yeni stimul verdi.
Bu arada Livanda hakimiyyət böhranı başladı. Livan “Hizbullah”ın hakimiyyət böhranına şərait yaratmasından geri çəkilməsini istəyirdi. Livan hökuməti Türkiyəyə müraciət etdi. “Hizbullah”ın isə İrana tabe olması heç kimə sirr deyil. ABŞ-İran münasibətlərində sınaqdan çıxmış Türkiyənin Livan hadisələri ilə bağlı İrandan xahiş etmək üçün mənəvi haqqı var idi. İran ilk əvvəl bunu qəbul etdi, amma sonradan vəzifəyə yenicə təyin olunmuş indiki xarici işlər naziri Salehi hövlnak Türkiyəyə gedərək axşam vaxtı Əhməd Davudoğlu ilə onun evində görüşdü və “Hizbullah”la bağlı məsələdə İranın mövqeyinin dəyişməz olduğunu bildirdi. Başqa sözlə, İran Livanda yaratdığı hakimiyyət böhranı məsələsində Türkiyənin sözünü yerə saldı. Ardınca, Türkiyənin İran istiqamətində xoşagəlməz addımı başladı. İrandan Suriyaya uçan təyyarələri Türkiyə öz ərazisində enməyə məcbur edib, silah daşımasına görə təftiş etməyə başladı”.

Politoloq qeyd edib ki, bütün bu son hadisələr boyu, ondan əvvəl və ondan sonra İran-Ermənistan münasibətləri antitürkiyə xarakterli olmaq etibarilə artan xətt üzrə inkişaf edib: “Türkiyənin İrana hansı münasibətdə olmasından asılı olmayaraq İranda həmişə “erməni soyqırımı” məsələsi qeyd edilib. “Erməni soyqırımı”nın qeyd edilməsi tədbirləri miqyasına görə ermənilərin ən çox yaşadıqları ABŞ və Fransadan qətiyyən geri qalmayıb. Diqqətçəkən məqam burasındadır ki, ABŞ-da və Fransada ermənilərin keçirdiyi tədbirlərə bu dövlətlərin maliyyə dəstəkləri yoxdur, amma İranda dövlət siyasi dəstək verməklə yanaşı maliyyə dəstəyi də verir. Bu il İran “erməni soyqırımı”nı qeyd etməklə yanaşı geniş tədbirlər seriyası hazırlayıb. Görünür, Türkiyə və Azərbaycan mətbuatının təsiri altında dəstək proqramında cüzi dəyişiklik edib və bahalı kinofestival keçirmək niyyətindədir. Festivalda iştirak edəcək kinoların böyük əksəriyyəti Ermənistandan gətirilən filmlərdir. Ermənistandan gətirilən filmlər fars dilinə yüksək səviyyədə tərcümə olunub təqdim olunacaqdır. Bu isə filmlərin İranda qalib gələcəyinə zəmin yaradır. Ona görə, qalib filmlər üçün yüksək məbləğli prizlər nəzərdə tutulub. Prizlərin “erməni soyqırımı”na həsr edilmiş filmlərə təqdim olunacağına bizim heç bir şübhəmiz yoxdur”.

Mübariz Əhmədoğlu qeyd edib ki, hər il İran özünəməxsus hiylə ilə aprelin 20-dən mayın 20-dək “erməni soyqırımı”nı təmtəraqlı şəkildə qeyd edir: “Ötən il İranın vitse-prezidentinin “erməni soyqırımı” ilə bağlı verdiyi bəyanat da unudulmamalıdır. İran Xocalı soyqırımının qeyd edilməsini qətiyyətlə rədd etdi. Xocalı soyqırımına dair Türkiyə və Azərbaycanda xeyli filmlər çəkilib. Hər halda İran bunların da festivalını təşkil etsəydi, daha düzgün olardı. Əgər İran “erməni soyqrımı”nı mövcud fakt kimi qəbul edirsə, eyni prizmadan çar Rusiyasının təhriki ilə ermənilərin İran ərazisində etdiklərini də İranın o zamankı hakimiyyətinin günahı hesab etsin. İran dəvəquşu siyasəti aparır. İran nə addım atırsa hamısı hər yerdən, xüsusən, Azərbaycandan çox yaxşı görünür”.