Din

Din

Azərbaycanda «Dini etiqad azadlığı haqqında» qanuna təklif olunan dəyişikliklər açıqlanıb

01 iyun 2011 10:15 (UTC +04:00)

APA-nın Milli Məclisdən əldə etdiyi məlumata görə, artıq dəyişikliklər layihəsi parlamentə təqdim olunub.

Sözügedən qanuna 19 dəyişiklik və əlavə təklif olunur ki, burada bir sıra məsələlər əksini tapır.

Qanunun 4-1 maddəsinə (Peşəkar dini fəaliyyət və din xadimi) edilmiş əlavədə din fəaliyyətinin və din xadimi anlayışının izahı verilib. Qanuna təklif olunan əlavəyə görə, peşəkar dini fəaliyyət tini tərbiyə və dini təhsilə, dindarların dini tələbatının ödənilməsinə, dinlərin yayılmasına, dini ayinlərin icrasına, moizələrin oxunmasına, dini qurumun inzibati və təşkilati idarəetməsinə yönəlmiş fəaliyyətdir. Din xadimi peşəkar dini fəaliyyətlə məşğul olan dini ali və ya orta ixtisas təhsilli şəxsdir.

Başqa bir əlavəyə görə, dini qurumlar tərəfindən gənclərin və yaşlıların müqəddəs kitabları öyrənmə kursları həmin dini qurumların nizamnamələrinə uyğun olaraq, tabe olduqları dini mərkəz və idarələrin razılığı ilə yaradılmalıdır.

Qanunun ikinci fəsli, 7-ci maddədə edilmiş redaksiya xarakterli dəyişikliyə əsasən, dini mərkəz və idarələr, dini təhsil müəssisələri və dini icmalar, onların birlikləri dini qurumlar hesab olunur. 8-ci maddəyə təklif olunan əlavəyə görə İslam dini icmaları məscidlərdə Azərbaycan vətəndaşları tərəfindən yaradıla bilər.

Başqa bir dəyişiklik dini idarələr və mərkəzlərlə bağlıdır. Qanunun 9-cu maddəsində «ziyarətgahlar, dini təhsil müəssisələri və dini qardaşlıqlar» sözlərinin «dini təhsil müəssisələri» sözləri ilə əvəzlənməsi təklif olunur.

Qanuna başqa bir dəyişiklikdə isə qeyd olunur ki, dini qurumlar yalnız dövlət qeydiyyatına alınması üçün təqdim olunmuş məlumatlarda hüquqi ünvan kimi göstərilən ibarət yerlərində həmin dini qurumlara dini mərkəz və idarələr tərəfindən din xadimi təyin edildikdən sonra fəaliyyət göstərə bilərlər.

Qanunun 12-ci maddəsinə də (dini qurumların nizamnamələrinin qeydə alınması) dəyişikliklər təklif olunur. Dəyişikliklərə əsasən, mövcud qanunda dini icmanın qeydə alınması üçün onu yaratmış azı on nəfər yetkin yaşlı şəxs icmanın nizamnaməsi (əsasnaməsi) əlavə olunmuş ərizə ilə yerli icra hakimiyyəti orqanına müraciət etməlidir. Layihədə isə bu sayı 50 nəfər təklif olunur.

Başqa bir əlavəyə əsasən, dövlət mülkiyyətində olan dini təyinatlı binalar və digər əmlak dini qurumların əvəzsiz istifadəsinə verilə bilər. Dini qurumlar torpaq sahələrindən Torpaq Məcəlləsinə uyğun olaraq istifadə edə bilərlər. Başqa bir əlavəyə görə dövlət mülkiyyətində olan dini tarixi və mədəniyyət abidələrinin özəlləşdirilməsinə və Azərbaycanın milli mədəniyyət əmlakının Dövlət Siyahısına daxil edilmiş dini təyinatlı mədəniyyət sərvətlərinin mülki dövriyyəsinə yol verilmir.

Qanuna dəyişiklikdə dini mərkəzlərin maliyyələşməsinə dair məsələ də yer alıb. Təklif olunan varianta görə, dini mərkəz və idarələrin maliyyə vəsaiti bu Qanunun tələbləri nəzərə alınmaqla əldə edilən vəsait, həmçinin fiziki və hüquqi şəxslərin, dini qurumların və ziyarətgahların könüllü ayırmaları hesabına yaranır. Dini qurumlara dövlət və yerli özünüidarə orqanları tərəfindən maliyyə yardımı da göstərilə bilər.

Dini qurumların xeyriyyəçilik və mədəni-maarif fəaliyyəti barədə təklif edilmiş dəyişikliyə əsasən, dini qurumlara xeyriyyəçilik fəaliyyəti ilə bağlı fondlar təsis etmək səlahiyyəti verilir. Belə ki, dini qurumlar təsis etdikləri fondlar, o cümlədən ictimai fondlar vasitəsi ilə mədəni-maarif fəaliyyəti göstərə bilərlər.

Qanunun dini qurumlarda əmək-hüquq münasibətləri ilə bağlı maddəsində də dəyişiklik edilməsi nəzərdə tutulur. Bu maddənin təklif olunan yeni redaksiyasına görə dini qurumla işçi arasında əmək münasibətləri Əmək Məcəlləsi, işçilərin sosial sığortası «Sosial sığorta haqqında», pensiya təminatı «Əmək pensiyaları haqqında» qanunla tənzimlənir.

Qeyd edək ki, qanuna dəyişikliklər layihəsinin parlamentin İnsan hüquqları komitəsində müzakirəsi zamanı əsas mübahisə doğuran məqam 7-ci maddəyə təklif edilən əlavə olub. Belə ki, əlavədə qeyd olunur ki, Azərbaycanda fəaliyyət göstərən islam dini qurumları Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinə öz fəaliyyətləri haqqında hesabat təqdim etməlidir. Millət vəkilləri hesab edirlər ki, hesabat təqdim etmək digər dini qurumlara da aid edilsin və qeyri-islam dini qurumları öz hesabatlarını Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinə və ya Ədliyyə Nazirliyinə təqdim etsin.

din