Ədəbiyyat

Ana səhifə

Ədəbiyyat

Musa Yaqub: “Buynuzlular millət vəkilləri yox, şairləri Musa Yaqubla fəxr edirlər”

01 may 2007 11:48 (UTC +04:00)

Şair Musa Yaqubun 70 illik yubileyi ərəfəsində APA-ya eksklüziv müsahibəsi

- Şair Musa Yaqubun yaradıcılığı haqqında həmişə xəsisliklə söz deyən ədəbi tənqid 70 yaşınızı hamıdan öncə təbrik elədi...
- Tənqidçi Vaqif Yusiflinin “Yaxşı ki sən varsan...” kitabı yenicə nəşr olunub. İndi kitab çap etdirmək həqiqətən də xeyli çətinləşib. Ədəbiyyatşünas Qurban Bayramovun da 70 yaşımla bağlı yazdığı kitabı bu günlərdə işıq üzü görəcək. Mənim də bir kitabım çapdan çıxasıdır. Bütün yaradıcılığımı bir yerə toplayıb adını da “Cəm” qoymuşam. “Bu dünyanın qara daşı göyərməz ” başlığı altında çap olunacaq “Cəm” toplusu da 70 yaşıma bir hədiyyədir. Yubiley tədbirlərində vacib olan, yadda qalan kitabların nəşridir. Yubiley söhbəti ortaya çıxandan hamının birinci sualı bu olur ki, doğrudan, 70 yaşın var? Yetmişin gəlişi mənim üçün lap qəribədir. Bütövlükdə diqqətdən, ədəbi tənqiddən, eldən-obadan narazı deyiləm. Son vaxtlar bir az qarışıq vaxta düşüb. Əvvəllər bir televiziya kanalı, bir qəzet vardı, baxan kimi hamı səni görürdü. İndi telekanallar da çoxalıb, qəzetlər də, üstəlik respublikanın ağrıları, qayğıları da artıb. Ona görə bəzən bu qayğıların içində ədəbiyyat, mədəniyyət unudulur, yaddan çıxır.
- Bir vaxtlar Sizi, əyalətdə, ev-eşiyində oturan bir şairi ədəbi aləmə gətirən dostlarınız oldu...
- Məni diqqətdə saxlayan dostlar, oxucular olub. Kitabımın çapına da kömək eləyirlər. “Məhəmməd Hadinin şeir bazarı” adı bir şerim var. Onda Hadinin şeir satması mənə qəribə gəlmişdi. Heç təsəvvürümə gətirməzdim ki, bir gün biz də Hadi kimi şeirimizi satmaqla məşğul olacağıq. İndi şair əməyi çox ucuzdur. Şeiri yazandan sonra üzün köçürtməliyəm, aparıb mətbəəyə verməliyəm, kitab çıxarmalıyam, hamısı da öz hesabıma. Bu kitabı da sata bilmirəm, onu dostlara bağışlamalıyam. Dünyanın hər yerində şairin kitabı çıxırsa, o, haqqını alır. Bizdə konkret haqq yoxdur. Bizim ölkəmizdə də kitab satışının strukturu dəyişməlidir. İndi, bax belə bir vaxtda diqqətdə qalmaq, azacıq da olsa yada salınmaq böyük işdir.
- Həmişə eyni ruhla yazırsınız. Bu lirika Sizi yormayıb?
- Biri mənə təbiət şairi deyib, biri lirik şair, amma diqqətlə baxıb görürsən ki, bu lirikada bizim dərdimiz var. Lirika dünyanın dərdini, narazılığını sənin ürəyinə elə yükləyir ki, sən onu bir avazla, bir səslə duyursan. Lirika ən böyük hissi, duyğunu açan, cəmiyyətin ən böyük ağrısını, dərdini çatdıran şeir formasıdır, düşüncə tərzidir. Ona görə də bizi yormaz.
- Siz siyasətdə oldunuz. Siyasət taleyinizdə bir mərhələ olsa da, yaradıcılığınızda bir səhifə olmadı, niyə?
- Mən əyalətdə, evimdə oturmuşdum. Çağırdılar, məsləhət bildilər, məni millət vəkili seçdilər. Milli Məclisdə 4-5 il fəaliyyət göstərdim. Bir də başa düşdüm ki, ətrafımda baş verənləri, Milli Məclisdə olanları mən çoxdan görmüşəm. Yəni eşitdiyim gileylər, şikayətlər mənə tanış idi. Milli Məclisdə gördüklərim ürəyimi çox sıxdı. Millət, xalq deyən məmurların çoxunun ürəyində bu sevgi yoxdur. İnsanların çoxuna gendən baxanda sənə xoş görünür, yaxınlaşanda tamam başqa olduqlarını görürsən. Siyasət də məni əvvəl cəlb elədi, sonra gördüm ki, yox, bu mənlik deyil. Yaradıcılığımda isə... Əslində, ictimai mövzulu şeirlərim həmişə olub, amma lirika hamısını üstələyib. Yaradıcılığıma daxil olan mənim ürəyimin içindən keçən təbəddülatdır. Mən hər yerdə ürəyimlə işləməmişəm. Bəzən ayaqla işləmişəm, bəzən əl-qolla...
- ADP-nin keçmiş qurultayında çıxış əvəzinə şeir oxudunuz. Buna səbəb siyasətdən yorulmağınız idi?
- Mən istəyərdim ki, siyasət, məhəbbət, giley sözünü də şeirlə əvəz edək. Şeir sənin ürəyinin əsl sözü olur. Mənim siyasətim də, sözüm də şeirlərimdir. Şeir şairin həm tərcümeyi-halıdır, həm də dünyaya sözü, həyata baxışıdır.
- İndi də Söz Azadlığının Müdafiə Fondundansınız. Bu da yenə siyasətlə məşğul olmaq deyilmi?
- Söz Azadlığının Müdafiə Fondu qeyri-hökumət təşkilatıdır. İstədim, müəyyən informasiyaların yayılmasına, mətbuatda yayılmış dünya təcrübəsinin əsas formalarına, sözün bugünkü cəmiyyətdəki yerinə münasibət bildirək. İndi ən əsas məsələ budur ki, sözü eşitmirlər. Söz eşidilməyəndə nə azadlıq olur? Söz eşidiləndə, ona məhəl qoyulanda hörmətli olur. Sözə olan bu biganəlik məni qorxudur. Söz Azadlığının Müdafiə Fondunun bir nöqtəsi kimi nəsə bir iş görmək istəyirəm.
- Buynuzu bütün Azərbaycanda tanıtdınız, bu danılmazdı. Bu kənd üçün başqa neyləyə bildiniz?
- Bir-iki xırda-para köməyim oldu. Amma mən millət vəkili olanda bizim işimiz-gücümüz qanunlar işləmək idi. Buynuzlular millət vəkilləri yox, şairləri Musa Yaqubla fəxr edirlər.
- Şeirlərinizin birində yazırsınız: “Qoy, oturum bir daşın üstdə, görüm bu dünya hara gedir?” Artıq 70 yaşdasınız. Sizcə, bu dünya hara gedir?
- Kənddə mənim elə bir daşım var. Onun üstdə həmişə oturub bu dünyanın hara getməsi barədə fikirləşirəm. Amma bu sualın cavabını tapa bilmirəm. Mənəvi-əxlaqi keyfiyyətləri elə bil ki, əlimizdən tamam alıblar. Bu yaxınlarda bizim suvenir satılan dükanların birində oldum. Baxırsan ceyrandır, amma gözü tülkü gözü. İndiki adamlar ceyrana tülkü gözü qoyurlar. Amma dünyanın bir haqq tərəzisi var. Bu tərəzinin gözləri birdən əyilsə də, sonra yavaş-yavaş düzəlir...
- Ömrünüzün geridə qalan hissəsi barədə xatirə, memuar yazmaq fikriniz yoxdur ki?
- Bu ömrü məndən yaxşı bir yerə toplayan olmaz. Amma mən belə işlərə yaman tənbələm. Ümumiyyətlə , əzəldən məndə belə təsəvvür yaranıb ki, əlimə qələm alıb yalnız şeir yaza bilərəm. Düzdür, dostların şeirləri könlümə yatanda onlar haqqında bir neçə kəlmə söz yazmışam. Oturub uşaqlığın o ağır illərini yazıya gətirmək, müharibədən sonrakı aclığı və ümidin böyüklüyünü, həyatımda olan yaxşı adamların qayğısını yazmaq istərdim. /APA/