Burhan Doğançay: “Sənətimizi, ədəbiyyatımızı dünyaya tanıtmasaq, bizi heç kim tanımayacaq” - FOTO
- Bu, bir tarix yox, dönüş nöqtəsi oldu. Bu, lazım idi - çünki qatar gedirdi və biz son vaqona da gecikəcəkdik. Dünyadakı tabloların qiymətlərinə baxanda Türkiyənin çox geridə olduğunu görürdük. Hətta Orta Şərqdə belə İran, Misir rəssamlarının əsərləri dünya bazarında bizdən müqayisə edilməz dərəcədə baha qiymətə satılırdı. Çin rəssamlarının əsərlərinin qiymətindən isə heç danışmağa dəyməz. Türkiyənin gənc nəslindən olan rəssamlarının önünü açmaq üçün bu satışa çox ehtiyac vardı. Bu satış əlbəttə ki, mənim əlimdə olan bir iş deyil - “Mavi simfoniya” tablosu auksionda 1.5 milyon dollara satılıb. Yaxşı ki, Türkiyə bu işdə gecikməyə səbir etmədi.
- Oktyabrın 11-də Mədəniyyət və turizm naziri Ərtuğrul Günay ilə söhbət edəndə tabloların qiymətlərini artırmaq üçün nazirliyin rəssamlardan niyə bir neçə bahalı rəsm almadığını soruşdum və sizin adınızı çəkdim. Çin öz rəssamlarının əsərlərinin dünya bazarındakı qiymətlərini artırmaq üçün bu yoldan istifadə etdi.
- Mən dövlət işində işləmişəm. Bilirsiniz ki, hüquq fakültəsindən məzun olmuşam. Parisdə hüquq sahəsində doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişəm. Dövlət işlərindən az-çox xəbərim var. Dövlət rəssamların tablosunu almaq əvəzinə vətəndaşların tablo almasına yardım edə biləcək şəraiti yaratmalıdır - sərbəst bazar iqtisadiyyatını daha da dərinləşdirməli, incəsənət fakültələrində oxuyan tələbələrə yüksək təqaüd verməli, muzeylər açmalıdır. Bir ölkədə sənətin inkişaf etməsi-özəl sektorun güclü olması ilə mümkündür. Nazirin sənətin inkişafı naminə görə biləcəyi başlıca iş - məsələn, mənim muzeyimin yerləşdiyi binaya yaxşı yol çəkdirməsi, küçəni yaxşı işıqlandırması və s. ibarət olmalıdır. Çünki mən bu işlər üçün müvafiq idarələrə gedəndə çətinlik çəkirəm.
- Bu günə qədər Türk burjuaziyasının ilk nəslini sənət biznesinin içində görürdük - Sabancı, Eczacıbaşı, Koç, Kıraç və b. Ancaq indi mühafizəkar dünya görüşü ilə tanınan “Ülkər” qrupunun sizin tablonuza yüksək miqdarda pul verdiyinə şahid olduq. Bu da Türk sənəti baxımından sevindirici bir durum deyilmi?
- Bu addım çox önəmli oldu. Mən həmişə dünyaya geniş pəncərədən baxmışam. Bilirsiniz ki, mənim atam da rəssam idi. Mən uşaq yaşlarımda atama deyərdim ki, tablolarım dünyanın ən məşhur muzeylərində olacaq və baha qiymətə satılacaq. 1962-ci ildə Ankarada qalereya belə yox idi. Ancaq bu gün dünyanın 64 ölkəsinin muzeylərində mənim tablolarım var. Türk və Azərbaycan rəssamlarının dünyada tanınması lazımdır. Nə qədər yaxşı futbolçu olsanız da, dünyanın birinci liqasında oynamasanız, sizi heç kim tanımaz. Mənim 45 ildən bəri Nyu-Yorkda emalatxanam var, 114 ölkəni gəzmişəm.
- Almaniyanın şokolad imperatoru sayılan Peter Lüdviq də XX əsr dünya sənətinin önəmli nümunələrini Kölndəki muzeyində toplayıb. Sizin tablonuzu yüksək qiymətə alan “Ülkər” qrupu, eyni zamanda, sənət dünyasının yüksək liqasına qapı açmadımı?
- “Ülkər” qrupu Türk sənətini dünyanın yüksək liqasına çıxarmaq üçün addım atdı. Bütün məsələ bundan ibarətdir. Bayaq özəl sektorun sənət dünyasına daha çox göstərməsinin lüzumundan danışanda bunu nəzərdə tuturdum. Dünyanın böyük firmaları və varlı iş adamları sənət əsərlərinin alışı sahəsində lokomotiv rolunu oynayırlar. Türkiyədə də belə olmalıdır. İş adamları tarixdə pulları ilə yox, sənətə qoyduqları investisiyalarla yaşayırlar. Məsələn, XV-XVİ əsrlərdə İtaliyada Mediçiləri götürək. Tarixlə nə qədər maraqlansaq da, varlı adamların pulu bizi o qədər də maraqlandırmır. Ancaq Mediçilərin sənətə qoyduqları yatırımlar onların bu gün milyonlar tərəfindən tanınmasının əsas səbəbidir. Amerikadakı Morqanlar, Rokfellerlər də bu qəbildəndir. Varlı adamların sərvətləri nə vaxtsa əllərindən çıxa bilər və ya onlar 1-2 nəsil sonra unudula bilər. Ancaq sənətə xərclədikləri pullar onları əsrlərlə yaşadır.
- Amerikada və SSRİ-də çıxan kitablarınızdakı fotolarınıza baxanda sizi həmişə iş atmosferində görürük. Nobel mükafatı almış yazıçı deyirdi ki, Uilyam Folkner olmaq üçün 99% istedad, 99% işləmək, 99% nizam-intizam lazımdır. Burhan Doğançay olmaq üçün də eyni formul keçərlidirmi?
- 100% çalışmaq. Ondan sonra yuxarıdakının verəcəyi şeylər var. Sərgi olub-olmamasına baxmadan mən gündə 10 saat işləyirəm. Çox adam elə bilir ki, mən cənubdakı evimdə səhərdən axşama qədər yatıram. Ancaq keçən il də 20 böyük tablo, bu il də 20 böyük tablo çəkmişəm. Gənclərə birinci məsləhətim-daha çox çalışmalarıdır. Bir də optimist olsunlar. Gənclərimiz səbirlə gözləməyi bacarmalıdır. Mənim bu nöqtəyə gələ bilməyim üçün 55 il keçdi. İraqda müharibə olmasaydı, dünyada Türkiyənin yerini bilmirdilər. Nefti olmasa, dünyada Azərbaycanın da harada olduğunu bilməyəcəkdilər. Mən Bakıda 15 gün qaldım, çoxlu foto çəkdim. İndi ölkəniz xeyli gözəlləşib. Nobellərin tikdirdikləri binaların arxitekturasının qorunması sevindiricidir. Bir neçə rəssamın emalatxanasına getdim. Bakıda hər evdən piano səsi gəlməsinə heyran oldum. Sənətimizi, ədəbiyyatımızı dünyaya tanıtmasaq, bizi heç kim tanımayacaq. Qabriel Qarsia Markesə qədər Kolumbiyanı dünyada neçə adam tanıyırdı? Argentinanı prezidentinə görə tanıyırlar, yoxsa Borxesə görə? Mahfuzun adı çıxan kimi hamı Misirlə maraqlandı. Dövlət bu işlərə dəstək verməlidir.
İncəsənət
Əməkdar artist Arif Mirzəyev dəfn edilib - YENİLƏNİB-1
Bakı Beynəlxalq İncəsənət Festivalının ikinci mövsümündə 10 mindən çox tamaşaçı iştirak edib
Bakı Media Mərkəzinin istehsalı olan “Sükut içində addımlar” filminin təqdimat mərasimi keçirilib - FOTO
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva və ailə üzvləri dünya şöhrətli skripkaçı Devid Qarrettin simfonik şousunu izləyiblər
Xəbər Lenti
Peskov Putin və Si Cinpinin Ukraynadakı münaqişəni müzakirə etdiklərini açıqlayıb
Putin və Tramp Çində ayaqüstü söhbət ediblər - VİDEO
Abşeronda yük maşınlarından 10 min manatlıq oğurluq edilib
İran ordusu ABŞ-a məxsus MQ-9 PUA-sını vurduğunu bildirir
“AzerGold” rəsmiləri Filizçay layihəsi ilə bağlı Balakəndə yerli icma nümayəndələri ilə görüşüblər - FOTO
“Real Madrid” Arda Gülərlə yeni müqavilə imzalayıb
Oğuzda avtoxuliqanlıq edən sürücü həbs olunub
Azərbaycan Prezidenti Edqars Rinkeviçsi təbrik edib
Prezident İlham Əliyev Oman Sultanına təbrik ünvanlayıb
Putin, Tramp və Si Cinpin arasında üçtərəfli danışıqların mövzuları açıqlanıb
Kreml Putin və Trampın ikitərəfli görüşünün vaxtının hələ razılaşdırılmadığını bildirib
Bakıda Azərbaycan və Avstriya arasında siyasi məsləhətləşmələr keçirilib
Tarixçi Aydın Balayevin “Azərbaycan türkləri" əsəri Azərbaycan dilində nəşr edilib
Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsi sədrinin müavinlərinin sayı artırılıb - FƏRMAN
Bakıda növbəti dəfə Gələcəyin Peşələri Sammiti keçirilib - FOTO
Almaniyanın xarici işlər naziri Ermənistana gedib
Rafiq Danakari: Amaras monastırına ziyarət xüsusi əhəmiyyət daşıyır
Gəncədə yol qəzasında 4 nəfər xəsarət alıb
Moldova Rusiyaya nota verib
Sumqayıt bulvarında 20 yaşlı oğlan dənizdə batıb - VİDEO
Şençjen sammiti: Çin, ABŞ və Rusiya liderlərinin görüşü beynəlxalq münasibətlərdə dönüş yarada biləcəkmi? – TƏHLİL
Birbank Private PWM və The Banker tərəfindən Azərbaycanın ən yaxşı özəl bankı seçilib
Azərbaycan və bp enerji layihələrinin inkişaf perspektivlərini müzakirə edib
Azərbaycanla Gürcüstan arasında iqtisadi tərəfdaşlığının genişləndirilməsi müzakirə edilib
Uşakov: Putin və Tramp bu gün görüşə bilərlər
Belçika ilə Fransa Ukraynaya ilin sonunadək 12 qırıcı təyyarə verəcək
Nazir: Minimum əməkhaqqının artırılması özəl sektorda maaş artımlarına təkan verir
Ağıllı saatlara görə aksiz vergisi alınacaq
Emin Əmrullayev: İxtisas seçimində əmək bazarının tələbləri hər zaman nəzərə alınmır
Trampın Çinə səfəri başlayıb
Alban-Udi icmasının nümayəndələri Amaras monastırını ziyarət edib - FOTO
Anar Əliyev: Süni intellekt daha çox ali təhsil və akademik bilik tələb edən peşələrə təsir göstərəcək
Nazir: Sertifikasiya nəticələrinə əsasən, işdən azad edilənlərin çoxu ibtidai sinif müəllimidir
Qevorq Papoyan: Ermənistan Aİİ-ni Avropa İttifaqı ilə əvəz etməyi nəzərdən keçirmir
Sabah Bakıda 21 dərəcə isti olacaq
Emin Əmrullayev: Əsas prioritetlərdən biri ibtidai təhsilin keyfiyyətinin yüksəldilməsidir
Samuxda minik maşını aşıb, ölən və xəsarət alan var - YENİLƏNİB-1 - FOTO
Qlobal təhsil bazarında yeni süni intellekt platforması - UniDestin fəaliyyətə başladı
“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib
Təhsil müəssisələrində istilik sistemləri ilə bağlı mövcud vəziyyət açıqlanıb
Yohann Vadeful: Bakıda açıq dialoq apardıq
Rusiya ordusu Xarkov vilayətində bazara zərbə endirib, 12 nəfər yaralanıb
Əsgər ölümündə təqsirləndirilən həkim həbs olunub, 9 min manat təzminat ödəyəcək
Nəqliyyat vasitələrinin utilizasiyası fondu ləğv olunur
Bakıda ödənişli hərəkət zonalarından toplanan haqq dövlət büdcəsinə ödəniləcək
Məqsədli büdcə fondları ləğv olunur, daxilolmalar dövlət büdcəsinin gəlirlərinə aid ediləcək
Baytarlıq pasportunun verilməsinə dövlət rüsumu 30 manat olacaq
Qoyun əti üzərinə nişan qoyulması üçün dövlət rüsumunun məbləği 2 dəfə azaldılır
Sahibkarlar işlənmiş məişət cihazları, mobil telefonlar və heyvan tullantılarını nağd qaydada ala biləcək
Baytarlıq şəhadətnaməsinin verilməsinə görə dövlət rüsumu ləğv edilir