İncəsənət

İncəsənət

Türkiyəli muzey sahibi: “Azərbaycanla Türkiyəni sənət birləşdirməlidir” – MÜSAHİBƏ

Türkiyəli muzey sahibi: “Azərbaycanla Türkiyəni sənət birləşdirməlidir” – <font color=red>MÜSAHİBƏ </font>

30 iyul 2010 11:34 (UTC +04:00)

- Yaratdığınız muzey bir sənət məbədini xatırladır. Bir sənətkar kimi bunu necə bacardınız?

- Mən 50 ildən bəri sənəti tədris edirəm. 40 il əvvəl qravüra emalatxanası yaratmışdım. Orada təkcə özüm yox, Türkiyənin tanınmış rəssamları da çalışırdılar. Getdikcə tələb artdı və türk sənətinin indi həyatda olmayan bir çox siması emalatxanın imkanlarından istifadə etdi. Biz o rəssamlardan pul almırdıq, onlar bizə əsər verirdilər. Biz isə o əsərləri qravüraya köçürürdük. Beləliklə, bizim əlimizdə Türkiyənin ən böyük rəsm kolleksiyası yarandı - təxminən 2000 əsər. Sonradan bu əsərlər emalatxanaya sığmadı və mən muzey yaratmağı qərarlaşdırdım. 25 əvvəl aldığım bu torpağın üstündə Türkiyədə ilk dəfə bir qravüra muzeyi tikdik. Muzeyin adı İMOGA-dır (İstanbul Museum of Graphic Arts). Həm emalatxananı buraya gətirdik, həm də əlimizdəki əsərləri burada nümayiş etdirməyə başladıq. Muzeyin binası 6 mərtəbəli, sahəsi 3 min kvadratmetrdir. Muzeyimizə hər il 35 min nəfər adam gəlir. Muzeyi ziyarət edənlərdən pul almırıq. ABŞ və Kanadada sərgilər keçirdik. Mən özüm dünyanın bir çox yerində sərgi açıram. İMOGA dünyadakı 5 grafik sənət muzeyləri arasında öncül yerdədir.

- Muzeyi yaradarkən dövlətdən dəstək aldınızmı?

- Bu günə qədər dövlətin bu cür işlərə dəstək verməsinə rast gəlməmişəm. Binanın bütün xərclərini mən çəkmişəm. Dövlət bizim işıq, su, qaz məsrəflərimizi belə ən yüksək qiymətdən alır.

- Türkiyənin dünyada yaxşı tanınan sənətkarlarından birisiniz. Qravüra metodlarınız Qərb ölkələrinin universitetlərində tələbələrə öyrədilir. Böyük müəllimlik və idarəçilik təcrübəniz var. Bunlarla bağlı bizə ətraflı məlumat verə bilərsinizmi?

- Mən bir çox beynəlxalq bienalda mükafatlar alan sənətkaram. O bienallarda mənim bir çox əsərim satılıb. Türkiyədə yüzlərlə sərgi açmışam. 2011-ci ildə sənətdəki 50 illiyimi qeyd edəcəyəm. Bu münasibətlə bir neçə böyük sərgi açacağam. Mən bir neçə universitetin incəsənət fakültəsini qurmuşam, oralarda dekan olmuşam. Yaratdığım bir neçə sənət emalatxanası var. Türkiyədə sənətin tədrisi üçün çox vaxt həsr etmişəm. Ancaq sənətkar şəxsiyyətim həmişə mənim idarəçi şəxsiyyətimin önündə olub. Çünki sənətkarın həyatı öləndən sonra da davam edir. Həyatda qalacaq olan işlər mənim əsərlərimdir. Muzeyin qayəsi də bundan ibarətdir. Biz buradan rəsmlər sataraq muzeyi yaşadırıq. Əda və Əlvan adlı iki qızım var. Onlar mənim ən böyük dəstəkçilərimdir. Muzeydə 7 nəfər işləyir. Biz özünü yaşadan muzey yaratmışıq, bunun da dünyada başqa örnəyi yoxdur.

- Beynəlxalq əlaqələri olan bir sənətkarsınız. Azərbaycanla da yaxın əlaqələrinizin olduğundan xəbərim var. Azərbaycanda ilk dəfə nə vaxt olmusunuz?

- 90-cı illərin axırında gənc Azərbaycan və Türkiyə rəssamlarının müsabiqəsi keçirilərkən jüri üzvü kimi Bakıya getmişdim. Beynəlxalq bienallar və sərgilərdə Azərbaycan, rus, türkmən, qazax, qırğız rəssamlarla tanış oldum. Tahir Salahov, Fərhad Xəlilov mənim yaxın dostlarımdır. Bu adamlar beynəlxalq miqyasda çox yaxşi tanınırlar.

Azərbaycan bizim öz vətənimiz kimidir. Mən Türkiyə-Azərbaycan münasibətlərinin fövqəladə dərəcədə yaxşı olmasını istəyirəm. Bəzən siyasətçilər aramızı vurur. Azərbaycanda dostlarımıza demişdim ki, biz eyni soydan gəlirik. Düşüncələrimiz, mədəniyyətimiz bir-birinə çox oxşayır. Sənət bizi birləşdirməlidir. Muzeyimizdə dünyanın ən böyük ekslibris kitabxanası mövcuddur. Oradakı 15 min əsərin arasında Azərbaycandan sadəcə bir sənətkarın bir neçə əsəri var. Mən buna çox üzülürəm. Bax, Rusiyanın 6 ekslibris qovluğunun hamısı doludur, Azərbaycana ayırdığım yeganə qovluqda isə cəmi 4 əsər var. Azərbaycanda sənətkarların yaxşi təhsil aldığını bilirəm. Yaxşi rəsm çəkmək və ya yaxşı təhsil almaq dünya bazarında yer tuta bilmək üçün kifayət etmir. Biz əsərlərimizi dünya bazarına çıxara bilmək üçün birlikdə hərəkət etməliyik. Dünya muzeylərinə əsər sata bilmək üçün əl-ələ verməliyik. Hər şeyi dünya starndartlarında düşünməliyik. Yaxşı menecerlərimiz olmalıdır. Biz öz qabığımızın içində yaşayırıq. Nə qədər yaxşı əsərlər yaratsaq da, dünya bazarında onları müştərilərə təqdim edə bilmirik. Bunun üçün səylərimizi birləşdirməliyik.

- 50 illik sənət yubileyinizə Bakıdakı dostlarınızı dəvət etmək istərdinizmi?

- Məmnuniyyətlə. Onlar mənim dostlarımdır. Həmişə Türkiyədə görməyə şad olaram. Mənim qonağım kimi gəlsinlər. Onlarla bir yerdə olub söhbət etmək mənim üçün böyük zövqdür.