Maliyyə

Ana səhifə

Maliyyə

Azərbaycan parlamenti neftin dövlət büdcəsindəki baza qiymətinin 55-60 dollar səviyyəsində müəyyənləşdirilməsini təklif edir

04 noyabr 2009 11:26 (UTC +04:00)

Bakı. Rəşad Süleymanov – APA-Economics. Azərbaycan Milli Məclisin Elm və təhsil, Mədəniyyət və Regional məsələlər Komitələrinin bu gün keçirilən birgə iclasında «Azərbaycan Respublikasının 2010-cu il üçün dövlət büdcəsi haqqında» qanun layihəsi müzakirə olunub. «APA-Economics»in bildirdiyinə görə, Elm və təhsil Komitəsinin sədri Şəmsəddin Hacıyev 2010-cu il dövlət büdcəsinin real faktlar əsasında hazırlandığını bildirib. Ş.Hacıyev cari il üçün proqnozlaşdırılan ümumi daxili məhsul istehsalında azalma gözlənildiyini də qeyd edib. Komitə sədrinin sözlərinə görə, cari il üçün ÜDM istehsalı 43 mlrd. manat proqnozlaşdırıldığı halda, bunun 30 mlrd. manatdan bir qədər çox olması gözlənilir.

Ş.Hacıyev 2010-cu ildə gözlənilən 1,2 mlrd. manat büdcə kəsirinin son 5 ildə ilk belə böyük rəqəm olduğunu vurğulayıb: «Bununla belə, büdcə kəsirinin bağlanması üçün həm daxili, həm də xarici ehtiyatlar kifayət qədərdir».

Komitə sədri həmçinin əlavə edib ki, büdcə xərclərinin 49%-i dövlət proqramlarının icrasına sərf olunacaq. Konkret olaraq təhsil və elm sahəsinə ayrılan vəsaitlər barədə məlumat verən komitə sədri 2010-cu ildə təhsilə 1 276 mln. manat, elmə isə 100 mln. manatın ayrılacağını vurğulayıb.

Maliyyə Nazirliyi büdcə şöbəsinin müdiri Fazil Fərəcov isə bildirib ki, Azərbaycanın 2010-cu il dövlət büdcəsinin gəlirləri 10 015 mln. manat, xərcləri isə 11 264 mln. manat həcmində nəzərdə tutulub. Büdcə xərclərinin əsas istiqamətləri sırasında isə birinci yeri dövlət əsaslı vəsait qoyuluşları (3 549 mln. manat) tutur. Bundan başqa, 2010-cu il dövlət büdcəsində 1 276,8 mln. manat həcmində təhsil xərcləri, 1 205,8 mln. manat həcmində müdafiə xərcləri, 1 192,3 mln. manat həcmində sosial müdafiə və sosial təminatı xərcləri, 1 042,3 mln. manat həcmində ümumi dövlət xidmətləri xərcləri, 707,4 mln. manat həcmində məhkəmə hakimiyyəti, hüquq-mühafizə və prokurorluq xərcləri, 479,4 mln. manat həcmində səhiyyə xərcləri nəzərdə tutulub. Gələn il sosial müdafiə və sosial təminat xərclərinin, o cümlədən mədəniyyət və bədən tərbiyəsi xərcləri üçün 3 219 mln. manat vəsait ayrılması planlaşdırılır.

Dövlət büdcəsində sosial yönümlü, təhsil, səhiyyə, mədəniyyət, incəsənət, mətbuat, kənd təsərrüfatı, meşə təsərrüfatı, balıqçılıq, mənzil kommunal təsərrüfatları xərclərinin xüsusi çəkisi xeyli artacaq. Xüsusilə də sosial yönümlü xərclərin büdcədəki xüsusi çəkisi 34,4% olmaqla cari illə müqayisədə 1,8 faiz bəndi artımla proqnozlaşdırılır.

Hesablama Palatasının auditoru Vaqif Həsənov isə palatanın elmin maliyyələşdirilməsi mexanizminin hazırlanması barədə tövsiyələrlə çıxış etdiyini deyib. V.Həsənov bildirib ki, bu mexanizm olmadığı üçün elmə ayrılan vəsaitlərin xərclənməsində çətinliklər yaranır. Palatanın həmçinin orta məktəblərdə, məktəbəqədər tərbiyə müəssisələrində uşaqbaşına maliyyələşdirmənin tətbiqi barədə tövsiyələrini də diqqətə çatdıran V.Həsənov bildirib ki, evdə fərdi təhsilin təşkili ilə bağlı normativ sənədlərin hazırlanmasına ehtiyac duyulur.

Daha sonra çıxış edən millət vəkilləri dövlət büdcəsinin layihəsinə fikir və təkliflərini bildiriblər. Qeyd olunub ki, neftin baza qiymətinin büdcədə 55-60 ABŞ dolları/1 barel götürülməsi daha məqsədəuyğundur. Xatırladaq ki, 2009-cu il dövlət büdcəsinin layihəsi hazırlanarkən neftin baza qiyməti 70 dollar/barel səviyyəsində nəzərdə tutulub. Lakin yeni ilin büdcəsi 45 dollar/barel qiyməti əsasında tərtib olunub.

Millət vəkili Gövhər Baxşəliyeva isə elm adamlarının məvaciblərinin artırılmasına, həmçinin elmi müəssisələrin maddi-texniki təminatının yüksəldilməsinə ehtiyac duyulduğunu qeyd edib. G.Baxşəliyeva onu da qeyd edib ki, aşağı məvacib alan elmi işçilərin maaşlarından vergi tutulması düzgün deyil. Elm adamlarının sosial vəziyyətinin yaxşılaşdırılması üçün bu məsələyə baxılması vacibdir.

Daha sonra digər millət vəkilləri layihə ilə bağlı fikirlərini bildiriblər. Qanun layihəsi təkliflər nəzərə alınmaqla yenidən işlənərək parlamentin müzakirəsinə təqdim edilməsi tövsiyə olunub.