Maliyyə

Ana səhifə

Maliyyə

Beynəlxalq analitiklər: Dolları yeni və daha güclü zəifləmə dövrü gözləyir

12 noyabr 2009 10:50 (UTC +04:00)

Bakı. Vahab Rzayev – APA-Economics. Son zamanlar artıq tendensiya xarakteri alan dolların aparıcı dünya valyutalarına qarşı zəifləməsi bir sıra ciddi sualların yaranması ilə müşayiət olunur. Belə ki, dolların zəifləməsi fond və neft bazarlarında canlanmanın nəticəsidir, yoxsa əksinə, fond və neft bazarlarındakı canlanma dolların zəifləməsinin nəticəsidir sulaına birmənalı cavab yoxdur. «APA-Economics»in məlumatına görə, dünyanın aparıcı maliyyə analitikləri bu fikirdədir.

Dollar və səhm bazarının əks istiqamətdə inkişaf etməsinin əsas səbəbi kimi son vaxtlar böhran zamanı investorlar tərəfindən səhmləri sataraq dolların alınması tendensiyasının hazırda dünya iqtisadiyyatının bərpa əlamətlərinin mövcudluğu səbəbindən əks istiqamətə dəyişməsi qeyd olunur. Yəni, investorlar yenidən riskli aktivlərin alınmasına qayıdır, bu da dolların zəifləməsinə gətirib çıxarır. Bu halda analitiklər dolların zəifləməsində ciddi təhlükə görmür. «Hazırda insanlar dolları satıb Amerika iqtisadiyyatının dayanıqlığı barədə ehtiyatlara baxmayaraq, sərmayələri səhmlərə qaytarırlar. Son zamanlar səhmlərə müsbət olan dollar üçün mənfidir», – deyə GFT beynəlxalq broker şirkətinin valyuta təhlili direktoru Keyti Lin bildirib.

Səhm və xammal bazarlarında canlanma dolların zəif olmasının nəticəsidirsə, hazırda müşahidə olunan kotirovkaların yüksəlməsinin pis nəticələnə biləcəyindən ehtiyatlanan da var. Buna səbəb dolların ucuzlaşması, ABŞ-da inflyasiyanın kəskin artması və perspektivdə dünyanın aparıcı iqtisadiyyatının rolunu itirməsi ehtimallarıdır. Beləliklə, dolların zəifləməsi maliyyə qurumlarının xilas edilməsi və ümumilikdə, iqtisadiyyatın stimullaşdırılması məqsədi ilə ABŞ iqtisadiyyatına trilyonlarla dollar həcmində vəsaitlərin yönəldilməsinin cəzası olduğu barədə fikirlər də son zamanlar aktuallaşır.

Digər tərəfdən, məsələn, idarəetməsində 1,7 mlrd. dollar həcmində aktivlər olan «Dearborn Partners» investisiya şirkətinin icraçı direktoru Pol Noltenin fikrincə, zəif dolların və ABŞ-da faizlərin aşağı olması səbəbindən kapital xaricə yönəldilir, çünki orada faiz dərəcələri daha yüksəkdir. Bu addımlar Amerikada faiz dərəcələrin sıfıra yaxın səviyyədə qalmasına qədər davam edəcək ki, bu da ABŞ iqtisadiyyatının heç də xeyrinə deyil.

Analitiklər hesab edirlər ki, dollar hələ o səviyyəyə ucuzlaşmayıb ki, ABŞ iqtisadiyyatının bərpası üçün ciddi təhlükə yaratsın, lakin bu çox çəkməyək. Belə ki, əgər dollar avro, yen və digər aparıcı valyutalar səbətinə qarşı daha 6-8% ucuzlaşarsa, bütün dünyanın mərkəzi bankları artıq indiki kimi passiv qalmayacaq, ilk növbədə ona görə ki, onların ehtiyatlarının əsas hissəsi (təxminən 68%-i) dollarda saxlandığına görə dəyərdən düşür. Bu halda dolların zəifləməsinin yeni və daha güclü dövrü gözlənilir.