Maliyyə

Ana səhifə

Maliyyə

Azərbaycan Mərkəzi Bankı ötən il iqtisadiyyata ÜDM-in 5%-i həcmində likvidlik dəstəyi verib

12 fevral 2010 10:10 (UTC +04:00)

Bakı. Vahab Rzayev – APA-Economics. Pul siyasəti qarşısında qoyulan məqsədlərə nail olmaq üçün Azərbaycan Mərkəzi Bankı (AMB) 2009-cu il ərzində faiz dəhlizinin parametrləri, məcburi ehtiyatlar, yenidən maliyyələşdirmə, habelə açıq bazar əməliyyatları kimi alətlərdən fəal istifadə edib. «APA-Economics»in xəbər verdiyi kimi, bu barədə Mərkəzi Bankın 2009-cu il üzrə hazırladığı Pul İcmalında göstərilir.

İcmala əsasən, 2009-cu ildə Mərkəzi Bank ilk növbədə makroiqtisadi tendensiyaları nəzərə alaraq uçot dərəcəsini il ərzində 3 dəfə dəyişərək 8%-dən 2%-ə, faiz dəhlizinin yuxarı həddini isə 13%-dən 7%-ə endirib. Məcburi ehtiyat normaları 6%-dən 0,5%-ə salınıb və məcburi ehtiyat normalarının ortalama müddəti həm manat, həm də xarici valyutada olan depozitlər üzrə 1 ay olub. Məcburi ehtiyatlar üzrə ortalama müddətinin 1 ayadək uzadılması banklar tərəfindən likvidliyin daha effektiv idarə olunmasına imkan verir.

Ötən il ərzində AMB tərəfindən likvidliyin verilməsi əməliyyatları aktivləşdirilib, likvidliyin cəlb olunması alətləri isə məhdudlaşdırılıb:

(mln. manat)

	01.01.2009	30.12.2009	Dəyişmə
Likvidliyin verilməsi alətləri	234,7	1 483,5	1 248,8
Likvidliyin cəlb olunması alətləri	452,6	29,5	- 423,1
Likvidlik saldosu	- 217,9	1 454	1 672

Beləliklə, Mərkəzi Bankın əməliyyatları üzrə saldo ilin əvvəlindəki mənfi 217,9 mln. manatdan ilin sonuna müsbət 1 454 mln. manata yüksəlib. Nəticədə, Mərkəzi Bank iqtisadiyyata 2009-cu ildə ÜDM-in 5%-i həcmində likvidlik dəstəyi verib.

Bütövükdə, 2009-cu ildə Mərkəzi Bank tərəfindən həyata keçirilmiş xalis emissiyanın 75%-i birbaşa alətlər (kredit mexanizmləri), 25%-i isə dolayı alətlər (məcburi ehtiyatlar və notlar) vasitəsilə təmin edilib. Dövr ərzində AMB tərəfindən iqtisadiyyata verilən kreditlərin 22%-i bank sistemi, 78%-i isə sistem əhəmiyyətli dövlət müəssisələrinin dəstəklənməsinə yönəldilib.

Ötən il ərzində notların yerləşdirilməsi üzrə Mərkəzi Bank tərəfindən 51 hərrac keçirilib. Emissiyanın ümumi həcmi 579 mln. manat, yerləşdirilmiş notların həcmi isə 260,4 mln. manat və ya emissiya həcminin 45%-ni təşkil edib. AMB-nin qısamüddətli notları üzrə orta ölçülmüş gəlirlilik azalaraq dövrün əvvəlində keçirilmiş ilk hərracdakı 4,26%-dən sonuncu hərracında 1%-dək enib.

Bankların likvid vəsaitlərə ehtiyacını, onların müştərilər qarşısında öhdəliklərinin vaxtında icrasını təmin etmək məqsədilə dövr ərzində aparılmış repo əməliyyatlarının həcmi 2 020,4 mln. manat təşkil edib. Qeyd edək ki, il ərzində əks-repo əməliyyatları keçirilməyib ki, bu da maliyyə barlarında likvidliyin cəlb olunma həcmlərinin azalması çərçivəsində edilib.