Maliyyə

Ana səhifə

Maliyyə

Azərbaycan Dövlət Neft Fondunun başçısı Şahmar Mövsümov: «İstənilən valyuta gəlirlərinin yüksək səviyyədə idarəetməsini təşkil etməyə qadirik» - MÜSAHİBƏ

19 may 2010 07:25 (UTC +04:00)

Müsahibəni ixtisarla təqdim edirik.

- ARDNF-in yaradılmasından 10 il ötdü. Ötən müddətdə fondun fəaliyyətini necə qiymətləndirirsiniz?

- Bu illər ərzində Neft Fondu bir çox şeylərə nail olub. ARDNF hazırda nəinki Azərbaycanda, hətta xaricdə də şəffaf və effektiv maliyyə korporasiyası kimi tanınan bir təşkilatdır. Fond əməliyyatlarının şəffaflığına, informasiya idarəetməsinə və açıqlığına görə ən yaxşı nümunələrdən biri sayılır. Təəccüblü deyil ki, Azərbaycan Neft Fondu Mədən Sənayesində Şəffaflıq Təşəbbüsünün reallaşmasında lider sayılır. Hətta bu məsələdə Azərbaycan bütün dünyada qlobal liderdir. Bu gün biz bu Təşəbbüsün bütün tələblərini tam yerinə yetirən yeganə ölkəyik və digər 30 namizəddən fərqli olaraq, onun tamhüquqlu üzvüyük.

- ARDNF-in ötən müddətdəki fəaliyyətini təhlil edərkən onun hazırkı formada – bir tərəfdən gələcək nəsillər üçün vəsait toplayan, digər tərəfdənsə bir sıra büdcə layihələrini maliyyələşdirən fond kimi yaradılmasını nə dərəcədə doğru sayırsınız?

- Məlum olduğu kimi, Azərbaycanda Neft Fondunun yaradılmasının əsas məqsədlərindən biri neft müqavilələrinin reallaşması çərçivəsində neft və qaz satışından alınan gəlirlərin toplanmasıdır. Hazırda bu məqsəd uğurla həyata keçirilir və Fondun aktivləri ildən-ilə artır. Aprelin 1-nə olan məlumata əsasən, Fondun aktivləri 16,2 mlrd. dollar təşkil edib. ARDNF-in yaradılmasının digər məqsədi ölkənin sosial və iqtisadi tələblərini nəzərə alaraq Fondun vəsaitlərinin hazırkı nəslin ehtiyaclarının ödənilməsinə sərf edilməsidir. Bu məqsəd də uğurla həyata keçirilir. ARDNF-in nizamnaməsinə əsasən, onun vəsaitləri ölkənin sosial-iqtisadi inkişafı məqsədilə, ümummilli tapşırıqların həlli, strateji əhəmiyyətli infrastruktur obyektlərinin yaradılması və bərpası üçün istifadə edilir.

- Fondun investisiya strategiyasını nə dərəcədə optimal saymaq olar?

- Neft Fondu uzun müddət ərzində konservativ investisiya siyasəti həyata keçirib. ARDNF-in aktivləri investisiya kredit reytinqi ilə dövlət və korporativ qiymətli kağızlara sərmayə qoyulur. Bu strategiya qlobal böhran dövründə özünü doğrultdu və bir çox məşhur investisiya şirkətlərindən fərqli olaraq, Neft Fondu ili mənfəətlə başa vurdu.

- Fondun səhm portfelində iri xarici şirkətlərin səhmlərinin peyda olması realdırmı?

- Yaxın vaxtlara qədər Neft Fondunun portfeli əsasən konservativ investisiya aktivlərindən – depozitlərdən, dövlət və korporativ istiqrazlardan ibarət idi. Hazırda Neft Fondu beynəlxalq maliyyə bazarındakı canlanmanı nəzərə alaraq daha riskli və mənfəətli sahələrə, o cümlədən şirkətlərin səhmlərinə investisiya qoymaqla portfelin diversifikasiyası variantlarını nəzərdən keçirir.

- Xarici valyuta konyunkturası Fondun valyutalar üzrə aktivlərinin strukturunda dəyişikliyə səbəb ola bilərmi, yoxsa bu gün üçün o daha optimaldır?

- Bazardakı qısamüddətli və ya ortamüddətli konyunkturadan asılı olaraq strateji valyuta kompozisiyasının kardinal dəyişikliyi yanlış yanaşmadır. Neft Fondunun investisiya portfelinin valyuta səbəti müəyyən edilərkən vəsaitlərin əsas dünya valyutaları arasında balanslaşdırılmış şəkildə yerləşdirilməsi haqda strateji qərar qəbul olunmuşdu. Hazırda sözügedən valyuta kompozisiyasının kardinal dəyişikliyi məsələsinə baxılmır.

- Fondun sənaye sahəsinin daxili investoruna çevrilməsi mümkündürmü?

- Müvafiq normativ aktlara əsasən, ARDNF-in aktivləri ölkənin daxilində investisiya kimi istifadə oluna bilməz. Əslində Fondun yaradılmasının səbəblərindən biri sterilizasiya, dövlətin neft gəlirlərinin bir hissəsinin xarici maliyyə bazarlarına yönəldilməsi və bununla da ölkə iqtisadiyyatının pulla ifrat yüklənməsinin qarşısını almaq olub.

- Fondun xarici maliyyə bazarında yalnız minoritar, passiv investor kimi iştirak etməsi strategiyasını diqtə edən nədir?

- Bu mənada Neft Fondunun strategiyası dünya maliyyə bazarında fəaliyyət göstərən əksər investisiya fondlarının yanaşmasını əks etdirir. Məsələ bundadır ki, hətta bir iri şirkətə əhəmiyyətli investisiya qoyulması və onun nəhəng səhm paketi daşıyıcısına çevrilməsi istər şirkətin nəzarət və qiymətləndirilməsi sahəsində, istərsə də qərarların qəbulu sahəsində səlahiyyət və məsuliyyətin yeni səviyyəsini nəzərdə tutur. Bütün bunlar əhəmiyyətli dərəcədə kadr və infrastruktur ehtiyatları tələb edir. Fondun isə hazırda belə bir ehtiyatları yoxdur.

- Fond, məsələn, «Qızıl müqaviləsi»nin reallaşmasından gələn gəlirləri idarə etməyə hazırdırmı?

- Fəaliyyət göstərdiyi 10 il ərzində Fond valyuta ehtiyatlarının idarə olunması sahəsində böyük təcrübə toplayıb. Fondda beynəlxalq maliyyə bazarlarında valyuta portfellərini idarə etməyə qadir olan peşəkarlar komandası yaradılıb. Bununla əlaqədar olaraq neft və ya qızıl satışından gəlməsindən asılı olmayaraq, Fond valyuta ehtiyatlarının idarə edilməsini yüksək səviyyədə yerinə yetirməyə qadirdir.

- Azərbaycan Neft Fondunu yaxın 3, 5, 10 il ərzində necə görürsünüz?

- Bir neçə ildən sonra Neft Fondunun malik olduğu valyuta ehtiyatları bir neçə dəfə artacaq. Bu isə xarici aktivlərdə vəsait yerləşdirməklə Fondun investisiya fəaliyyətinin genişləndirilməsinin əsas amildir. Proqnozlara əsasən, 3, 5, 10 ildən sonra Fondun aktivləri müvafiq olaraq 30, 50 və 100 mlrd. dollar olacaq. Bunun nəticəsində ARDNF-in vəsaitlərinin idarə edilməsindən gələn gəlirlərin həcmi də artacaq və beləliklə, Fond dövləti stabil illik daxilolmalarla təmin edən yüksək gəlirli təşkilata çevriləcək.