Maliyyə

Ana səhifə

Maliyyə

İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin təşkilatçılığı ilə Azərbaycanın müstəqilliyinin 20 illiyinə həsr olunmuş tədbir keçirilib

24 sentyabr 2011 12:02 (UTC +04:00)

Bakı. Nicat Mustafayev – APA-Economics. Bu gün Azərbaycan İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin təşkilatçılığı ilə ölkənin müstəqilliyinin bərpa olunmasının 20 illiyinə həsr olunmuş tədbir keçirilib.

«APA-Economics»in məlumatına görə, tədbirdə çıxış edən iqtisadi inkişaf naziri Şahin Mustafayev Azərbaycanın son 20 ildə iqtisadiyyatının inkişafı barədə ətraflı məlumat verib. Nazir bildirib ki, bu tarix şərti olaraq üç hissəyə bölunüir. Belə ki, 1991-1994-cü illər tənəzzül dövrü kimi qiymətləndirilir. Bu dövr ərzində ÜDM orta hesabla 13-20% azalıb, adambaşına düşən ÜDM-in həcmi 72%, əhalinin gəlirləri isə 3,6 dəfə düşüb. İnflyasiya səviyyəsi 1700%-dən yuxarı olub. İqtisadiyyatın növbəti dövrü 1995-2003-cü illəri əhatə edib. Bu dövr ərzində stabillik müşahidə olunub. Belə ki, 1994-cü ildə «Əsrin müqaviləsi» bağlandıqdan sonra Bakı-Tbilisi-Ceyhan, Bakı-Tbilisi-Ərzurum, Bakı-Supsa, Bakı-Novorosiysk boru kəmərləri layihələri həyata keçirilib. Həmçinin, bu dövrdə Azərbaycan beynəlxalq maliyyə qurumları ilə sıx əməkdaşlığa başlayıb. Bir çox sahələrdə islahatlar keçirilib, özəlləşdirməyə start verilib. Hesabat dövründə ÜDM-in orta illik artımı 9% təşkil edib, orta real əmək haqqı 5,6 dəfə, xarici investisiyalar 10 dəfə, daxili investisiyalar isə 5 dəfə artıb, inflyasiya kəskin aşağı düşüb.

Ş.Mustafayevin sözlərinə görə, 2003-cü ildən indiyədək isə iqtisadiyyatın sürətli artımı qeydə alınıb. Bir çox dövlət proqramlarının, o cümlədən yoxsulluğun azaldılması, xaricdə təhsil dövlət proqramlarının icrasına başlanılıb. Son 7 ildə ölkədəki məktəblərin 40%-i və ya 2200-ü yenidən tikilib. Növbəti iki ildə isə bütün məktəblər yüksək standartlara cavab verəcək. Həmin dövr ərzində bir çox sahələrdə islahatlar davam etdirilib və ümumiyyətlə 20 il ərzində Azərbaycan keçid dövrünü başa çatdırıb. Bu dövrdə ÜDM-in orta illik artımı 14% təşkil edib. ÜDM-in in adambaşına düşən payı 5 dəfə artıb, özəl sektorun payı 81,5%-ə çatıb, xarici dövlət borcu ÜDM-in 7%-ni təşkil edib. Bu dövrdə valyuta ehtiyatları 40 mlrd. dollar təşkil edib ki, bu da xarici borcu 8 dəfə üstələyir.

Nazir bildirib ki, ölkə iqtisadiyyatına indiyədək 100 mlrd. dollardan çox investisiya yatırılıb ki, bunun da yarısından çoxu xarici investisiyaların payına düşür. Bu dövrdə ölkə iqtisadiyyatına yatırılan investisiyalar 2,4 dəfə, o cümlədən xarici investisiyalar 5,1 dəfə, daxili investisiyalar isə 5,5 dəfə artıb. Həmçinin, 2004-cü ildən etibarən xarici ticarət dövriyyəsində müsbət saldo yaranıb, əmək haqqı 2,6 dəfə, əhalinin gəlirləri 3,2 dəfə, pensiyalar 6,3 dəfə, minimal əmək haqqı 4 dəfə artıb, 2003-cü ildən etibarən ölkədə 900 mindən çox iş yeri yaradılıb ki, bunun da 655 mini daimi iş yeri olub. Hazırda Cənubi Qafqaz regionunun iqtisadiyyatında Azərbaycanın payı 70%-dən çoxdur.

Tədbirdə Azərbaycanın 160 illik neft tarixindən danışan Azərbaycan Dövlət Neft Şirkətinin I vitse-prezidenti Xöşbəxt Yusifzadə qeyd edib ki, hələ 1901-ci ildə Azərbaycanda 11 mln. ton neft hasil olunub ki, bu da dünya hasilatının 50%-ni təşkil edib. X.Yusifzadənin sözlərinə görə, əgər 1997-ci ildə ölkədə neft hasilatı 9 mln. ton, qaz hasilatı isə 5,5 mlrd. kubmetr olmuşdursa, 2010-cu ildə bu göstəricilər müvafiq olaraq 50 mln. ton və 26 mlrd. kubmetrə çatıb. «Azəri-Çiraq-Günəşli» yataqlar blokundan danışan X.Yusifzadə indiyədək buradan 248 mln. ton neft hasil edildiyini və bunun da 120 mln. tonu Azərbaycanın mənfəət neftinin payına düşdüyünü bildirib.

Tədbirdə X.Yusifzadə «Şahdəniz» layihəsinin Azərbaycanı qaz ixracatçısı ölkəsinə çevirdiyini də qeyd edib: «Buranın qaz ehtiyatları 1,2 trln. kubmetrdir. Hazırda 5 quyudan gündəlik hasilat 25 mln. kubmetr təşkil edir. Yeni açılmış «Ümid» və «Abşeron» yataqları da nəzərə alınmaqla, ölkənin təsdiqlənmiş qaz ehtiyatları 2,550 trln. kubmetrə çatıb».