Maliyyə

Ana səhifə

Maliyyə

Azərbaycanın tədiyyə balansının müsbət saldosu 26% artıb

13 dekabr 2011 13:23 (UTC +04:00)

Azərbaycan Mərkəzi Bankından «APA-Economics»ə verilən məlumata görə, əvvəlki illərdə olduğu kimi 2011-ci ilin ilk üç rübündə xarici iqtisadi əməliyyatlar neft-qaz sektoru üzrə müsbət saldoya, qeyri-neft sektoru üzrə isə mənfi saldoya malik olub.

Neft-qaz sektoru üzrə ümumi daxilolmalar neftin və təbii qazın ixracı və bu sektora cəlb edilən xarici kapitalın hesabına formalaşır. Bu sektor üzrə ödənişlər isə mənfəətin və investisiyaların repatriasiyası, avadanlıq və xidmətlərin idxalını əks etdirir. Yekun nəticədə 2011-ci ilin yanvar-sentyabr aylarında neft-qaz sektoru üzrə yaranmış ümumi müsbət saldo 20,4 mlrd. dollar olub.

Hesabat dövründə cari əməliyyatlar hesabında 14,4 mlrd. dollar məbləğində profisit yaranıb, o cümlədən neft-qaz sektoru üzrə cari hesabın profisiti 20,2 mlrd. dollar olub. Neft-qaz sektorunun profisiti qeyri-neft sektoru üzrə cari hesabın 5,8 mlrd. dollarlıq kəsirini tam örtüb.

Tədiyyə balansının əsas göstəriciləri

(mln. dollar)

2010-cu il, 9 ay

2011-ci il, 9 ay

I.Cari əməliyyatlar
hesabının saldosu
Xarici ticarət balansı
Xidmətlər balansı
Gəlirlər balansı
- İnvestisiya gəlirlərinin repatriasiyası
Cari transfertlər balansı

II.Kapitalın və maliyyənin
hərəkəti hesabının saldosu
Birbaşa investisiyalar
- Azərbaycana cəlb olunmuş
- Xaricə yönəldilmiş
- İnvestisiyaların repatriasiyası
Kreditlər və digər investisiyalar Neft bonusu

III.Tədiyə balansının ümumi saldosu

11 977,1
15 417,7
- 1 152,0
- 2 685,6
- 2 216,1
397,0

- 3 673,0
325,8
2 271,9
- 170,4
- 1 775,7
- 3 998,8
-

8 304,1

14 424,0
19 604,2
- 2 008,7
- 3 703,4
- 3 533,6
531,9

- 3 990,6
638,4
3 108,3
- 346,3
- 2 123,6
- 4 649,0
20,0

7 549,9

Təhlil olunan dövr ərzində xarici ticarət dövriyyəsi 34,1 mlrd. dollar təşkil edib və, göründüyü kimi, xarici ticarət balansı 19,6 mlrd. dollar məbləğində müsbət saldo ilə nəticələnib. Bu müddət ərzində Azərbaycan 148-dək ölkə ilə ticarət əməliyyatları aparıb. Xarici ticarətin 13%-i MDB ölkələri, 87%-i isə uzaq xaricin dövlətlərinin payına düşüb.

Tədiyyə balansına əsasən, hesabat dövründə əmtəə ixracı 26,8 mlrd. dollar təşkil edib. İxrac olunmuş malların strukturunda neft-qaz məhsullarının payı 95,8% olub. Xarici dövlətlərə 24,7 mlrd. dollarlıq neft məhsulları ixrac olunub, ixrac olunmuş neft
məhsullarının 1,3 mlrd. dolları neft emalı məhsulları, 23,4 mlrd. dolları isə xam neftin ixracının payına düşüb. İxrac olunmuş xam neftin 22,3 mlrd. dolları Azərbaycan Beynəlxalq Əməliyyat Şirkəti (ABƏŞ) tərəfindən hasil olunmuş neftin ümumi dəyəridir. İxrac olunmuş ümumi xam neftin 1,1 mlrd. dolları isə digər müəssisələr tərəfindən xaricə göndərilib ki, bunun da 71,6 mln. dolları «Şahdəniz» yatağından hasil edilmiş kondensatın, 1 055,4 mln. dolları isə ARDNŞ-in payına düşür.

Qeyd edək ki, 2011-ci ilin yanvar-sentyabr aylarında ölkənin qeyri-neft ixracı 14,8% artaraq 1 118,7 mln. dollara çatıb.

(mln. dollar)

İxracın strukturu
	2010-cu il, 9 ay	2011-ci il, 9 ay
Yanacaq-xammal məhsulları	19 301,1	26 139,7
- neft-qaz məhsulları	19 105,6	25 713,2
-digər xammal	195,5	426,5
Maşın və avadanlıq	287,2	132,1
İstehlak malları	479,3	530,9
Digər mallar	12,6	29,2
İxrac cəmi	20 080,2	26 831,9

Hesabat dövründə Azərbaycanın əmtəə idxalının ümumi dəyəri 7,2 mlrd. dollar təşkil edib. İstehlak mallarının idxalının ümumi dəyəri 2 752,2 mln. dollar olub ki, bunun da 909,1 mln. dolları ərzaq məhsullarının payına düşür.

(mln. dollar)

İdxalın strukturu
	2010-cu il, 9 ay	2011-ci il, 9 ay
İstehlak malları	2 105,2	2 752,2
- ərzaq məhsulları	727,2	909,1
- qeyri-ərzaq məhsulları	1 378,0	1 843,1
İnvestisiya yönümlü mallar	477,3	608,8
Digər mallar	2 080,1	3 866,7
İdxal cəmi	4 662,5	7 227,7

Mərkəzi Bankın hesablamalarına görə, idxalın strukturunda xüsusi çəkisi 8,4% təşkil edən xarici investisiyalar hesabına gətirilmiş maşın və avadanlıqların və bunun 88,1%-ni beynəlxalq neft-qaz kontraktları çərçivəsində istifadə olunmuş investisiyalar hesabına idxal edilən mallar təşkil edib. Bundan başqa, ölkəyə ümumi məbləği 3 866,7 mln. dollar olan istehsal təyinatlı maşın-avadanlıqlar, kimya, qara və əlvan metal məhsulları da gətirilib.