Media

Ana səhifə

Media

Macarıstanda qəbul olunan “Kütləvi informasiya vasitələri haqqında qanun” Avropa İttifaqını şoka salıb

18 aprel 2011 09:49 (UTC +04:00)

APA-nın Macarıstana ezam olunmuş əməkdaşının verdiyi məlumata görə, qanun qəbul olunduqdan sonra BMT, Avropa Şurası, ATƏT və Avropa İttifaqı öz narazılığını açıq şəkildə etiraf edib. Hamını narahat edən məqam yeni qanunun ölkədə kütləvi informasiya vasitələrinə nəzarətin tam şəkildə hakimiyyətin nəzarətinə keçirəcəyidir.
Macarıstanın sabiq xarici işlər naziri Laslo Kovaçın sözlərinə görə, qanun qəbul edildikdən sonra Avropa Şurası təkcə qanunun monitorinqini aparmaq deyil, həm də ölkədə demokratiyanın ümumi vəziyyətinə dair monitorinq keçirmək qərarına gəlib. İlk dəfədir ki, Avropa İttifaqına üzv ölkə barədə belə bir qərar qəbul olunur. Kovaç bildirib ki, Avropa İttifaqına sədrlik edəcək bir ölkədə belə bir qanunun qəbulu Avropa parlamentində çoxlarını şoka salıb.
Macarıstanda son parlament seçkilərində “Fides” sağ mərkəzçi partiyası qanunverici orqanda yerlərin üçdə ikisini qazanıb. 386 yerdən 263-nə sahiblənən “Fides” artıq təkbaşına ölkə Konstitusiyasına dəyişiklik etmək, seçki qanunvericiliyini, kütləvi informasiya vasitələri haqqında qanunu dəyişmək iqtidarındadır.
Macarıstanda “Kütvəli informasiya vasitələri haqqında” yeni qanun iyulun 1-dən qüvvəyə minir. Qanun ölkədə bütün media məkanını – televiziya, mətbuat və internetin fəaliyyətini tənzimləmək imkanı verir. Bu məqsədlə Mətbuat Şurası yaradılacaq, buraya baş nazir tərəfindən prezident təyin olunacaq. Parlament isə 9 il müddətinə Şuranın 5 üzvünü seçəcəklər. Mətbuat Şurasına KİV-ə lisenziya vermək və yaxud onun fəaliyyətini dayandırmaq, sanksiyalar tətbiq etmək, jurnalist qarşısında mənbənin adını açıqlamaq tələbi qoymaq kimi geniş səlahiyyətlər verilib.
Qanun jurnalistlər tərəfindən də etirazla qarşılanıb. “Magyar Radio”nun prodüseri Jolt Boqar qanunun qəbuluna etiraz edərək canlı efirdə bir dəqiqəlik sükut aksiyası keçirib və bundan sonra işdən uzaqlaşdırılıb. Facebook sosial şəbəkəsində Macarıstanda azad mətbuata dəstək səhifəsi yaradılıb, qısa müddətdə on minlərlə insan səhifədə qeydiyyatdan keçiblər. Qeyri-hökumət təşkilatları isə mediaya dəstək aksiyalarını davam etdirir, martın 15-də keçirilən belə bir aksiyada 30 mindən artıq insan iştirak edib.
ATƏT-in söz və mətbuat azadlığı üzrə keçmiş nümayəndəsi Mikloş Haraşti hesab edir ki, yeni qanun KİV-in, o cümlədən televiziyanın fəaliyyətinə, mənfi təsir göstərəcək: “Bir çox ölkələrdə mətbuatla bağlı yaradılan Şuralar Macarıstandakından fərqli olaraq inzibati xarakter daşıyır. Şuraya prezidentin hakim partiya tərəfindən təyin edilməsi Avropada qalmaqala səbəb ol bilər və yolverilməzdir”.

Qeyd edək ki, Avropa İttifaqını yeni qanunda dörd maddə narahat edir. Avropa parlamentinin qəbul etdiyi qətnamədə bildirilir ki, təkcə bu maddələr deyil, qanun özü başdan-ayağa dəyişilməlidir. Lakin Macarıstanın üzv olduğu heç bir beynəlxalq təşkilat bu məsələdə ölkəyə qarşı təzyiq mexanizminə sahib deyil.