Sənaye və energetika

Ana səhifə

Azərbaycan Dövlət Neft Şirkətinin Geofizika və Geologiya İdarəsi yeni avadanlıqların tətbiqi nəticəsində işlərin texniki səviyyəsini yüksəldib

09 iyul 2009 13:37 (UTC +04:00)

Bakı. Elnur Hüseynquluyev – APA-Economics. Son dövrlərdə Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkəti (ARDNŞ) Geofizika və Geologiya İdarəsinin dünya standartlarına cavab verən avadanlıqların alınıb istehsalatda tətbiq etməsi nəticəsində aparılan işlərin texniki səviyyəsi yüksəlib.

ARDNŞ-dan «APA-Economics»ə verilən məlumata görə, İdarənin maddi-texniki baxımdan yeniləşdirilməsi mədən geofizikası, mühəndisi-geoloji işlər və kəşfiyyat geofizikası sahələrini əhatə edir. «Azneft» İB-nin sifarişi ilə «Kəşfiyyatgeofizika» İdarəsi tərəfindən «Lökbatan-Puta-Quşxana» sahəsində məhsuldar qat və onu döşəyən çöküntülərin tektonik quruluşunun dəqiqləşdirilməsi məqsədi ilə aparılan 2D seysmik kəşfiyyat işləri başa çatdırılıb. Mürəkkəb seysmogeoloji şəraiti ilə səciyyələnən tədqiqat sahəsində alınmış seysmik məlumatların keyfiyyəti qənaətbəxşdir, hazırda emal və interpretasiya işlərinə başlanılıb. «Bahar-2» sahəsində aparılacaq 3D seysmik kəşfiyyat işlərinə hazırlıq məqsədilə dənizdibi cihaz və avadanlıqların profilaktikası və yenidən komplektləşdirmə işləri sona çatdırılıb.

Sahədə seysmik kəşfiyyat işlərinin aparılması üçün nəzərdə tutulan «Bakı» və «Geofizik-1» gəmilərində təmir-bərpa işləri başa çatmaq üzrədir və yaxın günlərdə dəniz işlərinə başlanılacaq. ARDNŞ-ın neft-qazçıxarma və qazma idarələrinin, eləcə də Azərbaycanda fəaliyyət göstərən birgə müəssisə və əməliyyat şirkətlərinin sifarişlərinə əsasən, yeni qazılmış və istismarda olan quyularda mədən-geofiziki tədqiqat işləri, yataqların işlənməsinə geofiziki üsullarla nəzarət və quyularda perforasiya-atma işləri davam etdirilir. Bu işlərin aparılmasında Geofizika və Geologiya İdarəsi tərəfindən son illərdə yeni alınmış cihaz və avadınlıqlara üstünlük verilib ki, bu da yerinə yetirilən tədqiqatların keyfiyyətini artırmaqla yanaşı vaxta və vəsaitə qənaət etməyə imkan yaradır.

«Tucker» şirkətinin (ABŞ) istehsalı olan quyu cihazları «Bibiheybət» yatağında sınaqdan keçirilib və «Ümid» strukturunda qazması planlaşdırılan quyu platformasında yerləşdirilib. Quyuda qazma işlərinə başlanandan sonra müvafiq geofiziki işlər aparılacaq. Geofizika və Geologiya İdarəsinin Kompleks Geoloji Kəşfiyyat və Topoqrafiya İdarəsi iyun ayı ərzində Z.Vəliyev qazma gəmisi ilə Xəzər dənizinin Türkmənistan sektorundakı «LAM-B» sahəsində 252 metr və Jdanov (Cıqaıbəy) bankasında 30 metr mühəndisi-geoloji qazma işləri aparılıb. Hazırda Jdanov bankasında qeyd olunan işləri davam etdirmək üçün növbəti səfərə hazırlıq işləri görülür.

Bundan əlavə, İdarənin mütəxəssisləri tərəfindən Şimali Abşeron qalxımlar zonasında («Xəzri» və «Gilavar» sahələrində) və «Bulla-dəniz» sahəsində sonar planlama, batimetriya və fasiləsiz seysmoakustik profilləmə işləri davam etdirilib. Bu işlər «M.Süleymanov» və «Geofizik-2» gəmiləri vasitəsilə yerinə yetirilib. Qeyd olunan mühəndisi-geoloji işlərin aparılmasında məqsəd hidrotexniki qurğuların (dəniz stasionar platforması, üzən qazma qurğusu və s.) quraşdırılacağı sahədə dənizdibi relyefin və kəsilişin üst hissəsini təşkil edən süxurların kompleks şəkildə öyrənilməsindən, dərinlik qırılmalarının və palçıq vulkanlarının aşkar edilməsindən, sahənin mühəndis-geoloji şəraitinin qiymətləndirilməsindən, qaldırılmış süxur nümunələrinin fiziki-mexaniki xüsusiyyətlərinin kompleks şəkildə öyrənilməsindən, hidrotexniki qurğuların tikilməsi üçün münasib sahələrin seçilməsindən ibarətdir.

Geofizika və Geologiya İdarəsinin Geofizika Elmi Tədqiqat İnstitutunda QGT materiallarının təkrar təhlili və İNNK əsasında fəaliyyəti dayandırılmış quyuların istismar fonduna qaytarılmasını müəyyənləşdirmək məqsədilə «Lökbatan», «Buzovna», «Balaxanı», «Pirallahı», «Qum-dəniz» və s. yataqlarda 20-yə yaxın quyuda tədqiqat işləri aparılıb. Verilmiş təkliflərə görə, 14 quyu istismar fonduna qaytarılmış, perforasiya-sınaq işləri nəticəsində ümumilikdə 30 ton/gün neft, 30 000 kubmetr/gün qaz alınıb. Respublikada yerinə yetirilən qravimetrik tədqiqatların dəqiqliyini artırmaq və alınmış nəticələrin etibarlığını yüksəltmək məqsədilə iki məntəqədə qravimetrik attestasiya poliqonu yaradılıb.