Sosial

Ana səhifə

Sosial

Səlim Müslümov: “Bundan sonra ölkədə nə həddən artıq yüksək, nə də cüzi məbləğdə pensiya alınacaq”

28 oktyabr 2009 13:13 (UTC +04:00)

Bakı. Aynur Vəliyeva - APA-Economics. Bu gün Azərbaycan Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun sədri Səlim Müslümov mətbuat konfransı keçirib. «APA-Economics»in məlumatına görə, konfrans əmək pensiyaları haqqında qanunda həyata keçirilən dəyişikliklərə həsr edilib.

Qeyd edək ki, qanunda düzəlişlər pensiya yaşının artırılmasını, qadınlar üçün nəzərdə tutulmuş sosial imtiyazların azaldılmasını və pensiyaların yeni hesablama sistemi ilə təyin edilməsini nəzərdə tutur. Bu dəyişikliklər 2009-2015-ci illərdə Azərbaycanda sığorta-pensiya sisteminin inkişafına dair Dövlət Proqramında nəzərdə tutulmuş məsələlərin reallaşması çərçivəsində həyata keçirilir.

S.Müslümov qeyd edib ki, dəyişikliklərin əsas məqamı keçmiş dövrdə qazanılmış əmək pensiyasının məbləğinin yeni sistem üzrə müəyyən edilməsidir. Hazırda Azərbaycanda 167 891 nəfər insan pensiya alır, bunlardan 6700 nəfər (4%) 300 manatdan yuxarı pensiya alır və onların payına ümumi pensiya ödəmələrinin məbləğinin 20%-i düşür. Pensiyaçıların 75 manat alan (60,4%) əsas hissəsinin payına isə ümumi pensiya ödəmələri üzrə məbləğin 39%-i düşür. Nəticədə 10-15 il normal əmək fəaliyyəti olan insan özünə 2004-2005-ci illər ərzində yüksək məbləğdə əmək haqqı yazdıraraq 2-3 min manat, 40 il müəllim işləyən insan isə yekunda cəmi 75 manat pensiya alır ki, bu da hesablama qaydasının düzgün olmadığını bir daha sübut edir: “Yeni sistem üzrə hər bir şəxsin əmək kitabçası üzrə 2006-cı ilə qədər nə qədər əmək fəaliyyəti illəri varsa, hər il üçün 170 manat pensiya veriləcək, bu məbləğ illərin sayına vurulacaq və bundan sonra 2006, 2007, 2008, 2009-cu illərdə müşahidə olunan inflyasiya faizləri vurub artırılacaq və toplanmış məbləğ onun fərdi hesabında son dörd il ərzində toplanmış məbləğin üstünə əlavə olunacaq. Sonda ümumi məbləğ 144-də bölünərək sığorta hissəsi müəyyən və bu məbləğin üstünə ölkədə ki baza pensiyası əlavə olunacaq. Nəticə olaraq ölkədə nə həddən artıq yüksək, nə də 75 manat məbləğində cüzi pensiya alınacaq. Pensiyalar arasında fərq tarazlaşdırılacaq”. Bu prosesi həyata keçirmək üçün 2010-cu ildə DSMF-nin 10 milyon manatdan artıq əlavə vəsait xərcləməsi gözlənilir.

S.Müslümovun sözlərinə görə, əmək pensiyasını sənədləşdirmək üçün minimum sığorta stajının 5 ildən 12 ilə və imtiyazlı hallarda 10 ilə çatdırılması nəzərdə tutulur: “Hazırda Azərbaycanda pensiya sistemindən çıxan, yəni dünyasını dəyişən kişilərin orta yaşı 74,7, qadınlarda isə 75,8-dir. İndiki yaş həddində kişilər 12,7 il, qadınlar isə 18,8 il pensiya alırlar. Beləliklə, bəzən 5 il sığorta haqqı ödəmiş insan uzun illər pensiya alır ki, bu da müasir sığorta sisteminin fərdi uçot prinsiplərinə ziddir”.

Qadınlara verilən imtiyazlara gəldikdə, S.Müslümov qeyd edib ki, dünyanın bir çox ölkələrində 5 və daha çox uşağı olan qadınlara yaşa görə əmək pensiyası müəyyənləşdirilərkən ancaq 5 il güzəşt verilir. Azərbaycanda isə 5 uşağa görə 5 il güzəşt verilməklə yanaşı, həm də hər əlavə uşaq üçün yaş azaldılmaqla bir il də əlavə güzəşt nəzərdə tutulur. Beləliklə, əgər pensiyaya çıxan qadının 7 uşağı olarsa, onun pensiya yaşı 7 il aşağı salınır.