Daxili siyasət

Ana səhifə

Daxili siyasət

Arif Məmmədov: “Azərbaycanda demokratik seçkilər keçirmək üçün heç bir əngəl yoxdur”

18 iyul 2008 10:55 (UTC +04:00)

- Venesiya Komissiyası Azərbaycanın Seçki Məcəlləsinin bəzi müddəalarından narazıdır. Venesiya Komissiyası ilə Azərbaycan hökuməti arasında danışıqlar hansi istiqamətdə davam etdiriləcək?
- Narazılıqdan söhbət gedə bilməz. Sadəcə olaraq, bəzi təkliflər çaşqınlıq yarada biləcəyi nəzərə alınaraq qəbul edilməyib. Bu, normal haldır. Venesiya Komissiyası digər dövlətlərə də tövsiyələr verir. Azərbaycanda bu gün mövcud olan seçki qanunvericiliyi Venesiya Komissiyası ilə birlikdə hazırlanıb. Azərbaycan bir çox təklifləri nəzərə alaraq onları qanunvericiliyə daxil edib. Nəyi isə müasirləşdirmək və daha da inkişaf etdirmək davamlı bir prosesdir. Venesiya Komissiyasının katibi Canni Bukikkionun Bakıya səfəri zamanı seçki ilə bağlı vəziyyəti, seçki komissiyalarının tərkibi, sərbəst toplaşmaq azadlığı barədə məsələlər müzakirə olunub. Cənab Bukikkio öz müsahibəsində bildirib ki, bəzi məsələlərlə tam razı olmasalar da, ümumilikdə qanunlar azad və demokratik seçkilər keçirməyə imkan verir.
- Seçkilər Avropa Şurasının tələblərinə cavab verməsə, Azərbaycanın qurumda səsvermə hüququ dondurula bilərmi?
- Azərbaycanda azad və demokratik seçkilər keçirmək üçün heç bir əngəl yoxdur. Bunu Avropa Şurasının bir çox missiyaları da qeyd edib. Bir daha bildirirəm ki, qanunvericilik demokratik seçki keçirmək üçün uyğundur. Müəyyən problemlər ola bilər ki, bu da insanların kifayət qədər maariflənməməsi ilə bağlıdır. Bəzi şəxslər öz ailə üzvlərinin yerinə də səs vermək istəyirlər və buna icazə verilməyəndə narazılıq yaranır. Belə hallar daha çox rayonlarda baş verir. Cəmiyyətin demokratik inkişafına və maariflənməsinə vaxt lazımdır. Avropa bu prosesi yüz illərlə keçib. Bundan başqa, bəzən icra strukturlarının müdaxilələri də olur və son seçkilərdə belə faktlara görə bir neçə nəfər cəzalandırılıb.
- AŞ PA-nın yay sessiyasında Azərbaycanla bağlı qəbul edilmiş qətnamədə həbsdə olan üç jurnalistlərin sentyabr ayına qədər azadlığa buraxılması tələbi əksini tapıb. Bu tələb yerinə yetirilməsə, Avropa Şurası Azərbaycana qarşı sanksiya tətbiq edə bilərmi? Siyasi məhbuslar üzrə məruzəçini təyin olunması məsələsi nə yerdədir?
- Qətnamə tövsiyə xarakteri daşıyır və sanksiyalardan söhbət getmir. Siyasi hakimiyyət və dövlət məhkəmə qərarlarına müdaxilə edə bilməz. Bu, demokratiyanın əsas prinsiplərindən biridir. Məhkəmə qərarlarından apellyasiya verilə bilər. Son vaxtlar apellyasiya qaydasında və prezidentin əfv fərmanları ilə bir çox jurnalist artıq azadlığa buraxılıb. Siyasi məhbuslar üzrə məruzəçinin təyin olunması gündəlikdə var idi. Bu məsələ hələlik açıq qalır və AŞ PA sədrinin Bakıya səfəri zamanı da müzakirə olunub. Belə bir təklif də var idi ki, bütün Cənubi Qafqaz ölkələri üzrə siyasi məhbus adlandırılan şəxslərin işi ilə bağlı xüsusi məruzəçi təyin edilsin. Ermənistan QHT-ləri də AŞ PA-ya müraciət edərək öz ölkələri üzrə məruzəçi təyin edilməsini istəyiblər. Azərbaycana gəldikdə isə, Monitorinq Komitəsinin üzvləri Yevgeniya Jivkova və Andres Herkel vəziyyəti izləyirlər. Səməd Seyidov AŞ PA bürosunda keçirilən müzakirələrdə bildirmişdi ki, onsuz da monitorinq var və həmməruzəçilər siyasi məhbus hesab edilən şəxslərin məsələsinə də baxır. Ona görə də yeni məruzəçinin təyin olunması əlavə bürokratiya yarada bilər. Hesab edirəm ki, buna ehtiyac yoxdur. Mən şəxsən bu məsələnin AŞ PA Bürosunda və ya sessiya zamanı dəstək alacağına inanmıram. Amma hər şey ola bilər.
- Avropa Şurasının Cənubi Qafqazda mədəni abidələrin vəziyyətinin araşdırılması üzrə missiyası bölgəyə gələcəkmi?
- Missiyanın səfəri təxirə salınıb. İndiki şəraitdə belə bir missiyanı həyata keçirmək qeyri-mümkündür. Bunun bir neçə səbəbi var və səbəblərdən biri də bölgədə gərginliyin olması, atəşkəs rejimi hər gün pozulmasıdır. Bizim əsas şərtimiz odur ki, missiyanın səfəri eyni anda regionun hər üç dövlətini əhatə etməlidir, çünki Cənubi Qafqazın tarixi-mədəni varlıqları bir-birinə bağlıdır. Digər şərtlərimizdən biri də o odur ki, Dağlıq Qarabağa yalnız Azərbaycan ərazisindən gedilməlidir və hazırda texniki baxımından belə bir səfər üçün bəzi problemlər var. Azərbaycan tərəfi təmas xəttinin öz tərəfində təhlükəsizliyə təminat verir, Ermənistan isə yox. Onlar istəyirlər ki, missiya Ermənistan vasitəsilə Dağlıq Qarabağa getsin, bu isə bizim ərazi bütövlüyümüz və suverenliyimizə ziddir və buna imkan verə bilmərik. Gələcəkdə analoji missiyaların qarşısında da belə bir şərt qoyulacaq.
- Avropa Şurasının Qafqazda itkin düşmüş şəxslər üzrə keçmiş məruzəçisinin işi davam etdiriləcəkmi? Yeni məruzəçi kim olacaq?
- Bu iş davam etdiriləcək. Azərbaycan artıq bütün siyahıları verib. Sonuncu dəfə bu məsələ Ertmənistan nümayəndə heyəti qarşısında qaldırılanda onlar hələlik son siyahıları tərtib etməmişdilər. Hazırda Avropa Şurası Ermənistan tərəfinin də dəqiq siyahı hazırlayıb təqdim etməsini gözləyir.