Daxili siyasət

Ana səhifə

Daxili siyasət

Qüdrət Həsənquliyev: “Hakimiyyət dövlətin maraqları naminə həbsdə olan jurnalistləri azadlığa buraxmalıdır”

11 may 2007 14:47 (UTC +04:00)

- Prezident seçkiləri ilə bağlı müxalifət düşərgəsində bloklaşma müzakirələri başlayıb. BAXCP belə müzakirələrdə iştirak edirmi?
- Bütöv Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasında bununla bağlı heç bir müzakirələr aparılmır. Amma biz hesab edirik ki, mərkəzçi qüvvələr blokunu yaradaraq, seçkilərdə vahid namizədlə iştirak etmək mümkündür.
- Son olaraq, ADP iqtidarla dialoq təklifi ilə çıxış etmişdi. Ümumiyyətlə, prezident seçkisi öncəsi iqtidarla müxalifət arasında dialoqun olması nə qədər realdır?
- Bu dialoqa çox böyük ehtiyac var. Amma ADP-nin dialoq təklifi bizim təklifdən fərqlidir. Fərq ondadır ki, ADP hökuməti yerli-yersiz tərifləyir və iqtidarda müsbət doğru böyük dəyişikliklər olduğu üçün dialoqu zəruri saydıqlarını deyib. Amma biz iqtidarla müxalifət arasında vəziyyət yaxşı olmadığına görə, dialoqun zəruriliyini qeyd etmişdik. Əslində biz bu gün ona görə məmnunuq ki, təklifimizi top-tüfənglə qarşılayan qüvvələr indi mövqelərində ciddi dəyişiklər ediblər. Bəziləri isə hətta parlamentdə hökuməti tərifləməkdən və hesabatının lehinə səs verməkdən belə çəkinmirlər.
- Seçki təcrübəsi olan bir şəxs kimi Mərkəzi Seçki Komissiyasının tərkibinin formalaşdırılması ilə bağlı Sizin təklifiniz nədir?
- Azərbaycanda seçkinin demokratikliyini seçki komissiyalarının formalaşmasına bağlamaq düzgün deyil. Bəzi beynəlxalq təşkilatların və müxalifət partiyalarının seçki komissiyalarının paritet əsaslarla formalaşması təklifinin demokratik seçki keçirilməsi üçün başlıca amil olması ilə bağlı yanaşmaları düzgün deyil. Demokratik seçki keçirilməsi üçün birinci növbədə Azərbaycanda normal iqtidar-müxalifət münasibətləri formalaşmalıdır. Biz təklif edirik ki, parlamentdə ən çox deputatı olan müxalifət partiyasına iki, parlamentdə daha az yerlə təmsil olunmuş və hökumətin hesabatının əleyhinə səs vermiş partiyalara bir, parlamentdən kənardakı müxalifətə isə iki yer verilməlidir. Alt komissiyalar da eyni prinsiplə formalaşmalıdır. Əgər belə olmayacaqsa, o zaman artıq MSK-nın heç bir önəmi qalmır. Bu qurum ləğv edilməli, seçkinin keçirilməsi bəzi ölkələrdə olduğu kimi Ədliyyə və ya Daxili İşlər Nazirliyinə tapşırılmalıdır. O halda seçkinin bütün məsuliyyəti də hökumətin üzərinə düşür, beynəlxalq ictimaiyyətə də hökumət cavab verir.
- Son vaxtlar ən çox mətbuatla bağlı problemlər müzakirə mövzusudur...
- Bu məsələdə ziddiyyətli məqamlar var. Mənim fikrimcə, bəzi məmurlar ölkə başçısını beynəlxalq təşkilatlarla üz-üzə qoymağa çalışır, buna görə də problem yaradırlar. Azərbaycanda mətbuatın vəziyyəti ilə bağlı BMT, ATƏT, Avropa Şurasının və digər beynəlxalq media qurumlarının nümayəndələri bəyanatla çıxış edib. Hazırkı vəziyyət beynəlxalq təşkilatların narazılığına səbəb olursa, deməli, daha ciddi düşünməyə ehtiyac var. Ona görə ki, Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ kimi problemi var, bu qədər böyük problemi olan ölkə beynəlxalq təşkilatlarla münasibətlərin gərginliyindən yayınmalıdır. Bu Azərbaycanın əsas problemlərinin həllinə mənfi təsir göstərə bilər. Təəssüf ki, bu gün bəzi beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıqdan imtina ediləcəyi haqda açıqlamalar da verilir. Bu, Azərbaycan dövlətini açıq qarşıdurmaya çəkməkdir. Hakimiyyət dövlətin maraqları naminə həbsdə olan jurnalistləri azadlığa buraxsa, yaxşı olar.
- Amma bu problemi həll etməyəcək. Çünki yenə də jurnalistlər böhtan və təhqirə görə məhkəməyə verilərək, həbs olunacaqlar. Bəlkə Milli Məclis “Diffamasiya haqqında” qanunun qəbulunu tezləşdirməlidir?
- Məncə, Azərbaycanda belə qanunun qəbul edilməsi hələ tezdir. Çünki indiki vəziyyətdə bizim mətbuatımız və cəmiyyətimiz hələ buna hazır deyil. Nə qədər mətbuat şayiə əsasında xəbər yazır, təhqir və böhtana görə məsuliyyət qüvvədə qalmalıdır. Əgər bu məsuliyyət aradan qaldırılsa, o zaman gərək münasibətlər şəxsi müstəvidə həll edilsin, bu isə təsəvvürə gəlməz anarxiya yarada bilər.
- Məsələ ondadır ki, bu gün belə bir məsuliyyət var, amma yenə də böhtan və təhqir yazılır. Özü də bu daha kütləvi formadadır. Bəlkə, KİV haqında qanunda dəyişiklik edib, mətbuatın lisenziya alma qaydalarını və ya Əmək Məcəlləsinə riayət prinsiplərini sərtləşdirib, “Diffamasiya haqqında” qanun qəbul etmək daha məqbuldur...
- Mən “Diffamasiya haqqında” qanunun tətbiq olunmasının tərəfdarıyam. Amma bu gün onun qəbulunu vaxtından tez hesab edirəm. Mətbuatdaxili problemlər sistemli şəkildə öz həllini tapmayana qədər bu qanunun qəbul olunması normal fəaliyyət göstərən ciddi mətbuat orqanlarının da iş fəaliyyətinə mənfi təsir göstərəcək. Siz də bu məsələdən əziyyət çəkəcəksiniz.
- Sonuncu Amnistiyaya aktına münasibətiniz necədir?
- Amnistiya aktını çox normal qəbul edirəm. Belə aktın qəbul edilməsinə zərurət vardı. Akt qanunvericilik baxımından da peşəkarcasına hazırlanmışdı. Məncə, bu Amnistiya aktı jurnalistlərə də tətbiq olunsaydı, daha yaxşı olardı. Amma onu da mütləq qeyd etmək istəyirəm ki, 1995-ci ildən indiyə qədər Azərbaycanda 8 amnistiya, 32 əfv fərmanı verilib. Fikrimcə, bu Amnistiya aktından sonra uzun bir fasiləyə ehtiyac var. Çünki belə qərarların tez-tez qəbul olunması dövlətin cəza siyasətini zəiflədir. Onsuz da Cinayət Məcəlləsində cəza müddətində özünü normal aparan qaydalara riayət edən şəxsin cəzasının çəkilməmiş hissəsindən azad edilməsi və ya daha yüngül cəza ilə əvəzlənməsi kimi müddəalar var. Amma Amnistiya aktı kütləvi tətbiq olunanda burda məhbusun cəzaçəkmə müəssisəsində özünü aparma normaları və s nəzərə alına bilmir. Çünki akt maddəyə tətbiq edilir. Məsələn, SSRİ dövründə belə məsələlərdə daha çox ictimai qınağa üstünlük verilirdi. Tutaq ki, cinayət törədən şəxsin yaxınına heç vaxt dövlət mükafatı verilməzdi. İndi məndə fakt var ki, axtarışda olan adamın qardaşı hüquq-mühafizə orqanlarında yüksək vəzifəyə qəbul olunub. Belə olan halda cinayətkarlara qarşı hansı mübarizədən söhbət gedə bilər? Yəni eyni zamanda cinayətdən zərərçəkən şəxslərin də maraqları nəzərə alınmalıdır və belə məsələlərdə ictimai qınağa daha çox üstünlük verilməlidir.
- Parlamentin sonuncu toplantısında Azərbaycanın dövlət himnində ixtisarlar aparılması barədə təklif verdiniz...
- Mən dəfələrlə beynəlxalq idman yarışlarında himnimizin ifası zamanı səs-küy yarandığının şahidi olmuşam. Dünyada adətən himnlə bağlı qəbul olunmuş standartlarda 2 dəqiqəyə qədərdir. Bizim himn isə 4 dəqiqədir. Himn ifa edilən zaman insanlar yorulur, söhbətə, səs-küyə başlayırlar. Bu özü himnə qarşı hörmətsizlikdir. Ona görə də mən himnin qısaldılmasını təklif etdim.
- Siz parlamentin futbol komandasında da təmsil olunurdunuz. Məşqləriniz davam edir?
- Məşqlərimiz o qədər də intensiv deyil. Amma hərdən oynayırıq. Rumıniyadakı həmkarlarımızla oyunumuz o ölkədə baş verən böhranla bağlı təxirə salınandan sonra mütəmadi məşqlər etmirik. Bu il mayın 28-də türkiyəli həmkarlarımızı yoldaşlıq görüşünə dəvət etmək fikrində idik. Amma indi də Türkiyədəki millət vəkilləri futbol oynayacaq əhval-ruhiyyədə deyillər. Ona görə də hələlik başqa bir ölkəyə təklif göndərmək barədə düşünmürük. /APA/