Ədəbiyyat

Ədəbiyyat

Telman Adıgözəlov: “Güldürmək xatirinə tərbiyəsiz hərəkətlərə, lazımsız sözlərə ehtiyac yoxdur”

06 fevral 2007 13:19 (UTC +04:00)

- Azərbaycan teatr sənətinin dünəni çox zəngindir. Bu yolun indiki davamçılarından nə qədər razısınız?
- Azərbaycanın Siyavuş Aslan, Yaşar Nuri, Arif Quliyev, İlham Namiq Kamal kimi canlı korifeyləri var. Amma bunlar öz dövrlərinin yetişdirmələridir, çünki o dövrün aktyorları klassik əsərlərlə böyüyürdülər. Klassik əsər aktyor üçün sınaqdır. Bu gün birinci problem teatrda klassik əsərlərin az oynanılması, özəl televiziyalarda isə “küçə sözləri” ilə zəngin monoloqlardan istifadə olunmasıdır. Əslində, buna üstünlük verənlərdə günah yoxdur, çünki onlar mütaliə etmirlər. Amma savadlı, intellektual səviyyəsi yerində olan gənc aktyorlarımız da var, ümumilikdə səviyyə aşağı enib. Sənətə yeni gələnlər özləri, heç bir müəllif olmadan monoloqlar quraşdırırlar, həmin mətni də təmizləməmiş, sintez etməmiş tamaşaçılara çatdırırlar. Ona görə də xoşagəlməyən mənzərə meydana çıxır.
- Sizin üçün ideal aktyor kimdir?
- Kimsə inciyə bilər, Nəsibə Zeynalovanı ideal hesab etmişəm, hazırda isə Siyavuş Aslandan dahisi yoxdur.
- Maliyyə imkanlarınız necədir?
- Bir tikə çörək tapıram, amma incəsənətin inkişafı üçün diqqətə ehtiyac var. İngilislərin “İncəsənət varlı adamlar üçündür” kəlməsi elə-belə deyilməyib. Bu gün hər yerin bazarı var, ancaq kinonun bazarı yoxdur. Kinonun bazarı kinoteatrlardır, onların da bazarı yoxdur, dayanıblar. Teatrda da tamaşaçı qıtlığı var, hər halda anşlaq yoxdur. Qrim otaqlarımızda heç bir şərait yoxdur, çatışmazlıqlar çoxdur. Teatrlar təmir olunduqdan sonra bu problemlərin ortadan qalxacağına inanıram. Başqa bir problem əmək haqqı ilə bağlıdır, biz heç zaman milyoner ola bilməyəcəyik, amma teatra cavanlar gəlir, onlar maddi sıxıntılara dözə bilmirlər. Çoxunun evi yoxdur, kirayədə qalırlar, evləniblər, amma balalarına normal çörək pulu belə apara bilmirlər.
- Bəlkə elə bu problemlərin təsirindən Telman Adıgözəlovun son illər yadda qalan obrazları, manoloqları olmayıb?
- Bizim sənət asılı sənətdir. Uzun müddət mənə teatrda rol verməyiblər. Mənim monoloqlarımın müəllifi isə Əhməd Orucoğludur. Onun başı qarışıqdır, həm də ürəyimə yatan monoloqlar yoxdur. Ürək tərpədən tragik-komediya rolları oynamaq istəyirəm. Mən tamaşaçını elə-belə zaldan buraxa bilmərəm. Məntiqli pyeslər, kinolar gözləyirəm.
- Şəxsi teatr yaratmaq fikriniz olubmu?
- Hə, olub. Açığını deyim ki, bir az tənbəl adamam. Teatr yaratmaq üçün böyük maliyyə vəsaiti lazımdır, mənim də belə imkanım yoxdur.
- İndiki gənclərdən nə qədər razısınız?
- Bu gün Rəfael, Çoşqun, Fərda və digər gənc komediya ustalarının istedadları var, sadəcə onların bu gün dedikləri, elədikləri düzgün deyil. Aktyorun daxili senzurası olmalıdır. Güldürmək xatirinə tərbiyəsiz hərəkətlərə, lazımsız sözlərə ehtiyac yoxdur. Üç yaşında uşaq da onlara baxır, onların hərəkətləri, sözləri əsasında formalaşır.
Gələcəkdə bu aktyorlar istiqamətlərini dəyişəndə, artıq onların xoşuna gəlməyəcək. Bu cür güldürmək metodu çox pisdir. Mən də “Evləri köndələn yar” tamaşasında ləhcədən istifadə etmişəm. Ləhcədən rol, drammaturgiya zəif olanda rolu şirinləşdirmək xatirinə istifadə edilir. Amma bütün günü ləhcəni yumor etmək düzgün deyil. Azərbaycan dilini bu günə salmaq olmaz.
- Hansı obrazları yaratmağı arzulayırsınız?
- Kefli İsgəndər, Kral Lir, Maqbeti oynamaq istərdim. Nə isə qismət olmur...
- Dövlətdən nə umursunuz?
- Qarabağı almağı gözləyirəm. Özüm üçün ev istəyərdim. Övladlarım böyüyür. Məni Heydər Əliyev təqaüdündən də məhrum ediblər. O qədər adamın içində tək mənim adımı siyahıdan çıxardıblar, görünür kimsə məni bəyənmir. Bizim aktyorların da çoxu mat qaldı. Məni kiməsə nümunə göstərərək, siyahıdan çıxardıblar. Bunu kim etdiyini bilmədim.
- Son vaxtlar fəxri adların verilməsi ilə bağlı müzakirələr artıb. Sizin bu məsələyə münasibətiniz necədir?
- Fəxri adların verilməsinin tərəfdarıyam, amma qoy bunu istedadlılar alsınlar. Heç olmasa, pulları olmasa da, adları olsun. /APA/