Ədəbiyyat

Ədəbiyyat

Çingiz Aytmatov vəfat edib

11 iyun 2008 07:29 (UTC +04:00)

APA-nın məlumatına görə, Ç. Aytmatov mayın 16-da böyrək çatışmazlığı diaqnozu ilə Nürnberq klinikasına yerləşdirilib və bu müddətdə süni nəfəs aparatına qoşulub. İyunun 10-da onun vəziyyəti kəskin pisləşib və yazıçı dünyasını dəyişib. Ç. Aytmatovun dəfn mərasimi iyunun 14-də keçiriləcək. O, Bişkek yaxınlığındakı “Ata-Beyit” memorialında, atasının yanında torpağa tapşırılacaq.
Ç. Aytmatovun müşaviri Alimcan Mirzəyev bildirib ki, dəfn mərasiminin təşkili üçün Qırğızıstan prezidenti Kurmanbek Bakiyevin rəhbərliyi ilə xüsusi dövlət komissiyası yaradılacaq. Artıq bir çox dövlət adamları və tanınmış şəxs Ç. Aytmatovun əzizlərinə və yaxınlarına başsağlığı verib.
Ç. Aytmatov 1928-ci il dekabrın 12-də Qırğızıstanın Talask vilayətinin Şəkər kəndində anadan olub. Onun atası Torekul Aytmatov Qırğızıstan SSR-in görkəmli dövlət xadimi olub. Lakin 1937-ci ildə həbs edilib, 1938-ci ildə isə güllələnib. Ç. Aytmatovun milliyyətcə tatar olan anası Nazimə Həziyeva yerli teatrda aktrisa olub.
1948-ci ildə Frunze Kənd Təsərrüfatı İnstitutuna daxil olan Ç. Aytmatov 1952-ci ildə dövri mətbuatda qırğız dilində hekayələr çap etdirməyə başlayıb. O, 1956-cı ildə Moskvada ali ədəbiyyat kurslarına daxil olub, həmin illərdə ona dünya şöhrəti gətirən “Cəmilə” povestini çap etdirib.
Rus və qırğız dillərində yazan Ç. Aytmatovun əsərləri dünyanın müxtəlif dillərinə tərcümə olunub. Onların arasında ən məşhurları “Əsrə bərabər gün” (1980), “Ağ gəmi” (1970), “Edam kötüyü” (1986), “Dağlar yıxılanda” (2006) əsərləridir. Ssenari müəllifi olduğu “Dəniz kənarı ilə qaçan köpək” (1990), “Sevginin əks-sədası” (1974), “Mən Tyan-Şanam” (1972), “İlk müəllim” (1965) və digər filmlər də ona böyük şöhrət gətirib.
1990-1994-cü illərdə Ç. Aytmatov SSRİ və Rusiyanın Benilüks ölkələrində səfiri olub. 2008-ci ilin martına kimi Qırğızıstanın Fransa, Belçika, Lüksemburq və Niderlandda səfiri işləyib. Ç. Aytmatov müxtəlif mükafatlarla təltif edilib.

Aytmatov