İnfrastruktur

Ana səhifə

İnfrastruktur

«Facebook» reklam gəlirlərini öz istifadəçiləri ilə bölüşə bilər

19 dekabr 2011 13:20 (UTC +04:00)

Bakı. Əli Əhmədov - APA-Economics. «Facebook» sosial şəbəkəsi öz reklam gəlirlərini şəbəkənin istifadəçiləri ilə bölüşməyə məcbur edilə bilər. «APA-Economics»in xarici mətbuata istinadən məlumatına görə, söhbət reklam istinadlarında «like» düyməsini sıxan istifadəçilərdən gedir.

ABŞ-ın Kaliforniya ştatının məhkəməsi «Facebook» sosial şəbəkəsində «like» düyməsindən istifadəni qanunsuz hesab edə bilər. Xatırladaq ki, istifadəçilər bu düymə vasitəsilə xoşladıqları mal və xidmətləri dostlarına da məsləhət görürlər. 2011-ci ilin əvvəlindən tətbiq olunan bu kampaniya «Sponsored Stories» adlanır və bu kampaniya vasitəsilə yazılarında hansısa brendi xatırlatmış adi istifadəçilərin yazıları və məsləhətləri reklam məqsədləri ilə istifadə olunur. Kampaniyaya əsasən brendin adı nə qədər çox xatırlansa, yəni «like» düyməsi nə qədər çox sıxılsa, reklam haqqı da artır (cost-per-click).

«Facebook» rəhbərliyi bir qədər əvvəl bu funksiyanın reklam bazarında əsl yeniliyə səbəb olduğunu və mövsümün hitinə çevrildiyini bildirib. «Facebook»un yaradıcısı və sahibi Mark Tsukerberq də etiraf edib ki, «insanlara heç nə onların dostlarının məsləhəti qədər güclü təsir etmir». Şəbəkənin əməliyyat direktoru Şeril Sendberq isə deyib ki, istifadəçilərin bu düyməni sıxması reklama diqqəti 2 dəfə, malın alınması ehtimalını isə 3 dəfə artırır. Nəticədə şirkətin gəlirlərinin 90%-i reklamdan əldə olunur, son proqnozlara görə isə 2012-ci ildə «Facebook»un reklam gəlirləri 2011-ci ildəki 4,27 mlrd. dollara qarşı 6,9 mlrd. dollar olacaq.

İndi isə məlum olub ki, «Facebook» yeni üsul hesabına artan gəlirlərinin bir hissəsini “like” düyməsini sıxanlarla bölüşməli olacaq. Belə ki, bir qədər əvvəl Kaliforniya məhkəməsinə «Facebook» istifadəçilərinin bir qrupu tərəfindən kollektiv iddia daxil olub. İddiada bildirilir ki, qanunvericiliyə əsasən, insanların onlarının adlarının və şəkillərinin kommersiya məqsədilə istifadə edildiyinə nəzarət etmək hüququ var.

Bu iddiaya etiraz edən «Facebook» rəhbərliyi məhkəməyə müraciət edərək, iddianı təmin etməməyə çağırsa da, məhkəmə şəbəkə rəhbərliyinin xahişini rədd edib. Nəticədə indi «Facebook» Kaliforniyada ticarət haqqında qanunların pozulmasında günahlandırıla bilər.

Məsələnin məğzi milyonlarla istifadəçinin xəbəri olmadan onların adlarının reklam məqsədilə istifadə olunmasındadır. İlkin hüquqi qiymətləndirmələr iddiaçı tərəfin arqumentlərinin güclü olduğunu göstərir. Əgər bu sübut olunsa, «Facebook»u milyonlarla istifadəçinin məhkəmə iddiaları gözləyir, ya da şəbəkə reklamdan - “like” düyməsinin sıxılmasından əldə etdiyi gəlirləri bu düyməni sıxanlarla bölüşməli ola bilər. Dairə məhkəməsinin hakimi Lyusi Kox desab edir ki, «iddiaçıların hansısa malı və ya xidməti təriflədiklərinə görə əldə olunan reklam gəlirlərindən pay almaq iddiası məntiqə zidd deyil».

Məhkəmə araşdırmasına əsas verən maraqlı arqument də var. Belə ki, iddia qaldıran «Facebook» istifadəçiləri bildirir ki, onlar şəbəkəyə qoşulanda «Sponsored Stories» kampaniyası başlamamışdı və onlar bu kampaniyada iştirak etməyə icazə verməmişdilər. Bəzi istifadəçilər başqa saytlardakı «like» düyməsini yalnız ona görə sıxıblar ki, malı və ya xidməti güzəştlə ala bilsinlər. Hələlik şəbəkə rəhbərliyi hakimin qərarını şərh etməyib.