Maliyyə

Ana səhifə

Maliyyə

Azərbaycan Milli Bankı dünya maliyyə böhranına hazırlaşır

14 oktyabr 2008 08:14 (UTC +04:00)

Bununla yanaşı, faiz dəhlizinin yuxarı həddi 20%-dən 17%-ə azaldılıb. Bu barədə «APA-Economics»ə AMB-nin mətbuat xidmətindən məlumat verilib.
İdarə Heyətinin qərarı ilə həmçinin, cari ilin noyabr ayının 3-dən etibarən bankların həm manat, həm də xarici valyutada öhdəlikləri üzrə məcburi ehtiyat normaları 12%-dən 9%-ə, xarici öhdəliklər üzrə məcburi ehtiyat norması isə 5%-dən 0%-ə endirilib.
AMB-nin məlumatına əsasən, bu il ərzində strateji valyuta ehtiyatları 17 mlrd. dollara qədər artıb, ölkənin məcmu xarici aktivləri onun öhdəliklərini 9 mlrd. dollar üstələyir: «Nəticədə, Azərbaycan dünya iqtisadiyyatı ilə maliyyə münasibətlərində kreditor mövqeyini daha da möhkəmlədib. Strateji valyuta ehtiyatları Azərbaycanın beynəlxalq ödəniş qabiliyyətinin daha da artmasını təmin edir, yəni bu ehtiyatlar ölkənin məcmu xarici borcundan 1,7 dəfə çoxdur».
«Bununla belə bank sistemində maliyyə sabitliyini daha etibarlı qorumaq və xarici risk amillərini qabaqlayıcı rejimdə neytrallaşdırmaq üçün Milli Bank hökumətlə birgə preventiv siyasət tədbirlərini davam etdirir. Bu tədbirlər bank sisteminin xarici iqtisadi böhranlara qarşı davamlılığının daha da güclənməsinə yönəlmiş kompleks prudensial idarəetmə və likvidlik alətlərinin yüksək çevikliyinin təmin olunmasını əhatə edir», - deyə mətbuat xidmətdən bildirilib.
AMB rəhbərliyinin fikrincə, cari ildə bank sisteminin potensial risklərə qarşı ehtiyatlanması səviyyəsi gücləndirilib, kredit, likvidlik və bazar risklərinin idarə olunması xüsusi nəzarətə götürülüb. Həyata keçirilən tədbirlər bank sistemində likvidlik göstəricilərinin adekvat səviyyədə qorunub saxlanmasına və bu əsasda bankların maliyyə dayanıqlığının daha da artmasına imkan verir.
Qeyd edək ki, mərkəzi bank tərəfindən uçot dərəcəsinin azaldılması pul-kredit siyasətinin yumşaldılmasına istiqamətlənir. Yəni, Azərbaycanda pul-kredit siyasətinin bir qədər yumşaldılması zəruri hesab olunur, bu da onu göstərir ki, bank sistemində problemlər yaranmaqdadır. Banklar tərəfindən istehlak kreditlərini dayandırmasına baxmayaraq, bankların likvidlik problemi yaranıb, bunu da son zamanlar müşahidə olunan həm repo əməliyyatlarının kəskin azalması, həm də mərkəzləşdirilmiş kredit bazarının fəallığının artması təsdiqləyir. Beləliklə, AMB banklar üçün maliyyə vəsaitlərini ucuzlaşdırmaq, ehtiyatların azaldılması siyasətini irəli sürərək bank sistemində likvidlik probleminin aradan qaldırılmasına şərait yaradır.
Bununla yanaşı qeyd olunmalıdır ki, hazırda kommersiya banklarının xarici borcu tarixi maksimuma çatıb (1,6 mlrd. manat), bu da dünya maliyyə böhranı, iri maliyyə qurumlarının müflisləşmə təhlükəsi ilə üzləşməsi baxımından milli bank sistemi üçün ciddi təhlükə yaradır. Qeyd edək ki, bankların xarici borcunun yüksək səviyyədə olması şəraitində bank təşkilatları üçün ehtiyat normalarının ləğv edilməsi qərarı uçot dərəcəsinin azaldılmasından daha faydalı ola bilər. Ümumilikdə, AMB tərəfindən uçot dərəcəsinin aşağı salınmasından sonra mərkəzləşdirilmiş kredit bazarının fəallaşacağını gözləmək olar, əks halda bu addımın əhəmiyyəti olmayacaq və uçot dərəcəsi bank sisteminin sağlamlaşmasında heç bir rolu oynamayan nəzəri göstərici kimi qalacaq.