Maliyyə

Ana səhifə

Maliyyə

Azərbaycan parlamenti 2009-cu il dövlət büdcəsinin layihəsinin ilkin müzakirəsinə başlayıb - YENİLƏNİB

Azərbaycan parlamenti 2009-cu il dövlət büdcəsinin layihəsinin ilkin müzakirəsinə başlayıb - <font color=red>YENİLƏNİB</font>

06 noyabr 2008 09:42 (UTC +04:00)

«APA-Economics»in məlumatına görə, iclasda çıxış edən maliyyə naziri Samir Şərifov gələn ilin dövlət büdcəsinin proqnoz göstəriciləri barədə məlumat verib. Nazir bildirib ki, büdcə layihəsi tərtib olunarkən 2009-2012-ci illərdə ölkənin valyuta gəlirlərinin gözlənilən kəskin artımı nəticəsində pul kütləsinin və inflyasiya risklərinin artacağı ehtimalı nəzərə alınıb. İnflyasiya təzyiqlərinin mümkün qədər azaldılması məqsədi ilə monetar və fiskal siyasətin əlaqələndirilməsi, pul kütləsinin sterilizasiyası və s. vacib tədbirlər nəzərə alınıb.
S.Şərifov qeyd edib ki, 2009-cu ilin dövlət büdcəsinin gəlirləri ÜDM-nin 27,9%-i səviyyəsində və ya 12 177 mln. manat, xərcləri isə ÜDM-nin 28,3% və ya 12 355 mln. manat həcmində proqnozlaşdırılır. Bununla da gələn il büdcənin gəlirlərinin 2008-ci ilin analoji göstəricisinə nisbətən 16,1%, xərclərin isə 1,4% artacağı gözlənilir.
Büdcənin gəlir hissəsinin formalaşması prosesi çərçivəsində Vergilər Nazirliyi üçün daxilolmalar üzrə illik proqnoz 5 750 mln. manat (illik artım - 6,9%), Dövlət Gömrük Komitəsi üçün 1 300 mln. manat (artım - 17,1%), Dövlət Əmlakının İdarə Edilməsi üzrə Dövlət Komitəsi tərəfindən dövlət mülkiyyətindəki obyektlərin icarəyə verilməsindən 4,7 mln. manat (artım - 34,3%) səviyyəsində müəyyənləşdirilib.
Dövlət büdcəsinə digər mənbələrdən 5 122,3 mln. manat vəsaitin daxil olacağı proqnozlaşdırılır. Bunun 40,4%-ni Dövlət Neft Fondunun transferti, 1,1%-ni büdcədən maliyyələşən təşkilatların büdcədənkənar vəsaitləri, 0,6%-ni digər daxilolmalar təşkil edəcək.
S.Şərifov bildirib ki, dövlət büdcəsi xərclərinin strukturunda cari xərclər 6 655,5 mln. manat, əsaslı xərclər 5 609,4 mln. manat, kreditlər üzrə borclara, faizlərə xidmətlə bağlı xərclər 90,1 mln. manat səviyyəsində nəzərdə tutulub.
İcmal büdcə barədə məlumat verən maliyyə naziri qeyd edib ki, gələn il üçün icmal büdcənin gəlirləri 22 680,1 mln. manat (artım - 29,9%), xərcləri isə 14 758 mln. manat (artım - 15,5%) həcmində proqnozlaşdırılır. İcmal büdcənin tərkib hissəsi olan Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun büdcəsinin xərcləri 1 775,5 mln. manat (artım - 26,3%), Dövlət Neft Fondunun xərcləri isə 5 676,3 mln. manat (artım - 29,9%) nəzərdə tutulub. İcmal büdcə profisitlə proqnozlaşdırılsa da, Neft Fondunun gəlirləri nəzərə alınmadan, kəsiri 6 645,4 mln. manat və ya nəzərdə tutulan ÜDM-nin 15,2%-i həcmində olacaq. İcmal büdcənin tərkib hissəsi olan Naxçıvan MR-nın büdcəsinin gəlir və xərcləri bərabər olaraq 272,7 mln. manat səviyyəsində proqnozlaşdırılır ki, bu da 2008-ci il ilə müqayisədə 53,9 mln. manat çoxdur.
İqtisadi inkişaf naziri Şahin Mustafayev isə çıxışında qeyd edib ki, gələn il ÜDM-nin 18,9% artaraq 43,6 mlrd. manat təşkil edəcəyi proqnozlaşdırılır. Neft sektorunda bu artım 24,4%, qeyri-neft sektorunda isə 10,5% olacaq. Qeyri-dövlət sektorunun ÜDM-də xüsusi çəkisi 88% təşkil edəcək. ÜDM-nin adambaşına düşən həcmi isə iki dəfə artaraq 7 143 dollara çatacaq: «Gələn il Azərbaycan iqtisadiyyatına 8,4 mlrd. manat investisiya qoyuluşu gözlənilir ki, bunun da 6,5 mlrd. manatını daxili investisiyalar təşkil edəcək».
Hesablama Palatasının sədri Heydər Əsədov isə bildirib ki, dünya bazarında baş verən hadisələr fonunda büdcə daha çox makroiqtisadi idarəetməyə dəstək verməlidir: «Müzakirəyə təqdim olunan büdcə zərfində bu amil nəzərə alınır. Büdcə zərfinin parametrləri gələn il də əlverişli olmayan aktivlərin tənzimlənməsi, bank kapitalına köməklik göstərilməsi, maliyyə bazarında likvidliyin möhkəmlənməsi, çevik monetar siyasətinin və s. həyata keçirilməsinə imkan verəcək».
H.Əsədov onu da bildirib ki, dünya birjalarında neftin qiymətinin hətta 50 dollaradək enməsi Azərbaycanın dövlət büdcəsinin icrasına heç bir təhlükə yaratmayacaq: «Neftin qiymətinin düşməsi maliyyələşən investisiya layihələrində mal və materialların qiymətinin eyni olmasa da adekvat şəkildə aşağı düşməsinə imkan yaradacaq. İkincisi, büdcə gəlirlərinin əsas hissəsi çox da neftdən asılı olmayan gəlirlərdir. Büdcənin 85-90%-nə neftin qiymətinin dəyişməsi təsir göstərməyəcək».
Daha sonra millət vəkilləri dövlət büdcəsinin layihəsinə öz rəylərini bildiriblər. Ümumilikdə, 2009-cu ilin dövlət büdcəsi layihəsinin müsbət hesab olunaraq Milli Məclisin iclasında müzakirəyə çıxarılması tövsiyə olunub.
Qeyd edək ki, sabah büdcə layihəsi həmçinin sosial siyasət, regional məsələlər, elm və təhsil məsələləri, mədəniyyət məsələləri, insan hüquqları, beynəlxalq münasibətlər və parlamentlərarası əlaqələr daimi komissiyalarının birgə iclasında müzakirə olunacaq.