Maliyyə

Ana səhifə

Maliyyə

«APA-Economics» Azərbaycanda ilk dəfə maliyyə dayanaqlığı indekslərinin hesablanmasına başlayır

29 noyabr 2008 15:17 (UTC +04:00)

Bu nisbi inkişaf həm həcm, həm də likvidlik göstəriciləri ilə özünü əks etdirir. Bu səbəbdən, Azərbaycanın qiymətli kağızlar bazarına diqqətin cəlb edilməsi, investorların bazara marağının artırılması məqsədi ilə, həmçinin bazarın cari vəziyyətini əks etdirən vahid bir göstəricinin hesablanması zəruriliyini nəzərə alaraq, «APA-Economics» 2008-ci ilin dekabr ayının 1-dən etibarən dövlət qiymətli kağızları üzrə maliyyə dayanaqlığı indekslərinin hesablanmasına başlayır.

Belə ki, «APA-Economics» öz hesablamalarında Maliyyə Nazirliyi tərəfindən buraxılan dövlət qısamüddətli istiqrazları (DQİ) üzrə indeksi şərti olaraq AGBI (Azerbaijan Government Bonds Index), Azərbaycan Milli Bankı tərəfindən buraxılan qısamüddətli notlar üzrə indeksi isə ANBDİ (Azerbaijan National Banks Debts Index) adlandırıb. Bu iki indeks www.apa.az İnternet-saytında gündəlik yenilənəcək.

Hər iki indeks eyni hesablama üsulu ilə hazırlanır və oxşar göstəricilərə malikdir. Lakin bu qiymətli kağızların emissiyasının məqsədi, emitentləri və potensial investor dairələri fərqləndiyinə görə, indekslərin ayrı-ayrılıqda verilməsi daha məqsədəuyğun hesab olunur.

İndekslər iki dəyişən parametr (qiymətli kağızların dövriyyədə olan həcmi və cari qiymətləri) nəzərə alınmaqla hesablanır. İndeks 1-dən artıq olan kəsr rəqəmi ilə ifadə olunur.

İndekslər həm cari qiymətlərin, həm də dövriyyədə olan həcmlərin dinamikasını əks etdirir ki, bu da dövriyyədə olan həcmin azalması və ya yerləşdirmə zamanı gəlirliyin artması, eyni zamanda indeksin azalmasına gətirib çıxarır. Qeyd edək ki, ödəmə günü indekslərin kəskin və qeyri-obyektiv azalmasına yol verməmək üçün həmin gün ödənilən buraxılışlar üzrə dövriyyədə olan həcmi indekslərin hesablama düsturuna daxil olunur. İndekslər həmçinin əlavə yerləşdirmələri nəzərdə tutur, çünki əlavə yerləşdirmə nəticəsində dövriyyədə olan həcm artırır. Eyni zamanda, indekslərin 1-dən aşağı düşməsi bazarda hər hansı qeyri-adi hadisənin baş verdiyini göstərir, çünki bu, kəskin ifadədə əsasən qiymətli kağızların emitenti tərəfindən geri alınması nəticəsində müşahidə oluna bilər. Bu da öz növbəsində dövlət qiymətli kağızlar bazarının cari vəziyyətinin qeyri-sabit olduğunu göstərir.

Ümumilikdə, beynəlxalq maliyyə bazarlarındakı indekslər kimi AGBİ və ANBDİ-nin əsas funksiyası bazarın sabit və ya qeyri-sabitliyini əks etdirməkdir. Yəni, indekslərin sabit dinamikası bazarın sabitliyini göstərir və əksinə. Bu da bazarda olan və bazara daxil olmaq istəyən investorlar üçün əsas göstəricilərdən biridir.