Maliyyə

Ana səhifə

Maliyyə

Azərbaycanda qiymətli kağızlar üzrə birja bazarının 98%-i dövlət qiymətli kağızların payına düşür

03 dekabr 2008 09:33 (UTC +04:00)

Bakı Fond Birjasından «APA-Economics»ə verilən məlumata əsasən, dövlət qiymətli kağızlar bazarının 72,3%-ni repo əməliyyatları təşkil edib. Qalan hissə isə Azərbaycan Milli Bankının notlarının yerləşdirməsi (17,7%), notlar üzrə təkrar bazarda əməliyyatlar (5,3%), dövlət qısamüddətli istiqrazlarının yerləşdirməsi (3,3%) və onlar üzrə təkrar bazardakı əməliyyatların (1,4%) payına düşüb.
Beləliklə, birja dövriyyəsinin yalnız 2,3%-i (191,9 mln. manat) korporativ qiymətli kağızlar hesabına formalaşıb ki, bunun 73,9%-ni səhmlərin yerləşdirməsi, 1,4%-ni səhmlərin təkrar bazarında əməliyyatlar, 16,9%-ni korporativ istiqrazların yerləşdirməsi və 7,8%-ni korporativ istiqrazlarla təkrar bazarda əməliyyatlar təşkil edib.
Qeyd edək ki, Azərbaycanda səhmlərin təkrar bazarının payı hələ də çox aağı səviyyədədir. Bu seqment korporativ qiymətli kağızlar sektorunun 1,4%-ni təşkil etdiyi halda, ümumi birja dövriyyəsində payı cəmi 0,03%-ə bərabərdir. Səhmlərin birja təkrar bazarının göstəricisi son bir il ərzində 32 dəfə azalmasını nəzərə alaraq demək olar ki, 2008-ci il qiymətli kağızlar bazarının bu seqmenti üçün həddindən artıq uğursuz olub.
Səhmlər üzrə təkrar əqdlərin inkişaf etmiş, hətta inkişafda olan maliyyə bazarlarının mühüm, aparıcı rol oynadığı halda, Azərbaycanda bu seqment sıfıra yaxınlaşır. Lakin bu, Azərbaycanda ümumiyyətlə səhm tədavülünün olmaması demək deyil, çünki səhmlər üzrə alqı-satqı əməliyyatlarının təxminən 95%-i qeyri-mütəşəkkil bazarda həyata keçirilir. Bu səbəbdən hazırda Azərbaycanda səhmlər üzrə həm likvidlik, həm də şəffaflıq həddindən artıq aşağı səviyyədədir. Nəticədə, ölkədə kapital bazarının inkişafı, səhmdar cəmiyyətlərin kapitallaşmasının qiymətləndirilməsi, portfel investisiyalarının təkrar bazar vasitəsi ilə yaranması, o cümlədən xarici investorların cəlb edilməsi və fond bazarında digər mühüm proseslər ləngiyir. Vəziyyəti qeyri-mütəşəkkil bazarın ləğvi və ya maksimum məhdudlaşdırması kimi tədbirlər yaxşılaşdıra bilər, lakin hazırda bu istiqamətdə dövlət səviyyəsində konkret tədbirlər görülmür.