Maliyyə

Ana səhifə

Maliyyə

Azərbaycanın bank hesablaşma sistemləri üzrə ödənişlərin həcmi 88% artıb

03 fevral 2009 13:28 (UTC +04:00)

Bakı. Vüqar İsrafilov – APA-Economics. Azərbaycanın bank hesablaşma sistemlərində 2008-ci il ərzində aparılan əməliyyatların məcmu həcmi 76,789 mlrd. manat təşkil edib. Ötən ilin həcm göstəricisi 2007-ci ildə qeydə alınan əməliyyatların toplam miqdarından 88% çoxdur. Bu barədə «APA-Economics»ə Azərbaycan Milli Bankının Statistika və tədqiqatlar Departamentindən məlumat verilib.
Mərkəzi bankın bu həftə açıqladığı hesabata əsasən, AZİPS və (XÖHKS) sistemlərində müvafiq olaraq 71,425 mlrd. və 5,364 mlrd. manatlıq əməliyyat aparılıb. AZİPS üzrə göstərici əvvəlki il ilə müqayisədə 2008-ci ildə 84,43%, XÖHKS üzrə isə 2,5 dəfə artıb. Həmçinin, bank tranzaksiyalarının toplam sayı hesabat dövründə 2,4 mln. əməliyyata çatıb, bu da 2007-ci ildə qeydə alınan əməliyyatların sayından 927 min və ya 62,93% çoxdur:

Maraqlıdır ki, həm say, həm də həcm baxımından hesablaşma sistemlərində ən yüksək nəticələr dekabr ayında qeydə alınıb. Belə ki, 2008-ci ilin son ayında banklar tərəfindən ümumi həcmi 11,386 mlrd. manat olan 316 min ödəniş aparılıb, halbuki 2007-ci ilin müvafiq ayında 5,938 mlrd. manat həcmində 164 min tranzaksiya qeydə alınıb. Nəticədə, son bir ildə hər tranzaksiyanın orta məbləği AZİPS üzrə 116,1 mln-dan 227,5 mln. manatadək, XÖHKS üzrə isə 2,2 mln-dan 2,6 mln. manatadək artıb.
Xatırladaq ki, ölkədə fəaliyyət göstərən 47 bankın üzv olduğu AZİPS sistemi 2001-ci ildə yaradılıb. Ödəniş funksiyaları ilə bərabər bu sistem SWIFT Ümumdünya Banklararası Maliyyə Telekommunikasiya Sistemindən real vaxt rejimində istifadə imkanını təmin edir. Bununla yanaşı, 2002-ci ildə istifadəyə verilən Xırda Ödənişlər üzrə Hesablaşma Klirinq Sistemi (XÖHKS) isə müasir texnologiyalara əsaslanan xırda və təcili olmayan ödənişlər üçün klirinq sistemidir. Sistem Dünya Bankının himayəsi altında keçirilən tenderin qalibi kimi «CMA Small Systems AB» şirkəti tərəfindən hazırlanıb. Sistemdə gün ərzində 300 minədək ödənişin qəbulu aparıla bilər. XÖHKS-də 46 kommersiya bankı ilə bərabər «Aqrarkredit» kredit təşkilatı, İpoteka Fondu, Baş Dövlət Xəzinədarlığı və Vergilər Nazirliyi əməliyyat apara bilər.