Maliyyə

Ana səhifə

Maliyyə

Dolların bahalaşma ehtimalları artır

10 fevral 2009 10:05 (UTC +04:00)

Bakı. Vahab Rzayev – APA-Economics. Bu gün ABŞ-ın yeni administrasiyası tərəfindən hazırlanmış iqtisadi planın açıqlanması gözlənilir. Yeni planın əvvəlki analoji sənəddən kəskin fərqlənməsini nəzərə alaraq, mütəxəssislər planın açıqlanmasından dərhal sonra dolların bahalaşacağını proqnozlaşdırırlar. «APA-Economics»in məlumatına görə, dolların gələcək bahalaşmasına əsas səbəb investorların ABŞ-ın dünya iqtisadi böhranından digər ölkələrdən daha tez, artıq cari ildə çıxmasına əmin olmasıdır.
Yaxın perspektivdə dolların revalvasiyasına əsas kimi ABŞ-ın iqtisadi geriləmədən çıxmaq səylərində Avropa ölkələri və Yaponiyadan daha fəal olması amili göstərilir. Eyni zamanda, inkişafda olan ölkələrdə iqtisadi geriləmənin nisbətən kiçik səviyyədə olması, ABŞ-da makroiqtisadi göstəricilərin mənfi olması səbəbindən dolların bir sıra inkişafda olan ölkələrin valyutalarına qarşı ucuzlaşmasını gözləmək olar. Lakin dünyada ən vacib sayılan valyuta cütlüyü olan dollar/avro nisbətinin yüksəlməsi gözlənilir.
Bundan başqa, investorların diqqəti fevralın 13-nə planlaşdırılan G-7 sammitinə yönəldilib ki, burada mühüm qərarların qəbul edilməsi valyuta bazarlarına dərhal təsir göstərəcək. Əgər sammitdən sonra ölkələr və bölgələr böhranla mübarizəni indiki kimi fərdi qaydada aparacaqsa, vəziyyət dəyişməz qalacaq.
Dolların taleyinə həmçinin Çinin mövqeyi də təsir edəcək. Belə ki, ABŞ-ın suveren borc qiymətli kağızlarının əsas sahibi olan Çin hələ də böhranın nəticələri ilə yaxından üzləşməyib. Əksinə, Çin böhran şəraitində böyük fəallıqla neft ehtiyatlarını artırmaqla daha çox investor rolu oynayır. Belə ki, Çinin böhran nəticəsində öz iqtisadiyyatını dəstəkləmək üçün maliyyə vəsaitlərinə zərurəti yaranarsa, onun indiki investor mövqeyini nəzərə alaraq dolların ucuzlaşması müşahidə oluna bilər. Bundan əlavə, yuxarıda qeyd olunan ABŞ-ın iqtisadi planı investorlar tərəfindən pessimizmlə qarşılanarsa, qiymətli kağızların satışı və əvəzində dolların alışı davam edəcək ki, bu da dolların bahalaşmasına səbəb ola bilər. Lakin bu, baş verməyə də bilər, çünki son zamanlar fond bazarlarında nisbi sabitlik yaranıb və bu, investorların bazara qayıtdığını göstərir. Bununla belə, həmin amili iqtisadi bərpa planının investorlar tərəfindən müsbət qarşılanması amilindən daha zəif hesab etmək olar. Nəticədə, mütəxəssislərin əksəriyyəti dolların bahalaşmasını proqnozlaşdırır ki, bunun əsas səbəbi sözügedən planın detallarına bazar iştirakçılarının yanaşması olacaq. Bu yanaşmanın da müsbət olacağına şübhə yoxdur, çünki böhran şəraitində investorlar hər hansı yeniliyi yalnız müsbət qarşılayır.