Maliyyə

Ana səhifə

Maliyyə

Azərbaycan Açıq Büdcə İndeksi hesabatında 50-ci yeri tutub

11 fevral 2009 11:36 (UTC +04:00)

Bakı. Elnur Hüseynquluyev – APA-Economics. Beynəlxalq Büdcə Tərəfdaşlığı (BBT) 2008-ci il üçün 85 ölkə üzrə Açıq Büdcə İndeksi (ABİ) ilə bağlı hazırladığı hesabatını açıqlayıb. «APA-Econimics»in məlumatına görə, bununla bağlı bu gün Milli Büdcə Qrupu (MBQ) Bakıda tədbir keçirib.
Tədbirdə qrupun rəhbəri İnqilab Əhmədov bildirib ki, hesabatda Azərbaycanın da büdcə məlumatlarının mövcudluğu və əlçatma səviyyəsi əks olunub. Hesabata əsasən, bu tədqiqatda iştirak edən ölkələrin 80%-i öz xərcləmələrində vəsaitlərin idarə olunması üzrə məlumatları ictimaiyyətə çatdırmır.
İ.Əhmədovun sözlərinə görə, tədqiqat üç hissədən ibarətdir – büdcə sənədlərinin əlçatanlığı, hökumətin büdcə layihəsi və büdcə prosesindən ibarət olmaqla büdcənin 4 inkişaf fazasını özündə əks etdirən 123 sualı əhatə edib.
Azərbaycan «ABİ-2008»-də vətəndaşlara büdcə məlumatlarının çatdırılma səviyyəsinə görə «Minimal büdcə məlumatı verən ölkə» kateqoriyasına aid edilib. Bununla da Azərbaycan hesabatda 85 ölkə arasında 50-ci yerdə qərarlaşaraq 100 mümkün baldan 37 bal toplayıb. Bu isə «ABİ-2008» üzrə orta səviyyədən 2 bal, regional orta səviyyədən 11 bal az, minimal büdcə məlumatı açıqlayan 16 ölkə üzrə orta səviyyədən cəmi 3 bal, natural resurslarla zəngin 34 ölkə üzrə orta səviyyədən 6 bal çoxdur. Azərbaycan 2006-cı ilin hesabatı ilə müqayisədə mövqeyindəki nominal irəliləyişə baxmayaraq, hələ də ictimaiyyətə «Minimal büdcə məlumatları verən» 16 ölkə sırasındadır.
Qeyd edək ki, hesabatda büdcə ili ərzində hökumətlərin buraxdığı 8 vacib büdcə sənədi üzrə - büdcə öncəsi bəyanat, büdcə layihəsi, vətəndaş büdcəsi, qəbul edilmiş büdcə, aralıq büdcə hesabatları, yarımillik hesabat, illik hesabat və audit hesabatı haqqında məlumatların ictimaiyyət tərəfindən əldə etmə imkanları əks etdirilib.
Xatırladaq ki, «ABİ-2006» üzrə Azərbaycan 59 ölkə arasında 45-ci yeri tutub (mümkün 100 baldan 30 bal), minimal büdcə məlumatı verən 13 ölkə sırasında olub.
«ABİ-2008» və BBT-nin tövsiyələrindən çıxış edərək MBQ ekspertləri hesab edirlər ki, parlament «Büdcə sistemi haqqında» qanuna dövrü hesabatlılıq və ictimai nəzarətlə bağlı əlavələr etməli, Maliyyə Nazirliyi hər il büdcə layihəsindən təqribən bir həftə əvvəl «Büdcə öncəsi bəyanat»ı açıqlamalı, burada büdcə prioritetlərinin dəyişməsini və fiskal siyasətin makroiqtisadi siyasətə təsirini əsaslandırmalı, Hesablama Palatası dövlət büdcəsinin layihəsi və icrası ilə bağlı yekun rəylərini açıqlamalıdır. Həmçinin, parlamentin müvafiq komissiyası, hökumət strukturları və Hesablama Palatası nəinki ölkədə, hətta regionda büdcə monitorinqi və təhlilləri üzrə ixtisaslaşmış ittifaqlar və vətəndaş cəmiyyəti təşkilatlarının alternativ rəy və təkliflərini büdcə siyasətində nəzərə almalıdır.
Xatırladaq ki, bu layihə MBQ tərəfdaşları tərəfindən Azərbaycanda artıq ikinci dəfədir icra edilir.