Maliyyə

Maliyyə

Azərbaycanda avro üzrə bankdaxili mübadilə əməliyyatları üç dəfə artıb

19 fevral 2009 14:38 (UTC +04:00)

Bakı. Vahab Rzayev – APA-Economics. Azərbaycanın daxili valyuta bazarında 2008-ci il ərzində 6 389 429,1 min avro həcmində nağdsız avro üzrə əməliyyatlar aparılıb. Azərbaycan Milli Bankından «APA-Economics»ə verilən məlumata əsasən, bunun 87,2%-i bankdaxili mübadilə əməliyyatları, 12,4%-i açıq banklararası valyuta bazarı və 0,4%-i Bakı Banklararası Valyuta Birjasının (BBVB) payına düşür.
Ötən il ərzində nağdsız avro ilə aparılan ticarət əməliyyatlarının həcmi 2007-ci illə müqayisədə 2,9 dəfə artıb. O cümlədən, bankdaxili mübadilə əməliyyatları 2,9 dəfə, açıq banklararası valyuta bazarı 3,2 dəfə, valyuta birjasının avro ilə dövriyyəsi 0,3% artıb.
Qeyd edək ki, 2007-ci ilin yekunlarına görə, bazarın seqmentləri üzrə dövriyyələr belə olub: 87,6%-i bankdaxili mübadilə əməliyyatları, 11,3%-i açıq banklararası valyuta bazarı və 1,1%-i BBVB-nin payına düşüb.
Göründüyü kimi, birjadan başqa bazarın digər seqmentlərində avro üzrə ticarətin kəskin artımı müşahidə olunub. Bu onu göstərir ki, bazar iştirakçıları avro ilə əməliyyatlarını artırıb, lakin bunun üçün birjadankənar bazardan istifadə ediblər. Qeyd edək ki, avro üzrə əməliyyatların əsas tərkibi olan bankdaxili mübadilə əməliyyatları tam mənada valyuta ticarəti kimi hesab oluna bilməz, çünki burada «bank-bank» əqdləri bağlanılmır, banklar yalnız öz cari tələbləri üçün, o cümlədən müştərilərin nağdsız mübadilə məqsədləri üçün əməliyyat aparır. Birbaşa ticarət meydançası olan açıq valyuta bazarında isə eyni zamanda birjadan daha yüksək məzənnə qeydə alınır. Belə ki, ortaillik məzənnə göstəricilərinə əsasən, birjada avronun məzənnəsi 1,1534 manat, açıq bazarda isə 1,1968 manat təşkil edir. Buna baxmayaraq, banklar məhz açıq bazara üstünlük verir.
Maraqlıdır ki, dollardan fərqli olaraq, bankdaxili mübadilə əməliyyatlarının tərkibində satışın həcmi az da olsa alışı üstələyir. Belə ki, ötən ilin yekunları üzrə bankdaxili əməliyyatlar çərçivəsində 2,624 mlrd. avro məbləğində alış, 2,950 mlrd. avro məbləğində isə satış keçirilib.
Xatırladaq ki, dollar üzrə vəziyyət tam əksinədir və alış satışı təxminən 45% üstələyir. Beləliklə, bank daxilində daha çox manat (və ya digər valyuta) avroya konvertasiya edilir. Bu da öz növbəsində həm nağdsız hesablaşmalarda, həm kreditləşmədə, həm də depozit əməliyyatlarında avronun rolunun artdığını göstərir.