Maliyyə

Maliyyə

Azərbaycandakı bankların kassasının mədaxili 10,9%, məxarici isə 6,6% artıb

11 mart 2009 14:56 (UTC +04:00)

Bakı. Vahab Rzayev – APA-Economics. Azərbaycanda fəaliyyət göstərən bankların kassasının mədaxili 2009-cu ilin yanvar ayında 1 432 963 800 manat, məxarici isə 1 160 411 300 manat təşkil edib. Azərbaycan Milli Bankından «APA-Economics»ə verilən məlumata əsasən, kassa mədaxili 2008-ci ilin analoji yanvar göstəricisi ilə müqayisədə 10,9%, məxarici isə 6,6% artıb.
Beləliklə, yanvarda kassa emissiyası baş verməyib. Əksinə, ehtiyat fonduna pul qoyuluşu, mədaxil və məxaric üzrə əməliyyat kassa qalıqlarını nəzərə alaraq, 290 986 800 manat təşkil edib.
Mədaxil hissəsində əsas yeri xarici valyuta satışından (ümumi mədaxilin 35,92%), qeyri-dövlət müəssisələrdən (16,28%) və əhalinin əmanətlərin hesabına (11,77%) mədaxil olan vəsaitləridir.
Məxaricin əsas hissəsi (22,18%) əmək haqqını nəzərə almadan qeyri-dövlət müəssisələrinin ödənişlərinin payına düşür. Bundan başqa, 17,25% əhalinin əmanətləri hesabından, 10,78% xarici valyutanın alınmasına məxaric edilib.
Xarici valyuta satışından daxil olan vəsaitlərin illik artımı 40,8%, qeyri-dövlət müəssisələrindən daxil olan vəsaitlərin azalması 1,7% təşkil edib, əhalinin əmanətləri hesabına daxilolmaların həcmi isə 14,6% artıb. Eyni zamanda, məxaricin əsas hissələri olan qeyri-dövlət müəssisələrinin ödənişlərinin illik azalması 10%, əhalinin əmanətləri hesabından məxaric 65,3% artıb, xarici valyutanın alınmasına məxaric isə 23,7% azalıb.
Bank sistemində gündəlik kassa mədaxili 3 915 000 manat, məxarici isə 3 171 000 manat təşkil edib.
Bank sisteminə daxil edilən kassa dövriyyəsinin artması müsbət haldır, həm də artım göstəriciləri ümumi iqtisadiyyatda, ticarətdə, hesablaşmalarda və bu kimi sahələrdə müşahidə olunan artım templərini əks etdirir. Qeyd edək ki, yanvar ayında Azərbaycanın əsas makroiqtisadi göstəriciləri üzrə də geriləmə və ya artım templərinin azalması müşahidə olunub, bu da kassa dövriyyəsinin artım tempinə təsir edib.
Xatırladaq ki, bütün ötən il üzrə kassa dövriyyəsinin mədaxilinin artımı 19,6%, məxaricin artımı isə 18,2%-ə bərabər olub. Eyni zamanda, məsələn, Azərbaycanda pərakəndə dövriyyənin 2008-ci il üzrə artımı 16,1% təşkil edibsə, yanvarda bu göstərici 10,3%-ə enib. Bununla yanaşı, bank kassa dövriyyəsinin artım tempinin pərakəndə ticarət dövriyyəsinin, göstərilən xidmətlərin və bu kimi makroiqtisadi göstəricilərin artım templərini yalnız üstələməsi təqdirdə, ölkədə hesablaşmaların bank sisteminə tədricən keçirməsi barədə danışmaq olar.