Maliyyə

Ana səhifə

Maliyyə

Azərbaycan parlamenti 2010-cu il dövlət büdcəsinə dəyişikliklərlə bağlı qanun layihəsinin müzakirəsinə başlayıb

16 iyun 2010 14:02 (UTC +04:00)

«APA-Economics»in məlumatına görə, iclasda çıxış edən iqtisadi siyasət komitəsinin sədri Ziyad Səmədzadə bildirib ki, cari ilin yanvar-may aylarında ölkə iqtisadiyyatında dinamik artım müşahidə olunub. Ümumilikdə cari ilin əvvəlindən dünyada və ölkədə baş verən proseslər, eləcə də dünya bazarlarında neftin qiymətinin artması büdcəyə əlavə və dəyişikliklər etmək zərurətini yaradıb.

Maliyyə naziri Samir Şərifov isə qeyd edib ki, Azərbaycanın 2010-cu il dövlət büdcəsinin gəlirlərlərinin 1 490 mln. manat, xərclərinin isə 1 011,3 mln. manat artırılması təklif olunur.

Nazir bildirib ki, xərclərin artırılmasına bir sıra amillər əsas verir. Birincisi Kür və Araz çaylarının yaratdığı sel fəlakətidir: «Bu fəlakətin yaratdığı fəsadların aradan qaldırılması və gələcəkdə anoloji halların baş verməməsi üçün tədbirlərin maliyyələşdirilməsi nəzərdə tutulur. Ölkənin 40-a yaxın rayonunda subasma baş verib. Hazırda həmin rayonlarda iqtisadiyyata dəyən ziyan qiymətləndirilir, həmçinin əhaliyə maddi yardımların verilməsi nəzərdən keçirilir. Dövlət büdcəsində hər il təbii fəlakətlərin aradan qaldırılmasına müəyyən vəsait nəzərdə tutulur. Amma bu miqyasda fəlakətin vurduğu ziyan dövlət büdcəsində nəzərdə tutula bilməzdi».

Digər vacib istiqamətin ölkənin müdafiə və təhlükəsizlik imkanlarının artırılması olduğunu deyən maliyyə naziri «ona görə də prezident tərəfindən müdafiə sektoruna ayrılan vəsaitlərin artırılması üçün Milli Məclisə müraciət olunub» , - deyə bildirib. Qeyd edək ki, müdafiə xərcləri 400 mln. manat artırılması təklif edilib.

Nazir bildirib ki, artımla da dövlət büdcəsinin gəlirləri 11 505 mln. manat, xərcləri isə 12 275,3 mln. manat təşkil edəcək. Gəlirlərin artımının 490 mln. manatı Vergilər Nazirliyinin, 1 mlrd. manatı isə Dövlət Neft Fondundan transferetlər hesabına formalaşacaq. Bununla da Vergilər Nazirliyinin xətti ilə büdcəyə daxil olması planlaşdırılan vəsaitlərin həcmi 4 470 mln. manat olacaq.

S.Şərifov proqnozlaşdırılan büdcə kəsirinin 478,7 mln. manat azaldılacağını qeyd edib.

Büdcə gəlirlərində neftin baza qiymətinin 60 ABŞ dolları götürüldüyünü deyən maliyyə naziri hesab edir ki, cari ilin sonuna qədər neftin dünya bazarlarında satış qiyməti 65-70 dollar civarında olacaq: «Aparılan təhlillər nəticəsində məlum olub ki, neft sektoru üzrə hasilat proqnozunu dəyişmədən 2010-cu il dövlət və icmal büdcələri hazırlanarkən neftin bir barelinin qiymətini 45 dollardan 60 dollara qədər artırılması büdcə gəlirlərinin əlavə olaraq 490 mln. manat, Neft Fondunun gəlirlərinin isə 2 700 mln. manat artmasına səbəb olacaq. Hazırda dünya bazarlarında Azərbaycan üçün münbit şərait var. Qiymətlər bizim təklif etdiyimiz qiymətlərdən xeyli yüksəkdir, 70 dollardan bahadır. Lakin biz sağlam konservatizim nümayiş etdirərək 60 dollar təklif edirik. Bu, büdcəyə mühafizakar yanaşma və əlavə gəlirlərin üçün ən optimal yoldur».

Hesablama Palatasının sədri Heydər Əsədov da büdcəyə əlavə və dəyişikliklərlə bağlı fikrlərini bildirib. Palata sədrinin sözlərinə görə, cari ilin ilk beş ayında olduğu kimi növbəti aylarda da büdcə daxilolmalarında artım gözlənilir. Bununla paralel olaraq dövlətin təxirəsalınmaz xərcləri və eləcə də nəzərdə tutulan xərcləri həyata keçirməsinə tələbat yaranıb. Yeni xərclərə təlabatın yaratması da öz növbəsində büdcənin gəlir və xərclərində dəyişikliklərə şərait yaradıb.

H.Əsədov onu da əlavə edib ki, artım əsasən müdafiə xərcləri və təbii fəlakətin nəticələrinin aradan qaldırılması ilə bağlı xərclərdir: «Palatanın diqqətini cəlb edən hal ondan ibarətdir ki, büdcə kəsiri 480 mln. manata yaxın azaldılacaq. Bunun da əsas hissəsi xarici və daxili borclanmanın azaldılması, daxil olan gəlirlərin isə büdcə kəsirlərinin örtülməsinə yönəldilməsi hesabına baş verir».

Millət vəkillərinin rəyləri dinlənildikdən sonra qanun layihəsi parlamentin iclasına tövsiyə olunub.

Qeyd edək ki, «Azərbaycan Respublikasının 2010-cu ildə dövlət büdcəsi haqqında» qanuna əsasən, dövlət büdcəsinin gəlirləri 10 015 mln. manat, xərcləri 11 264 mln. manat, büdcə kəsiri isə 1 249 mln. manat həcmində nəzərdə tutulub.