Maliyyə

Maliyyə

Azərbaycan bank sistemi üzrə məcmu mənfəət kəskin azalıb

03 dekabr 2010 08:40 (UTC +04:00)

Azərbaycan Mərkəzi Bankından «APA-Economics»ə verilən məlumata görə, 2009-cu ilin eyni dövrü ilə müqayisədə bu göstərici 156,42 mln. manat və ya 2,5 dəfə azalıb. Qeyd edək ki, yanvar-oktyabr ayları ərzində əldə olunmuş mənfəət yanvar-sentyabr aylarının analoji göstəricisindən 1,95 mln. manat və ya 1,8% az olub. Bu da onu göstərir ki, oktyabr ayında bank sistemi zərərlə işləyib. Azərbaycan bank sistemində bu cür hadisə sonuncu dəfə 2008-ci ilin may ayında baş verib.

Yanvar-oktyabr aylarının yekunlarına görə, aktivlər üzrə xüsusi ehtiyatlara ayırmalar (162,28 mln. manat) nəzərə alınmaqla, bankların cəmi mənfəətinin həcmi 268,80 mln. manata bərabər olub ki, bu da ötən ilin müvafiq göstəricisi ilə müqayisədə 93,13 mln. manat və ya 34,7% azdır. Qeyd edək ki, ötən ilin 10 ayı ilə müqayisədə aktivlər üzrə xüsusi ehtiyatlara ayırmalar 1,6 dəfə artıb.

Hesabat dövründə bankların faiz gəlirləri 870,41 mln. manat, faiz xərcləri 454,32 mln. manat və nəticədə xalis faiz mənfəəti 416,09 mln. manat təşkil edib. Eyni zamanda, bankların qeyri-faiz gəlirləri 211,86 mln. manat, qeyri-faiz xərcləri isə 359,21 mln. manat təşkil edib ki, bunun nəticəsində qeyri-faiz əməliyyatları üzrə 147,35 mln. manata bərabər zərər yaranıb. Beləliklə, faiz əməliyyatlarından əldə edilmiş mənfəətin 35,4%-i banklar tərəfindən qeyri-faiz xərclərinin ödənilməsinə yönəldilir.

Ötən ilin 10 ayı ilə müqayisədə faiz mənfəəti 14% azalıb, qeyri-faiz zərəri isə 21,3% artıb. O cümlədən, faiz gəlirləri cəmi 0,9% artdığı halda, faiz xərcləri 20,1% artıb. Qeyri-faiz əməliyyatlarında isə gəlir və xərclər üzrə artım templəri müvafiq olaraq 3,3% və 10% olub.

Yaranmış vəziyyətin əsas səbəbi kimi bankların faiz əməliyyatlarında mənfi konyunkturu göstərmək olar. Belə ki, banklar fəal şəkildə depozitləri və digər öhdəlikləri cəlb edir, lakin cəlb olunmuş vəsaitləri həmin fəallıqla yerləşdirmədə çətinlik çəkir ki, bunun da əsas səbəbi öz növbəsində kreditləşmədə zəifləməsindədir. Nəticədə banklar cəlb olunmuş öhdəlikləri üzrə xərclərini çəkir, lakin istənilən həcmdə vəsaitlərin yerləşdirməməsindən lazımı olan faiz gəliri əldə edə bilmir.