Son iki il ərzində ölümündən sonra donor olmaq istəyənlərin sayı təxminən 100-ə yaxındır.
APA xəbər verir ki, bunu Səhiyyə Nazirliyi Orqan Donorluğu və Transplantasiyası üzrə Koordinasiya Mərkəzinin İdarə Heyətinin sədri Yeganə Abbasova mətbuat konfransında jurnalistlərin suallarını cavablandırarkən deyib.
O bildirib ki, aparılan təbliğat və təşviqatlara baxmayaraq, mövcud iki illik statistika çox aşağıdır.
Qeyd edək ki, Azərbaycanın səhiyyə tarixində orqan donorluğu və transplantasiyası sahəsində ilkə imza atılıb. Meyit donorun orqanları transplantasiya edilib. Bu, Qafqaz regionunda ilk dəfə meyit donordan alınan orqan transplantasiyası əməliyyatlarıdır.
Azərbaycanda orqan donorluğuna dair əsas məlumatlar
Azərbaycanda orqan donorluğu məsələsi son illərdə daha çox müzakirə edilən və tənzimlənən bir sahə olub. Orqan donorluğu, həyati təhlükəsi olan insanların həyatını xilas etmək üçün önəmli bir imkandır. Azərbaycanda orqan donorluğuna dair müəyyən qanunvericilik aktları və prosedurlar mövcuddur.
Azərbaycanda orqan donorluğu ilə bağlı əsas qanunvericilik "Orqan və Tissu Donorluğu və Transplantasiyası haqqında" qanunla tənzimlənir. Bu qanun 2012-ci ildə qəbul edilib və orqanların alınması, saxlanılması, transplantasiya edilməsi və donorlara aid digər məsələləri tənzimləyir.
Orqan donorluğu Sistemi
Azərbaycanda könüllü (opt-in) donorluq sistemi mövcuddur, yəni orqanlarını bağışlamaq istəyən şəxslər öz razılıqlarını verməlidirlər.
Orqan bağışlamaq istəyən şəxslər orqan donoru olmaq üçün könüllü razılıq verməli və bu razılığı orqan donorluq kartı ilə təsdiqləməlidirlər.
Beyin ölümü vəziyyətində donorluq
Orqan transplantasiyası yalnız beyin ölümü müəyyən edilən şəxslərdən həyata keçirilə bilər. Beyin ölümü dəqiq tibbi üsullarla təyin edilir və bu şəxs artıq həyatını davam etdirə bilməz.
Ailənin icazəsi, bəzi hallarda orqanların transplantasiyası üçün tələb olunur. Yəni, donorluq qərarı verilməzdən əvvəl ailə üzvləri ilə razılıq alınır.
Orqan donoru olmaq üçün nə etmək lazımdır?
Azərbaycanda orqan donoru olmaq istəyən şəxslər donor kartı əldə etməli və onu müvafiq orqanlara təqdim etməlidirlər.
Əlavə olaraq, bu istəyin ailəyə bildirilərək onların da razılığının alınması çox önəmlidir.
Donorluğun əhəmiyyəti
Orqan donorluğu, həyati təhlükəsi olan insanların həyatını xilas etmək üçün çox vacibdir. Orqan transplantasiyası, xüsusilə böyrək, qaraciyər və ürək kimi həyati əhəmiyyət kəsb edən orqanların çatışmazlığında əvəzolunmazdır.
Azərbaycanda orqanların çatışmazlığı səbəbindən bir çox insan transplantasiya gözləyir. Həmçinin, beynəlxalq əməkdaşlıq çərçivəsində Azərbaycanda orqan bağışlanması və transplantasiyası məsələləri daima təkminləşdirilməkdədir.
Nəticə
Azərbaycanda orqan donorluğu məsələsi getdikcə daha çox diqqət çəkir. Orqan donorlarının sayı hələ ki, çox az olsa da, son illərdə bu sahədə təbliğat işləri aparılır və qanunvericilik daha mükəmməlləşdirilməyə çalışılır. Orqan donoru olmaq istəyən şəxslər üçün hüquqi çərçivə və prosedurlar artıq mövcuddur, ancaq əhalinin daha çox məlumatlandırılması və bu məsələyə daha çox maraq göstərilməsi lazımdır.
Dünyada orqan donorluğu haqqında
Dünyada ölümündən sonra orqanlarını donor olaraq bağışlamaq istəyən şəxslər üçün müxtəlif qanunlar və prosedurlar mövcuddur.
Orqan donorluğu sistemləri
Opt-in sistemi (Könüllü razılıq) – Şəxs yaşadığı müddətdə könüllü olaraq orqan donorluğuna razılıq verməlidir. (Məsələn, ABŞ, Almaniya, Kanada)
Opt-out sistemi (Avtomatik donorluq) – Hər kəs avtomatik donor sayılır, əgər sağlığında bu qərara etiraz etməyibsə. (Məsələn, İspaniya, Fransa, Avstriya)
Qarışıq sistemlər – Bəzi ölkələr həm opt-in, həm də opt-out sistemlərini birləşdirərək xüsusi şərtlər tətbiq edir.
Donorluq şərtləri
Şəxsin sağlamlıq vəziyyəti və orqanlarının transplantasiya üçün yararlı olması
Ölüm formasının beyin ölümü və ya ürək dayanması ilə təsdiqlənməsi
Ailənin icazə prosedurları (bəzi ölkələrdə ailə razılığı tələb olunur)
Donor olmaq üçün nə etmək lazımdır?
Donorluq kartı əldə etmək və ya elektron bazaya qeyd olunmaq
Hüquqi sənədlərdə donorluq istəyini qeyd etdirmək
Ailə üzvlərini məlumatlandırmaq (bəzi ölkələrdə ailənin son qərarı təsir edə bilər)
Ölümündən sonra donorluğun faydaları
Həyati orqanları ehtiyacı olan insanlara bağışlamaq
Bir neçə insanın həyatını xilas etmək
Tibb elminə və tibbi araşdırmalara töhfə vermək
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/apa_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
