Daxili siyasət

Ana səhifə

Daxili siyasət

Qüdrət Həsənquliyev: “Azərbaycanın BMT Təhlükəsizlik Şurasına üzvlüyü, iri həcmli yeni qaz sazişləri İranı qıcıqlandırıb” - MÜSAHİBƏ

Qüdrət Həsənquliyev: “Azərbaycanın BMT Təhlükəsizlik Şurasına üzvlüyü, iri həcmli yeni qaz sazişləri İranı qıcıqlandırıb” - <font color=red>MÜSAHİBƏ</font>

03 noyabr 2011 14:02 (UTC +04:00)

Bakı. Habil Süleymanzadə - APA. Bütöv Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası (BAXCP) sədri, millət vəkili Qüdrət Həsənquliyevin APA-ya müsahibəsi

- Azərbaycan diplomatiyası beynəlxalq səhnədə uğurlar əldə etdiyi bir şəraitdə bəzi qonşularımız yenidən ittiham dolu bəyanatlarla çıxş etməyə başlayıblar. Elə bu günlərdə İrandakı bəzi səlahiyyət sahibləri Azərbaycana münasibətdə hədələyici ifadələr səsləndiriblər. Siz iki dövlət arasındakı mövcu münasibətləri neçə səciyyələndirərdiniz?

- Bu günə kimi İran-Azərbaycan münasibətlərində əsaslı gərginliyin yaranmamasında Azərbaycanın xoşməramlı siyasətinin böyük rolu olub. Azərbaycan rəsmi Tehranın ölkəmizin daxili və xarici siyasətinə müdaxilə cəhdlərinə çox təmkinlə yanaşıb və gərginliyin yaranmasından yayınıb.

Baxmayaraq ki, İran çox zaman Azərbaycanın daxlində təxribatçı fəaliyyəti üçün şiə məzhəbi amlini önə çəkməyə çalışıb. Amma nədənsə özünün xarici siyasətində Azərbaycan torpaqlarını işğal etmiş və 1 milyon azərbaycanlını qovmuş Ermənistanla ticari, siyasi və hərbi əlaqələri genişləndirməyi özü üçün ayıb saymayıb. Azərbaycanın hər zaman haqqı var idi ki, bu məsələni qaldırsın. Amma Azərbaycan bundan çəkinib, çünki oradakı 35 milyon azərbaycanlını düşünüb. Biz farslarla tarixən qonşu olmuşuq, ortaq mədəniyyət və tariximiz var. Bu baxımından Azərbaycan İrana münasibətdə müəyyən mənada güzəştli siyasət yürüdüb. Halbuki, İran bunu lazımınca qiymətləndirməyib. Son vaxtlar Azərbaycanın artan beynəlxalq nufuzu , BMT TŞ-da üzvlüyümüz, iri həcmli yeni qaz sazişləri, görünür İranı qıcıqlandırıb. Ona görə indi İran mollaları əndazəni aşaraq, Azərbaycana yönəlik təhdid bəyanatları verirlər. Bunun digər səbəbi isə cənublu soydaşlarımızın milli azadlıq hərəkatının genişlənməsidir. Bundan başqa, Azərbaycan müstəqilik qazanandan bəri onlar ümid edirdilər ki, burada tərəfdar toplayacaq və nufuzunu artıracaqlar. Amma bu belə olmadı. Görünür bütün bunlara görə indi açıq formada bizi hədələyirlər.

- İran rəsmiləri Azərbaycanı tənqid edəndə İsrail-Azərbaycan əlaqələri amlini qabardırlar. Siz bu barədə nə fikirdəsiz?

- Bu, bir bəhanədir. Əslində İsrail İran torpaqlarını işğal etməyib. Amma Ermənistan Azərbaycan torpaqlarını zəbt edib. Bizim İsraildə səfirliyimiz belə yoxdur. Amma İranın İrəvanda səfirliyi fəaliyyət göstərir və iki ölkə arasında sıx əlaqələr mövcuddur. Görünən odur ki, İran bütün gücü ilə Ermənistanı gücləndirmyə çalışır. Ona görə bizə yönəlik “siz niyə İsraillə əməkdaşlıq edirsiniz” ittihamları gülüncdür. İranda hələ də Azərbaycanın müstəqilliyi ilə barışmaq istəməyənlər var. Azərbaycanın nüfuzunun artması İrandakı azərbaycanlıların milli özünüdərk prosesini sürətləndirir. Amma onlar öz dilində təhsil almaq istəyən insanları həbsə atır, çünki orta əsr düşüncəsindən qurtulmayıblar.

- Bir müddət öncə prezident İlham Əliyev xarici mediaya müsahibəsində növbəti müddətə namizədliyini verib-verməyəcəyi barədə hələ ki, qərar qəbul etmədiyini dedi. Bundan sonra yaranan polemikalarda isə hakim partiyanın və müstəqil cinahın təmsilçiləri İlham Əliyevi yeni dönəm uçun də prezidentliyə namizəd gördüklərini bildirdilər. Amma bəzi müxalifət təmsilçiləri dövlət başçısını qarşıdan gələn seçkilərdə öz namizədliyini verməməyə çağırdı. Siz bu çağırış barədə nə düşünürsüz?

- Bəzi müxalifətçilərin bu fikrini etik baxımından düzgün saymıram. Bu o deməkdir ki, rəqibinə “öz hüququndan istifadə etmə” deyəsən. Bunu həm də zəiflik əlaməti kimi qəbul edirəm.

Hər bir siyasi qurum tərəfdarını bu və ya digər namizədə səs verməməyə çağıra bilər. Amma rəqibinə namizədliyini irəli sürməmək üçün müraciət etmək gülüncdür və yəqin ki rast gəlinməyən texnologiyadır. Çünki özünü güclü hesab edən namizəd üçün rəqibinin kim olmasının bir əhəmiyyəti olmamalıdır. Seçim meyarı xalqın iradəsi olmalıdır.

Müxalifətin bir qisminin indidən apardığı bu siyasət əslində onların öz zəifliklərini göstərir. Onlar indidən bu bəyanatları ilə rəqibdən gücsüz olduqlarını etiraf edirlər.

- Bu günlərdə Türkiyə ilə iri həcmli qaz sazişi imzaladıq. İndi bəziləri hesab edir ki, Azərbaycan Türkiyəyə çox güzəştə getdi. Digərləri isə bu qənaətlə bölüşmür. Siz nə fikirdəsiz?

- Əvvəlcə qeyd edim ki, biz imzalanmış sazişin şərtlərinə tam bələd deyilik. Ona görə də hansı tərəfin daha çox güzəştə getdiyini, sazişin bəndlərində və danışıqlarda nələr ehtiva olunduğu bilinmir. Hətta güzəştə gedilibsə belə, bu, qardaş ölkəyə edilmiş güzəştdir. Əminəm ki, Türkiyə siyasi elitası və xalqı fərqindədir ki, Azərbaycan onlarla çox sərfəli saziş imzalayıb. Bundan başqa, bu saziş Türkiyənin region və dünyada mövqelərinin güclənməsi deməkdir. Bu isə, Azərbaycanın da maraqlarına cavab verir. Məlum olduğu kimi, bu saziş üzərində bir müddət iş gedirdi, amma yekun razılığa gəlmək mümkün olmurdu. Buna görə də “Şahdəniz 2” layihəsinin işlənməsi yubanırdı. İndi isə söhbət 20 milyard dollarlıq sərmayənin yatırılmasından gedir. Ölkələrimiz arasında hərbi-texniki əlaqələr daha da güclənir. Bu baxımından düşünürəm ki, bu saziş Azərbaycanın milli mənafelərinə cavab verir. Bundan sonra Azərbaycan özünün təbii qazını qərbə doğru nəql edə biləcək. Nəticədə Azərbaycan və Azərbaycan-Türkyə əlaqələri daha da güclənəcək. Vandakı zəlzələdən sonra Azərbaycan Türkiyəyə birinci və ən çox yardım edən ölkə olub. Xilasedicilərimizin peşəkar və fədakar işi Türkiyə cəmiyyətində Azərbaycanın nüfuzunu xeyli artırıb. Ardınca da bu saziş imzalanıb və onun faydaları böyük olacaq. Eyni zamanda mən səbrsizliklə Bakı-Tbilisi -Qars dəmir yolu xəttinin tezliklə istismara verilməsini gözləyirəm. İran üzərindən Naxçıvana gedib-gələn vətəndaşlarımız əziyyət çəkir. Bu baxımından yeni marşrut çox vacibdir.

- Bir müddət öncə parlamentdə Azərbaycanın Neft Fondu və xaricdəki valyuta ehtiyatlarımız barədə çıxışınız oldu. Təkliflərinizi bir daha açıqlaya bilərdinizmi?

- Məsələ ondadır ki, Azərbaycanın xaricdə böyük maliyyə vəsaitlərinin saxlanılması milli təhlükəsizliyimizə təhdiddir. Vəsait artıqca bu təhdidin miqyası da artmış olur. Bu günə kimi Azərbaycan öz vəsaitlərini əsasən dollar və avro ilə saxlayıb. Bu pulları saxlayan ölkələr bu pullardan bəhrələnir. Azərbaycan iqtisadiyyatının isə bu pullara ehtiyacı var. Sirr deyil ki, bizim banklar xaricdən borc alıb burada yüksək faizlə kreditlər verir. Məlum olduğu kimi, vaxtilə prezident məsələ qoymuşdu ki, bu pulların bir hissəsi ölkəyə gətirilsin. Amma bu tapşırıq yerinə yetirilmədi. Amma çox sevinirəm ki, prezident bu günlərdə bununla bağlı bir fərman imzaladı. Valyuta ehtiyatlarımız yalnız dollarda deyil, həmçinin rubl, lirə və digər valyuta növlərində də saxlanıla bilər. Hətta qızıla da qoyula bilər. Elə Gədəbəydə hasil edilən qızılın satın alınması gündəmdədir. İndi Azərbaycanın 40 mlrd dollar xarici banklarda vəsaiti saxlanılır və buna ehtiyac yoxdur. Fikir verin, bizim bələdiyyələrə büdcədən ümumilikdə cəmi 2 milyon manat vəsait ayrılıb. Zənnimcə, bu qədər vəsait hər bir bələdiyyəyə ayrılmalıdır. Siz bir qəsəbədaxili yollara baxın. Neft pullarının böyük hissəsini Azərbaycana gətirmək lazımdır. Biz Dövlət Neft Fondu haqqında qanun layihəsni MM-ə təqdim etmişik. Orada vəsaitin 25 %-nin Azərbaycanda saxlanılması barədə müddəa var. Bu halda Azərbaycanda ucuz kreditlər olacaq, yeni məktəblər istifadəyə veriləcək, zavodlar inşa ediləcək, sosial məsələlər öz həllini tapacaq. Bildiyimzi kimi, ABŞ-ın dövlət borcu trilyonlarla ölçülür və bunu ödəmək üçün Amerika öz valyutasını ucuzlaşdırır. Yəni şərti desək bu gün bizim 5 dollara aldığımız mal sabah 10 dollara satışa çıxarılacaq. Bizim dollarda saxladığımız vəsaitin dəyəri də iki dəfə düşür. Təbii ki, bunu düşünmək lazımdır. Bu baxımdan prezidentin son fərmanı alqışlanmalıdır.

Qüdrət_Həsənquliyev