Daxili siyasət

Ana səhifə

Daxili siyasət

Fazil Mustafa: “Siyasi məhbus məsələsi Avropada hələ müzakirə mövzusu olan, yekun terminoloji açıqlaması verilməyən məsələdir” - MÜSAHİBƏ

Fazil Mustafa: “Siyasi məhbus məsələsi Avropada hələ müzakirə mövzusu olan, yekun terminoloji açıqlaması verilməyən məsələdir” - <font color=red>MÜSAHİBƏ</font>

30 yanvar 2012 16:04 (UTC +04:00)

Bakı. Ramil Məmmədli – APA. Milli Məclisin İnsan hüquqları komitəsinin üzvü, Böyük Quruluş Partiyasının (BQP) sədri Fazil Mustafanın APA-ya müsahibəsi.

- AŞPA-nın Hüquqi məsələlər və insan hüquqları üzrə komitəsinin iclasında Azərbaycanda siyasi məhbus məsələsinin müzakirəsi zamanı həmin məsələyə aydınlıq gətirildimi?

- İclasda iştirak edən hüquq müdafiəçiləri Eynulla Fətullayev, Eldar Zeynalov və Murad Sadəddinovun çıxışları oldu. Onlar Azərbaycanda siyasi məhbus kimi təqdim etdikləri şəxslərin sayı haqqında konkret nəticə ortaya qoymadılar. Eynulla Fətullayevin fikrincə, təqribən 17 nəfər, digərlərinin sözlərinə görə isə 50-yə yaxın bu motivdə həbs olunan insanlar var. Amma bizim də məsələyə münasibətimiz oldu. Onu deyim ki, məruzəçi Kristof Ştrasserin mandatında daha unversal istiqamət götürülüb. Əvvəllər onun mandatı Azərbaycanda siyasi məhbuslarla bağlı idisə, sonradan büronun qərarı ilə ona siyasi məhbuslarla bağlı məruzəçi mandatı verilib. Yəni Ştrasserin Azərbaycanla bağlı israrı bir tərəfdən qərəzli və tərəfli yanaşma kimi qiymətləndirilir. Milli Məclisin nümayəndə heyətinin rəhbəri öz mövqeyini açıqlayanda dedi ki, ilk növbədə bu məsələni ortadan qaldırmaq lazımdır və bundan sonra məruzəçi istənilən vaxt Azərbaycana gələ bilər. Bizim mövqeyimiz də bu oldu ki, Avropa Şurasında bu terminin izahı verilməlidir ki, konkret standartlar üzrə siyasi məhbusların siyahısını da müəyyən etmək mümkün olsun. Amma məhkəmə prosedurası zamanı pozuntular məsələsini buraya qatmaq olmaz. Çünki bununla əlaqədar İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsi var və ora insanlar müraciət edərək hüquqlarını bərpa edə bilirlər. Azərbaycandan yüzlərlə adam bu istiqamətdə addım atıb. Bildirdim ki, məruzəçi ölkədə birxətli əlaqələr qurmaqda maraqlı olub. Parlament müxalifəti ilə heç bir əlaqə qurmağa çalışmayıb. Halbuki məsələlərin müzakirəsi parlamentdə gedir. Əgər bizimlə əlaqə qurub müzakirələr aparsaydı, biz parlamentdə siyasi motivlərlə bağlı həbs olunanlarla əlaqədar hökumətə müəyyən təzyiqlər göstərməyə çalışardıq. Biz də tələblərimizi qoyardıq və köməklik göstərərdik. Cəmiyyətin kiçik QHT qrupu ilə bu işi aparmaq, fikir yürütmək mümkün deyil. Çünki həmin QHT dəstəsinin hansısa tribunası yoxdur. Halbuki parlamentdə təmsil olunan müxalifət partiyalarında daha geniş imkan var. Məruzəçi bu imkanlardan da yararlansaydı daha obyektiv bir fəaliyyət ortaya qoya bilərdi. Təəssüf ki, bunu etməyib.

- Qeyd olunan istiqamət üzrə məruzəçinin Azərbaycana səfər edib-etməyəcəyi məsələsi dəqiqləşdimi?

- Ümumiyyətlə, bizim iradımız əsas budur ki, gələcəkdə bu və ya yeni məruzəçi məhz həmin amili nəzərə alsın. Universal yanaşma olanda kiminsə Azərbaycanı hədəfə götürmək imkanı olmayacaq və Azərbaycana da yanaşma digərlərinə olduğu formada olacaq. Bununla da heç bir məruzəçinin Azərbaycana gəlməsinə maneə yaradılmayacaq.

- Ümumiyyətlə, sizin siyasi məhbus məsələsi ilə bağlı mövqeyiniz necədir?

- Siyasi məhbus məsələsi Avropada hələ müzakirə mövzusu olan, yekun terminoloji açıqlaması verilməyən məsələdir. Bəzən səslənən fikirlər zamanı presedent hüququndan istifadə edərək hansısa dövrdə bir şəxsin məhkəmə çəkişməsi, yaxud da həbsdə olması əsas götürülərək siyasi məhbusun da məhz bu kateqoriyadan olan insanlara şamil edilməsi kimi tələblər var. Amma standartlar olmadığından “siyasi məhbus” termininin işlədilməsi hüquqi cəhətdən doğru səslənmə ortaya qoymur. Bu səbəbdən də siyasi fəaliyyətlə məşğul olan şəxslərin bu və ya digər motivlərlə həbsi üzərində daha çox dayanılır. Mən də bunun tərəfdarıyam. Məhkəmə prosesi zamanı prosedur pozuntuları ilə həbs olunan şəxslərlə, siyasi fəaliyyətlə məşğul olduğuna görə həbsdə olan adamların eyniləşdirilməsi doğru deyil. Azərbaycanda siyasi fəaliyyətlə məşğul olan şəxslərin sərbəst toplaşmaq azadlığını həyata keçirərkən həbs olunması faktları var. Biz də bunu qəbul edirik ki, həbsdəki 17 nəfər məhz siyasi fəaliyyətlə məşğul olan şəxslər olduğuna görə, onların həbsdən buraxılması zəruridir. Çünki onlar sərbəst toplaşmaq azadlığının prinsiplərinə zidd olaraq həbs olunublar.

- Əsasən kimləri nəzərdə tutursunuz?

- Burada söhbət 2011-ci il aprelin 2-də İctimai Palatanın keçirdiyi aksiyada həbs olunanlardan gedir. Çünki onlar hansısa şəxsi, iqtisadi motivli fəaliyyətlə məşğul olduqları zaman həbslə üzləşməyiblər. Bu baxımdan da yanaşmamız daha çox siyasi fəaliyyətlə məşğul olan şəxslərə yönələn addımların atılması istiqamətindədir. Avropa məkanında da biz bunu dilə gətirdik ki, bu şəxslərin azad olunması bizim tərəfimizdən Milli Məclisdə də səsləndirilir. Amma bu məsələnin siyasi məhbus adı ilə deyilməsi hüquqi cəhətdən doğru səslənmir.

Fazil_BQP