Xarici siyasət

Ana səhifə

Xarici siyasət

Azərbaycanın da daxil olduğu “Şərq Tərəfdaşlığı”nın yaradılması ilə bağlı imzalanacaq kommunikenin mətni açıqlanıb

25 noyabr 2008 13:07 (UTC +04:00)

APA-nın “Euobserver” internet nəşrinə istinadən yaydığı məlumata görə, Avropa Parlamenti və Aİ Şurası üçün hazırlanan kommunikenin layihəsində AK bu ölkələrlə assosiasiya haqqında saziş imzalamağı təklif edir. Layihədə deyilir ki, bu sazişlər Polşa və Litva ilə 2004-cü ildə imzalanmış sənədlərə bənzəyəcək, lakin “Şərq Tərəfdaşlığı” ölkələrinə gələcəkdə Avropa İttifaqına qoşulacaqlarına dair vəd verilməyəcək.

“Şərq Tərəfdaşlığı” Aİ ilə dəqiq və uzunmüddətli həmrəyliyə yönəlmiş tədbirlər və tərəfdaş ölkələrin vətəndaşları üçün nəzərdə imtiyazları əks etdirir. Bu tədbirlər öncə vahid və hərtərəfli azad ticarət zonalarının yaradılmasını nəzərdə tutur. Həmin zonalar ümumi daxili bazarın inkişafı üçün baza olmalı və Aİ-nin İslandiya, Norveç və Lixtenşteynlə mövcud Avropa iqtisadi zonasına bənzəməlidir. Belə zonanın yaradılması “Şərq Tərəfdaşlığı” ölkələrindən Aİ qanunvericiliyin implementasiyasını tələb edəcək. “Şərq Tərəfdaşlığı”, həmçinin, uzunmüddətli perspektivdə vizasız rejimin tətbiqini nəzərdə tutur. Bu, vizaları almaq üçün müraciətlərin baxılması üzrə ümumi mərkəzlərin yaradılması vasitəsilə viza verilmə müddətinin tədricən azaldılması yolu ilə həyata keçirilə bilər.

Sənəddə enerji sahəsində əməkdaşlıq üzrə isə Aİ-nin enerji təhlükəsizliyinin təmininə xidmət edəcək qarşılıqlı anlaşma haqqında memorandumlar imzalamaq təklif olunur. Belə əməkdaşlıq ümumi idarəçilik, enerji hasilatçısı, tranziti və istehlakçısı ölkələrin birgə boru kəmərləri kompaniyalarına malik olmalarını nəzərdə tutur. Kommunike layihəsində Ermənistandakı “Metsamor” AES-in bağlanması arzu olunur.

Kommunikedə Aİ-nin münaqişə zonalarından keçən enerji infrastrukturuna dair narahatlığı da yer alıb. Buna misal kimi Dnestryanı ərazidən keçən Rusiya-Balkan qaz boru kəməri göstərilib. Layihədə, həmçinin, deyilir ki, Aİ-nin yeni siyasətinə başlamaq üçün 2009-cu ilin iyun ayında “Şərq Tərəfdaşlığı”nın sammiti nəzərdə tutulur.

Sənədə görə, Aİ və “Şərq Tərəfdaşlığı” ölkələri xarici işlər nazirlərinin toplantıları hər ilin yazında, nazirlərin görüşlərini hazırlamaq üçün yüksək vəzifəli şəxslərin iclasları isə ildə 2 dəfə keçirilməlidir. “Şərq Tərəfdaşlığı” Aİ-nin bu ölkələrə yardımı üçün xərclərinin 2013-cü ilə kimi 2, 2020-ci ilə kimi isə 3,3 dəfə artmasını nəzərdə tutur. Xərclərin artımı 2,1 milyard avro təşkil edəcək. Buraya vizaların pulsuz olması ilə bağlı itiriləcək 75 milyon avro daxil deyil.

Kommunike Aİ ölkələri dövlət və hökumət başçılarının dekabrın 11-12-də keçiriləcək sammitində müzakirəyə çıxarılacaq.

“Şərq_Tərəfdaşlığı”