Dr. Tedros Adnan Qebreyesus, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) Baş direktoru, 12-ci Qlobal Bakı Forumunda " Çoxqütblü Dünya üçün Multilateralizmə Yenidən Baxılması" adlı panel zamanı ABŞ-ın qlobal səhiyyə və humanitar proqramlara maliyyə yardımını dayandırmasının nəticələrini təsvir edib.
APA-nın xəbərinə görə, ÜST-ün Baş direktoru panel zamanı bildirib ki, ABŞ bütün xarici inkişaf yardımlarının 30%-ni təşkil edir, buna görə də həmin maliyyələşmənin qəfil dayandırılması dünyada səhiyyə və humanitar işlərə böyük təsir göstərir:
"İmmunizasiya sahəsində, ÜST-ün qızılca və qızılca rubeolla epidemiyalarını aşkar edən 700-dən çox laboratoriyadan ibarət şəbəkəsi bağlanmaq təhlükəsi ilə üzləşir ki, bu da yerli epidemiyaların, qlobal yayılmanın və qarşısı alına biləcək ölümlərin riskini artırır. ABŞ-nin maliyyələşdirməni qəfil dayandırması və ABŞ institutlarının birdən-birə bu proseslərdən çəkilməsi həmçinin poliomielitin tam ləğvi və Afrikada yayılan meymunçiçəyi epidemiyalarına qarşı qlobal səylərə də mənfi təsir edir.
Xəstəliklərə yönəlmiş proqramlardan başqa, ABŞ-nin maliyyə kəsintiləri humanitar böhranlara cavab tədbirlərinə də təsir göstərir. Təxminən 24 milyon ən həssas insan, o cümlədən psixi sağlamlıq, gender əsaslı zorakılıq, cinsi və reproduktiv sağlamlıq sahələrində vacib səhiyyə xidmətlərindən yararlana bilməmək riski ilə üzləşib. 12 humanitar zonada yerləşən 2600-dən çox səhiyyə müəssisəsi artıq qismən və ya tam olaraq fəaliyyətini dayandırıb və ya yaxın zamanda dayandıracaq.
Haitidə işçilər işdən çıxarılıb, maaşlar azaldılıb, dərman ehtiyatları tükənir və laboratoriya fəaliyyətləri pozulub, bu da İİV və digər yoluxucu xəstəliklərlə bağlı təhlükələrin izlənilməsi və onlara cavab verilməsini təhlükə altına qoyur.”
Dr. Tedros Adnan Qebreyesusun sözlərinə görə, Efiopiyada ABŞ-nin maliyyə dəstəyinin qəfil kəsilməsi xəstəliklərə nəzarət, immunizasiya dərəcələri, ana və uşaq sağlamlığı, eləcə də fövqəladə vəziyyətlərə hazırlıq sahəsində əldə edilmiş irəliləyişləri geri qaytarmaq təhlükəsi yaradır: “Banqladeşin Koks Bazar şəhərində – dünyanın ən böyük qaçqın düşərgəsində – Hepatit C-nin diaqnostikası və müalicəsi, həmçinin xəstəliklərin monitorinqi, qaçqınlar üçün ilkin və ikinci dərəcəli tibbi xidmətlər, laboratoriya xidmətləri, ləvazimatların alınması və tibb işçilərinin maaşları ilə bağlı problemlər yaranıb.
Bütün bu pozuntuların nəticəsi nə olacaq? Əgər bu problemlər davam etsə, yalnız bu il əlavə 15 milyon malyariya hadisəsi və 107,000 ölüm qeydə alına bilər; eləcə də 10 milyondan çox əlavə HIV hadisəsi və 3 milyon İİV-lə bağlı ölüm baş verə bilər. Bütün bu təsirlər qarşısı alına biləcək hadisələrdir. Hələlik bu rəqəmlər yalnız proqnozdur, lakin çox tez zamanda gerçəyə çevrilə bilər. Əlbəttə ki, ABŞ administrasiyası hansı sahələri və hansı səviyyədə dəstəkləyəcəyini müəyyən etmək hüququna malikdir. ABŞ uzun müddət ərzində çox səxavətli olub və bəlkə də qlobal səhiyyə və humanitar sektor bu səxavətdən həddindən artıq asılı hala gəlib. Əgər ABŞ dəstəyini azaltmağı qərara alsa, biz sadəcə olaraq xahiş edirik ki, ən azından həll yolları tapılana qədər maliyyələşdirməni davam etdirməyi nəzərdən keçirsin ki, həyat qurtaran xidmətlər davam edə bilsin".
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/apa_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
