Daxili siyasət

Ana səhifə

Daxili siyasət

Beynəlxalq İşçi Qrupunun həmsədri Bernxard Klazen: “Çalışmalıyıq ki, əsir düşən şəxslərin üçüncü ölkədən sığınacaq istəməsi halları olmasın”

20 sentyabr 2007 11:15 (UTC +04:00)

Dağlıq Qarabağ münaqişəsi zonasında əsirlərin azad olunması, itkin düşmüş və girov götürülmüş şəxslərin axtarışı üzrə Beynəlxalq İşçi Qrupu 2000-ci il avqustun 18-də kommersiya fəaliyyəti ilə məşğul olmayan qeyri-hökumət təşkilatı kimi Almaniyanın Münhenqladbax sahə məhkəməsində qeydiyyatdan keçib. Qrup əsirlərin azad edilməsi, itkin və girov düşmüş şəxslərin azadlığa buraxılması işini hakimiyyət orqanları, qeyri-hökumət təşkilatları, Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi və ATƏT-lə əməkdaşlıq çərçivəsində həyata keçirir. Münaqişə zonasına səfər edən Beynəlxalq İşçi Qrupun üzvləri imkan daxilində əsirlərə baş çəkirlər. Qrupun əsas hədəflərindən biri sabiq hərbi əsirlərlə iş aparmaq,
əsirlikdən azad olunduqdan sonra onlara hüquqi yardım göstərməkdir. Beynəlxalq İşçi Qrupuna Bernxard Klazen (Almaniya), Plata Zakareişvili (Gürcüstan) və Svetlana Qannuşkina (Rusiya) həmsədrlik edir.

- Cənab Klazen, iki erməni - hərbi əsir Ambarsum Aşaturyan və mülki şəxs Valeri Süleymanyan hazırda Azərbaycanda əsirlikdədir. Onların valideynləri övladlarının azadlığa buraxılmasına yardım etmək üçün Beynəlxalq İşçi Qrupuna müraciət ediblərmi?
- Hələlik adı çəkilən əsirlərin yaxınları ilə birbaşa əlaqəmiz olmayıb. Lakin biz heç valideynlərin müraciətini də gözləmirik. Biz öz axtarışlarımızı itkin düşmə faktı ortaya çıxan kimi başlayırıq. Bizim koordinatorların Ermənistanın dövlət strukturları ilə yaxşı əlaqələri var. Təbii ki, biz azərbaycanlı əsirlərin vəziyyəti, onların özlərini necə hiss etməsi barədə də məlumata malikik.
- Beynəlxalq İşçi Qrupu əsirlərin öz istəyi ilə üçüncü ölkəyə təhvil verilməsinə köməklik edə bilərmi?
- Təəssüflər olsun ki, əsir düşən şəxs bununla bağlı öz vətənində təhlükə hiss edir. Buna görə də əsir onun üçün heç də asan olmayan yol seçə, üçüncü ölkədən sığınacaq istəyə bilər. Biz çalışmalıyıq ki, gələcəkdə belə hallar ümumiyyətlə az olsun, və yaxud heç olmasın. Bunun üçün əsirlikdə olan şəxsin hansı mənəvi və psixoloji çətinliklərlə üzləşdiyini anlamaq lazımdır. Biz əsirlərin istənilən qərarına hörmətlə yanaşırıq. Çünki onlar bilir ki, Vətənə qayıdacaqları təqdirdə onları məhkəmə gözləyir. Onlar bilir ki, əsirlikdən qayıdan azərbaycanlıların bir çoxu evə qayıtdıqdan sonra məhkum edilib. Qeyd etmək istəyirəm ki, bizim qrup əsirlərin üçüncü ölkəyə təhvil verilməsi məsələsi ilə məşğul olmur. Bu, yalnız BMT-nin Qaçqınlarla İş üzrə Ali Komissarlığının səlahiyyətinə daxil olan məsələdir.
- Beynəlxalq İşçi Qrupu erməni əsirliyindən azad edildikdən sonra məhkəmə qərarı ilə azadlıqdan məhrum edilən azərbaycanlı əsirlərin azadlığa buraxılması cəhdlərini davam etdirəcəkmi? Sizdə Azərbaycan əsirliyindən azad edildikdən sonra Ermənistanda məhkum edilmiş ermənilərin siyahısı varmı?
- Biz əvvəllər olduğu kimi, məhkum edilmiş sabiq azərbaycanlı əsirlərin taleyi ilə maraqlanırıq. Beynəlxalq İşçi Qrupu Azərbaycan rəhbərliyinə iki dəfə müraciət göndərərək həmin şəxslərin əfv olunmasını xahiş edib. Lakin hələlik onları azadlığa buraxmaq mümkün olmayıb. Biz anlayırıq ki, cəmiyyətdə keçmiş əsirlərə şübhə ilə yanaşırlar. Buna görə də, onların azadlığa buraxılması işin hələ yarısıdır, cəmiyyətin bu bədbəxt insanlara, özlərindən asılı olmayaraq taleyin hökmü ilə düşmən tərəfə əsir düşən, çoxlu mənəvi və psixoloji alçaltmalara məruz qalan keçmiş əsirlərə yazığı gəlməlidir. Mən Almaniyada azərbaycanlı sabiq hərbi əsirlərin vəziyyəti barədə çəkinmədən danışıram, bir çox siyasətçilər və vətəndaş cəmiyyəti qurumlarının rəhbərləri onların taleyindən xəbərdardır. Mən istəyirəm ki, sabiq hərbi əsirlər daha çox müdafiə olunsun, onlara daha çox dəstək verilsin.
- Sizin təqdim etdiyiniz siyahıdan görünür ki, erməni əsirliyindən qayıtmış azərbaycanlıların bir qismi hərbi əsirlikdə cinayətkar əməllərə yol vermək, uşaqbazlıq, zorlama, uşaqbazlıqda iştirak etmək kimi maddələrlə məhkum olunub. Sizcə ictimaiyyət qeyd olunan maddələrlə məhkum edilmiş şəxslərin azadlığa buraxılmasını istəyərmi?
- Bilirsiniz, dediyiniz maddələrlə məhkum edilən sabiq əsirlər iki-üç nəfərdir. Biz Azərbaycan hökumətini insanlığa qarşı cinayət törətmiş şəxsləri azadlığa buraxmağa çağırmırıq. Belə situasiyalarda biz ədalətli və açıq məhkəmə keçirilməsinə çağırırıq ki, bu şəxslər öz mövqelərini müdafiə edə bilsin.
- Beynəlxalq İşçi Qrupunun Azərbaycanın Əsir və itkin düşmüş, girov götürülmüş vətəndaşlarla əlaqədar Dövlət Komissiyası ilə münasibətləri hansı səviyyədədir?
- Bizim sabiq hərbi əsirlərin məhkumluğuna dair mövqeyimizlə əlaqədar qeyd etdiyiniz dövlət komissiyası ilə əlaqələrimiz pisləşib. Biz komissiya ilə daha gec-gec əlaqə saxlamağa başlamışıq, lakin bu, əlaqələri birdəfəlik kəsməyimiz anlamına gəlmir. Ermənistanın müvafiq dövlət komissiyası ilə də mütəmadi əlaqələrimiz yoxdur, bununla belə bizim koordinatorlar Ermənistan və Dağlıq Qarabağda əsir və itkin düşmüş, girov götürülmüş vətəndaşlarla əlaqədar dövlət komissiyaları ilə aktiv əməkdaşlıq edir və itkin düşmüş şəxslərin tapılması sahəsində böyük təcrübəyə malikdirlər.
- Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin tərəflərinin iştirakı ilə qarışıq komissiyanın yaradılması işi hansı mərhələdədir?
- Bu istiqamətdə heç bir irəliləyiş yoxdur. Azərbaycanın Əsir və itkin düşmüş, girov götürülmüş vətəndaşlarla əlaqədar Dövlət Komissiyası çox məhsuldar işləyir, lakin siyasi səbəblərə görə humanitar məsələlərdə bu kimi əməkdaşlığa hazır deyil. Erməni tərəfi isə mənə elə gəlir ki, qarışıq komissiyanın yaradılmasını texniki səbəblərə görə istəmir. /APA/