Günaydın, mələyim, kino başladı... - RESENZİYA
Bir-birini əvəzləyən ziddiyyətli kadrlar, getdikcə dərinləşən dramatizm və tək qalan Anaya (Ayan Mirqasım) dikilən nəzərlər... O, yaşamalı, qucağındakı balasını yaşatmalıdır. Amma necə? Bax bu sualla da tamaşaçı filmin heç də müharibə mövzusundan bəhs etmədiyini anlayır. İlk kadrda canlanan bombardmandan yan ötüb mənəvi müstəviyə keçən hadisələrin axarı bizi adi şəhər həyatı ilə qarşılaşdırır. Əslində, ekranda görünən personajların hamısının prototipləri tanışdır: insan taleyi ilə aşıq-aşıq oynayan müdirlər, qadın qüruru və ləyaqəti anlayışına, analıq hissinə gülməyi gələn həmkarlar, aclığın, kimsəsizliyin sınağından xəbərsiz qonşular, danışmağa həmişə söz tapan tanışlar...
Ekranda görünən bu simaları tanımaq asandır. Bu tanış sifətlərdən yorulduğumuzu görən müəllif bizi gerçək həyatda fərqinə varmadığımız biri ilə tanış edir: “Ədalət deyilən şey yoxdur, uydurmadır. Şəxsən, mən onu görməmişəm. Ədalət yoxdursa, onu axtarıb tapmaq da mümkün deyil. Bilirsən nəyə görə? Ona görə ki, hərənin öz ədaləti var”.
Məhz belə bir qəhrəmanın Azərbaycan kinosuna gəlişini həmişə arzulamışıq. Məsələ rasional düşüncədə, ağıllı, humanist fikirlərdə deyil, əsas məsələ bu sözlərin kimin dilindən səslənməsidir. Dərdini götürüb din xadiminin yanına gələn, onunla bölüşdüyü bir-iki kəlmə ilə təsəlli tapanları dünya kinosunda yetərincə izləmişik. Nədənsə milli kinomuza gələn din təmsilçiləri kömək əvəzinə, həmişə real vəziyyətdən sui-istifadə edirlər. Elə bu baxımdan da, ədalət axtaran qadının bir vaxt kəbinlərini kəsən kişinin yanına gəlməyini də məhz müsəlmanlara xas bir təlaşla izləyirsən və bir din xadiminin tənha qadına ürək-dirək verməsinə sevinirsən. Amma bu sevinc də uzun çəkmir, rəsmi Allah adamının - Axundun “Mən tələsirəm, bacı, sözün varsa, bizim bağbana de, mənə çatdırar” deməsi ilə yanıldığını anlayırsan. Bəlkə də elə qapısına gələn Allah bəndəsini dinləməyə vaxt tapmayan belə Axunddansa, kiməsə adi sözlə dayaq olmağa çalışan bağban olmaq daha yaxşıdır! Ağıllı olduğunu xüsusi tonla göstərmək cəhdini çıxmaqla, Aslan Qəhrəmanovun ifasında yadda qalan bağbana bu yalanı bağışlayırsan.
“Axı bu heyvanxanada nə görmüsən, niyə qaçıb canını qurtarmırsan?” Bu “heyvanxana”da cəmiyyətin daim göz önündə olan təbəqəsinin mənəviyyatı əks olunur. Adət etdiyimiz kimi, səhnədə yox, bu dəfə səhnə arxasında onların necə məharətlə cilddən-cildə girməsinə tamaşa edirik... Səhnədə böyük məmnuniyyətlə tənha Ana obrazını yaratmağa hazır olan sənətkarlar onun prototipinə “Salam” deməyi belə özlərinə yaraşdırmırlar... “Filmin qəhrəmanı əvvəl müəllimə idi, sonra ssenarini dəyişib onu aktrisa etməklə dramatizmi bir az da dərinləşdirmək istədim” deyən rejissor haqlıdır. Əslində, bir anda yüz sifətə düşənlərin fonunda Səhnə də qarışıq düşür. İnsanların nə vaxt səhnədə, nə vaxt ondan kənarda olduğunu da axtarmaq, tapmaq, bu anlayışların haçan, harada nisbiləşdiyini də düşünməli olursan...Aktyor-İnsan anlayışlarının arasında çaş-baş qalan və onlarla mübarizədə gücsüzlüyünü anlayan Mədinə bircə bunu deyə bilir: “Siz Allahdan qorxmursunuz?” Allah neyləsin axı, sevə-sevə yaratdığı bəndəsi əzəldən belədir: daş öz ayağını yaralamayınca, onun necə bərk olduğuna inanmır ki, inanmır...
Rəsmi nikahsız ana olan Mədinə dünya ədəbiyyatının ən gözəl obrazlarından biri olan Gombulu xatırladır. Gi De Mopassanın eyni adlı hekayəsinin qəhrəmanını da heç kəs yaxına qoymur. Amma Vətəninin müdafiəsində yaralanan əsgərə kömək üçün heç kim irəli durmur, ona təkcə cəmiyyətin daim qəzəblə baxdığı qadın yardım edir. Bu misal zaman və məkan anlayışının nisbiliyini, Yerin balaca dünya olduğunu göstərir. Başqa sözlə Əxlaqla Əxlaqsızlığın sərhədləri heç vaxt gözlə görünməyib. Müasir dünyamızda isə bu sərhədlər bir az da çox qarışıb. Dini dünyagörüşü dünyanın “Ol!” kəlməsi, yəni sözlə yarandığını, elmi nəzəriyyələr insanın formalaşmasında səsin, ünsiyyətin əsas olduğunu önə çəkir. “Günaydın, mələyim” mənəviyyatın - dünyanın ən böyük dayağının laxladığını və ictimai statusundan asılı olmayaraq, hər kəsin həyatının təhlükədə olduğunu əyani göstərir.
Adətən, soyuqqanlı kimi qəbul etdiyimiz alimlər də artıq bu təhlükədən danışırlar... İnformasiya Texnologiyaları sahəsinə külli miqdarda investisiya yatıran, dünyanın ən varlı adamı Bil Qeys də mövcud kapitalizmi “vəhşi kapitalizm” adlandırır... İqtisadçılar da dünyanın nicatının yeni iqtisadi modeldə olduğunu bəyan edirlər... “Toxun acdan xəbəri olmaz” aksiomu ilə daha yaşamaq olmur. Artıq hər kəs bir-birindən asılı olduğunun fərqinə varmalı, dünyada balanslaşdırılmış inkişafın, iqtisadiyyatın, siyasətin yaranmasına çalışmalıdır. Yoxsa... Onu heç kim bilmir. İlk baxışdan qəribə görünsə də, insanların addımbaşı pozulan mənəvi haqları, toxun ac qonşusundan xəbərsizliyi bu nəhəng dünyanı uçurumun kənarına dirəyib...
Amma Ayan Mirqasımın olduqca sadə və səmimi üzü, doğma jestləri, yerinə düşən aktyor plastikası tamaşaçını mələklərin başqalarını da xilas edəcəyinə, dünyanın düzələcəyinə inandırır. Bir qadının, bir ananın, pisliklərə yaxşılıqla cavab verməyə çalışan bir mələyin gülümsəməsi ilə dalğalanan dövlət bayrağı daha əzəmətli, əsgər marşı, nizami ordunun yürüşü daha təntənəli görünür... Yəqin biz kinonu elə buna görə sevirik, çünki kino bəlkə də çox uzaqda olan bir gilə işığı ekranda bizə lap yaxın göstərir!
İki ilə yaxın vaxt və dövlət vəsaiti hesabına çəkilən, Oqtay Mirqasımın ssenari müəllifi və rejissoru olduğu 100 dəqiqəlik film. Bəsti Cəfərova, Fuad Poladov, Telman Adıgözəlov, Şamil Süleymanov, Bəxtiyar Xanızadə, Cəfər Namiq Kamal, Qurban İsmayılovun canlandırdığı fərqli personajlar... Düzü, filmdə Fuad Poladovun yaratdığı obrazın kimliyi anlaşılmır. O kimdir? Ürəyində hələ sevgiyə yer saxlayan varlı adam, yoxsa cəmiyyətdən küsən məşhur sənət adamı? Hər halda ürəyi ilə personasını, maddi imkanını tarazlaşdıra bilməyən bir kişi obrazının ekran həlli yarımçıq görünür. Onu da etiraf etmək yerinə düşər ki, rejissor işi uğurlu ideya və ssenaridən xeyli geridə qalır...
“Kino sadə iş deyil. Problemlər çox tez unudulur, yadda yaxşı xatirələr qalır...” Rejissor bu fikrində haqlıdır, dünyanın balaca bir modelini yarada bilən filmin çatışmayan tərəfləri arxa plana keçir və unudulur. Odur ki, xoş gəldin, “Günaydın, mələyim”.
İncəsənət
Əməkdar artist Arif Mirzəyev dəfn edilib - YENİLƏNİB-1
Bakı Beynəlxalq İncəsənət Festivalının ikinci mövsümündə 10 mindən çox tamaşaçı iştirak edib
Bakı Media Mərkəzinin istehsalı olan “Sükut içində addımlar” filminin təqdimat mərasimi keçirilib - FOTO
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva və ailə üzvləri dünya şöhrətli skripkaçı Devid Qarrettin simfonik şousunu izləyiblər
Xəbər Lenti
Bakıda növbəti dəfə Gələcəyin Peşələri Sammiti keçirilib
Almaniyanın xarici işlər naziri Ermənistana gedib
Rafiq Danakari: Amaras monastırına ziyarət xüsusi əhəmiyyət daşıyır
Gəncədə yol qəzasında 4 nəfər xəsarət alıb
Moldova Rusiyaya nota verib
Sumqayıt bulvarında 20 yaşlı oğlan dənizdə batıb - VİDEO
Şençjen sammiti: Çin, ABŞ və Rusiya liderlərinin görüşü beynəlxalq münasibətlərdə dönüş yarada biləcəkmi? – TƏHLİL
Birbank Private PWM və The Banker tərəfindən Azərbaycanın ən yaxşı özəl bankı seçilib
Azərbaycan və bp enerji layihələrinin inkişaf perspektivlərini müzakirə edib
Azərbaycanla Gürcüstan arasında iqtisadi tərəfdaşlığının genişləndirilməsi müzakirə edilib
Uşakov: Putin və Tramp bu gün görüşə bilərlər
Belçika ilə Fransa Ukraynaya ilin sonunadək 12 qırıcı təyyarə verəcək
Nazir: Minimum əməkhaqqının artırılması özəl sektorda maaş artımlarına təkan verir
Ağıllı saatlara görə aksiz vergisi alınacaq
Emin Əmrullayev: İxtisas seçimində əmək bazarının tələbləri hər zaman nəzərə alınmır
Trampın Çinə səfəri başlayıb
Alban-Udi icmasının nümayəndələri Amaras monastırını ziyarət edib - FOTO
Anar Əliyev: Süni intellekt daha çox ali təhsil və akademik bilik tələb edən peşələrə təsir göstərəcək
Nazir: Sertifikasiya nəticələrinə əsasən, işdən azad edilənlərin çoxu ibtidai sinif müəllimidir
Qevorq Papoyan: Ermənistan Aİİ-ni Avropa İttifaqı ilə əvəz etməyi nəzərdən keçirmir
Sabah Bakıda 21 dərəcə isti olacaq
Emin Əmrullayev: Əsas prioritetlərdən biri ibtidai təhsilin keyfiyyətinin yüksəldilməsidir
Samuxda minik maşını aşıb, ölən və xəsarət alan var - YENİLƏNİB-1 - FOTO
Qlobal təhsil bazarında yeni süni intellekt platforması - UniDestin fəaliyyətə başladı
“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib
Təhsil müəssisələrində istilik sistemləri ilə bağlı mövcud vəziyyət açıqlanıb
Yohann Vadeful: Bakıda açıq dialoq apardıq
Rusiya ordusu Xarkov vilayətində bazara zərbə endirib, 12 nəfər yaralanıb
Əsgər ölümündə təqsirləndirilən həkim həbs olunub, 9 min manat təzminat ödəyəcək
Nəqliyyat vasitələrinin utilizasiyası fondu ləğv olunur
Bakıda ödənişli hərəkət zonalarından toplanan haqq dövlət büdcəsinə ödəniləcək
Məqsədli büdcə fondları ləğv olunur, daxilolmalar dövlət büdcəsinin gəlirlərinə aid ediləcək
Baytarlıq pasportunun verilməsinə dövlət rüsumu 30 manat olacaq
Qoyun əti üzərinə nişan qoyulması üçün dövlət rüsumunun məbləği 2 dəfə azaldılır
Sahibkarlar işlənmiş məişət cihazları, mobil telefonlar və heyvan tullantılarını nağd qaydada ala biləcək
Baytarlıq şəhadətnaməsinin verilməsinə görə dövlət rüsumu ləğv edilir
Azərbaycandakı diplomatik nümayəndəliklər üçün vergiylə əlaqədar yeni mexanizm təklif edilir
“ƏDV geri al” mexanizmi bütün konsert növlərini əhatə edəcək
Onlayn ticarətə dair yeni prosedur müəyyənləşir
Vergi ödəyicisi könüllü şəkildə sadələşdirilmiş vergidən gəlir (mənfəət) vergisinə keçə biləcək
İctimai iaşə fəaliyyəti göstərən vergi ödəyiciləri üçün yeni güzəşt olacaq
Ölkə daxilində yükdaşıma fəaliyyəti ilə məşğul olanlara 8% dərəcə ilə sadələşdirilmiş vergi hüququ veriləcək
“ƏDV geri al” mexanizminin əhatə dairəsi genişləndirilir
Mehmanxana (hotel) və sanatoriya fəaliyyətinə dair yeni vergi güzəşti müəyyən olunur
Traktorların satışı və ehtiyat hissələrinin idxalı 6 il müddətinə ƏDV-dən azad olunacaq
Bir sıra vergi güzəştlərinin müddəti uzadılır
Kiçik sahibkarlıq subyektləri üçün yeni güzəşt müəyyənləşir
Mikrosahibkarlıq subyektlərinin daha yüksək sahibkarlıq kateqoriyasına keçidi zaman vergi güzəşti olacaq
Azərbaycanda yanacaq məhsullarının markalanması və izlənilməsi mexanizmi tətbiq olunacaq
Fiziki şəxslərin əmlak icarəsi gəlirləri üzrə vergi yeni qaydada hesablanacaq