Azərbaycanda əsərləri ən baha qiymətə satılan rəssamlar kimlərdir? - ARAŞDIRMA
Araşdırma zamanı məlum olub ki, Azərbaycanda əsərləri ən baha qiymətə satılan rəssam əməkdar incəsənət xadimi Sakit Məmmədovdur. Adı çəkilən rəssamın bir rəsm əsərinin qiyməti 50-200 min manat təşkil edir. Fransada yaşayan azərbaycanlı rəssam Toğrul Nərimanbəyovun da əsərləri 40-50 min arasında, bəzən 60 minə satılır. Ancaq rəssamın xaricdə yaşaması, əsərlərinin satışını orada həyata keçirməsinə imkan yaradır. Əsərləri baha qiymətə satılan rəssamlar sırasında Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının sədri Fərhad Xəlilov da var. Xalq rəssamının bir əsərinin qiyməti orta hesabla 30 min manat təşkil edir. Ancaq bu qiymət əsərin ölçüsünə, mövzusuna görə dəyişə bilər. F. Xəlilovdan 10 min manat məbləğinə də rəsm əsəri almaq olar. Rəssamlar İttifaqının katibi, xalq rəssamı Ağəli İbrahimov da əsərləri baha satılan rəssamlar arasındadır. Rəssamın əsərlərinin qiyməti 30-40 min ətrafında dəyişir. Rəssam Mirzə Mikayılovun da əsərlərinin qiyməti 20-30 min təşkil edir. İttifaqın katibi Ənvər Qarayevin əsərləri isə 15-20 min manat arasında satışa çıxarılır. Kukla hazırlayan rəssamlar arasında ən çox gəlir əldə edən Elmira Abbaslıdır. Əldə etdiyimiz məlumata görə, Elmira Aslanlının bir kukla əsəri 15-20 min manata satışa çıxarılır.
Azərbaycanın mərhum rəssamların əsərləri də vaxt ötdükcə daha yüksək qiymətə satılır. Öyrəndik ki, bu gün bazarda görkəmli rəssam Səttar Bəhlulzadənin əsərlərinə çox böyük tələbat var. Səttar Bəhlulzadənin əl işləri 60 min, bəzən isə 100 min manata satılır.
Araşdırma zamanı məlum olub ki, rəsm əsərlərin konkret qiymətləri olmur, bu proses alıcı ilə rəssam arasında razılaşdırma yolu ilə həyata keçirilir. Azərbaycanın xalçaçı rəssamların əsərləri də qeyd olunan qiymətlərdən də baha satılır.
Rəsm əsərinin qiyməti ölçüsündən, məziyyətindən, mövzusundan asılı olaraq dəyişir. Əsərlərin qiymətinin müəyyənləşməsi, daha doğrusu baha və ya ucuz satılmasında rəssamların aldığı fəxri adlar da təsir göstərir. Belə ki, xalq rəssamlarının əsərləri daha baha, əməkdar rəssamlarının əsərləri nisbətə aşağı, fəxri adları olmayan rəssamların əsərləri isə aşağı qiymətə satılır. Bu gün Azərbaycanda ən bahalı rəsm əsərinin qiyməti 60 min manatdır.
Azərbaycan rəssamlarının əsərlərinə Vətəndən çox dünya bazarında daha çox tələbat var. Tanınmış Azərbaycan rəssamları adətən əsərlərini xaricdə satışa çıxarırlar. Azərbaycanın daxilində satılanlar ucuz əsərləri hər hansı xarici ölkədə daha baha qiymətə satmaq mümkündür. Dünya bazarında azərbaycanlı rəssamlar daha yüksək imicə malikdir. Xaricə getmək imkanı olmayan rəssamlar adətən öz əsərlərini işbazlara satırlar ki, sonuncu da Azərbaycanda ucuz qiymətə aldığı əsəri xaricdə nisbətən baha qiymətə satmağa müvəffəq olur.
Rəsm əsərləri arasında rəngkarlıq, eyni zamanda dekorativ-sənət janrında çəkilmiş əsərlər daha baha qiymətə satılır. Bu cür əsərlərin baha satılmasına səbəb belə əsərlərin çəkilməsinin daha çox zəhmət tələb etməsidir. Xaricdə əsərlərinə daha çox ehtiyac duyulan, daha doğrusu ən çox əsərləri satılan rəssamlar arasında Sakit Məmmədov və Eldar Mikayılovun adını qeyd etmək olar.
Xalçaçı rəssamlar arasında əsərlərinə daha böyük ehtiyac olan Eldar Mikayılov, Aydın Rəcəbov və Eldar Hüseynovdur. Satışa çıxarılan xalçaların qiymətinə toxunuş, material və rəssamlıq qabiliyyəti kimi amillər nəzərə alınır. Xalçaların qiyməti ölçüsündən, rənglərin mürəkkəbliyindən, mövzudan, materialdan, eləcə də toxunuş sıxlığından asılı olaraq müəyyənləşir. Xalça əsərlərinin qiyməti 60-100 min manat arasında dəyişir. Araşdırma zamanı o da məlum olub ki, azərbaycanlı xalçaçı rəssam Eldar Mikayılova Roma Katolik Kilsəsindən xalça sifariş olunub və bu xalça 100 min manata satılıb.
Qeyd edək ki, dünyanın sənət aləmində avanqard janrda əsərlərə daha çox önəm verilsə də, bu hal Azərbaycana aid deyil. Azərbaycan sənətsevərləri müasir avanqard əsərlərə o qədər də maraq göstərmirlər.
Bu gün Azərbaycanda 500-1000 manata rəsm əsəri əldə etmək isə mümkünsüz hala çevrilib. Hazırda ölkəmizdə bu məbləğə əsər almaq mümkündür, ancaq bu əsərin peşəkarlığı şübhə altındadır. Xarici ölkələrdə isə 1000 dollara əsər almaqdan söhbət belə gedə bilməz. Çünki rəssamlara və rəsm əsərlərinə yüksək qiymət verən xarici ölkələrdə əsərlərin satış qiyməti 10 min dollardan başlayır. Azərbaycanda qiyməti min manatadək olan əsərlər bu cür qiymətə satılan əsərlər professional hesab olunmur.
Bəs Azərbaycan Rəssamlar İttifaqı rəsm əsərlərinin qiymətinin müəyyənləşməsinə nəzarət edirmi? Apardığımız araşdırma zamanı məlum olub ki, peşəkar rəssamların toplandığı bu qurumda rəsm əsərlərin qiymətinə nəzarət edilmir. Əvvəllər bu funksiyanı ittifaqın nəzdində qiymətləri müəyyənləşdirən bədii fond həyata keçirib, lakin hazırda qiymətlər razılaşma əsasında aparılır. Yəni hər rəssam öz əsərinin qiymətini özü müəyyənləşdirir. Maraqlıdır ki, digər sahələrdə ciddi problemə çevrilən müəlliflik hüququ problemi rəssamlıq sənətində demək olar ki, yoxdur. Hələlik Azərbaycanda heç bir rəssamın əsəri digər müəllifin adı ilə satılmayıb. Rəssamlar bunu çəkdikləri hər əsərə öz övladları kimi baxmaları ilə izah edirlər. Onların fikrincə, əsərin ucuz qiymətə olsa da, rəssamın öz adı ilə satılması daha məqsədəuyğundur.
Xaricə rəsm əsərlərinin aparılması qaydalarına gəlincə isə bu xüsusi qaydada həyata keçirilir. Bunun üçün Azərbaycan Dövlət İncəsənət Muzeyinin nəzdində fəaliyyət göstərən Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin xüsusi komissiyasından icazə alınmalıdır. Əgər əsərlərin muzey əhəmiyyətlidirsə, komissiya əsərlərin ölkədən çıxarılmasına icazə vermir, xüsusi ilə də antik əsərlərin, yəni 70-100 il bundan əvvələ aid olan əsərlərin ölkədən çıxarılması qadağandır. Müəllif əsərlərinin işinə isə komissiya xüsusi icazə verməli, əsərin arxasına möhür vurulmalıdır. Eyni zamanda komissiya üzvləri əsərin xaricə satışa çıxarılmasına icazə kağızını öz imzaları ilə təsdiqləməlidir. Yalnız bundan sonra əsər respublikadan kənara çıxarıla bilər. Əsərlərin ölkədən çıxarılmasına iki cür icazə verilir. Birinci icazə forması əsərin Azərbaycandan çıxarıldıqdan sonra yenidən geri qaytarılması şərti ilə verilir. Bu, əsasən xarici ölkələrdə əsərlərinin fərdi sərgisini təşkil edən rəssamlara şamil olunur.
İkinci icazə forması isə rəsm əsərlərinin satış məqsədilə ölkədən kənara çıxarılması ilə bağlıdır. Rəssam əsəri xaricə aparmaq üçün icazəni 12 manat dövlət rüsumu ödəməklə ala bilər. Əgər həmin əsər xaricdə satılarsa, bu zaman rəssam həm də gəlir vergisi ödəməlidir. Rəssamların xaricə satış məqsədilə neçə əsər aparmasına isə limit qoyulmayıb. Rəssam hər əsərə görə müvafiq dövlət rüsumunu ödəməklə istənilən sayda əsərini xaricə satmaq üçün apara bilər.
İncəsənət
Əməkdar artist Arif Mirzəyev dəfn edilib - YENİLƏNİB-1
Bakı Beynəlxalq İncəsənət Festivalının ikinci mövsümündə 10 mindən çox tamaşaçı iştirak edib
Bakı Media Mərkəzinin istehsalı olan “Sükut içində addımlar” filminin təqdimat mərasimi keçirilib - FOTO
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva və ailə üzvləri dünya şöhrətli skripkaçı Devid Qarrettin simfonik şousunu izləyiblər
Xəbər Lenti
Bakı Dialoqunun yekun Bəyannaməsi BMT-nin rəsmi sənədi kimi yayılıb
Şuşada “İƏT-in turizm paytaxtı 2026” tədbirinin bağlanış mərasimi keçirilir
Su və Meliorasiya üzrə Layihələndirmə və Elmi Tədqiqat İnstitutunun işçilərinin sayı və əməkhaqları müəyyənləşib
Peskov Putin və Si Cinpinin Ukraynadakı münaqişəni müzakirə etdiklərini açıqlayıb
Putin və Tramp Çində ayaqüstü söhbət ediblər - VİDEO
Abşeronda yük maşınlarından 10 min manatlıq oğurluq edilib
İran ordusu ABŞ-a məxsus MQ-9 PUA-sını vurduğunu bildirir
“AzerGold” rəsmiləri Filizçay layihəsi ilə bağlı Balakəndə yerli icma nümayəndələri ilə görüşüblər - FOTO
“Real Madrid” Arda Gülərlə yeni müqavilə imzalayıb
Oğuzda avtoxuliqanlıq edən sürücü həbs olunub
Azərbaycan Prezidenti Edqars Rinkeviçsi təbrik edib
Prezident İlham Əliyev Oman Sultanına təbrik ünvanlayıb
Putin, Tramp və Si Cinpin arasında üçtərəfli danışıqların mövzuları açıqlanıb
Kreml Putin və Trampın ikitərəfli görüşünün vaxtının hələ razılaşdırılmadığını bildirib
Bakıda Azərbaycan və Avstriya arasında siyasi məsləhətləşmələr keçirilib
Tarixçi Aydın Balayevin “Azərbaycan türkləri" əsəri Azərbaycan dilində nəşr edilib
Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsi sədrinin müavinlərinin sayı artırılıb - FƏRMAN
Bakıda növbəti dəfə Gələcəyin Peşələri Sammiti keçirilib - FOTO
Almaniyanın xarici işlər naziri Ermənistana gedib
Rafiq Danakari: Amaras monastırına ziyarət xüsusi əhəmiyyət daşıyır
Gəncədə yol qəzasında 4 nəfər xəsarət alıb
Moldova Rusiyaya nota verib
Sumqayıt bulvarında 20 yaşlı oğlan dənizdə batıb - VİDEO
Şençjen sammiti: Çin, ABŞ və Rusiya liderlərinin görüşü beynəlxalq münasibətlərdə dönüş yarada biləcəkmi? – TƏHLİL
Birbank Private PWM və The Banker tərəfindən Azərbaycanın ən yaxşı özəl bankı seçilib
Azərbaycan və bp enerji layihələrinin inkişaf perspektivlərini müzakirə edib
Azərbaycanla Gürcüstan arasında iqtisadi tərəfdaşlığının genişləndirilməsi müzakirə edilib
Uşakov: Putin və Tramp bu gün görüşə bilərlər
Belçika ilə Fransa Ukraynaya ilin sonunadək 12 qırıcı təyyarə verəcək
Nazir: Minimum əməkhaqqının artırılması özəl sektorda maaş artımlarına təkan verir
Ağıllı saatlara görə aksiz vergisi alınacaq
Emin Əmrullayev: İxtisas seçimində əmək bazarının tələbləri hər zaman nəzərə alınmır
Trampın Çinə səfəri başlayıb
Alban-Udi icmasının nümayəndələri Amaras monastırını ziyarət edib - FOTO
Anar Əliyev: Süni intellekt daha çox ali təhsil və akademik bilik tələb edən peşələrə təsir göstərəcək
Nazir: Sertifikasiya nəticələrinə əsasən, işdən azad edilənlərin çoxu ibtidai sinif müəllimidir
Qevorq Papoyan: Ermənistan Aİİ-ni Avropa İttifaqı ilə əvəz etməyi nəzərdən keçirmir
Sabah Bakıda 21 dərəcə isti olacaq
Emin Əmrullayev: Əsas prioritetlərdən biri ibtidai təhsilin keyfiyyətinin yüksəldilməsidir
Samuxda minik maşını aşıb, ölən və xəsarət alan var - YENİLƏNİB-1 - FOTO
Qlobal təhsil bazarında yeni süni intellekt platforması - UniDestin fəaliyyətə başladı
“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib
Təhsil müəssisələrində istilik sistemləri ilə bağlı mövcud vəziyyət açıqlanıb
Yohann Vadeful: Bakıda açıq dialoq apardıq
Rusiya ordusu Xarkov vilayətində bazara zərbə endirib, 12 nəfər yaralanıb
Əsgər ölümündə təqsirləndirilən həkim həbs olunub, 9 min manat təzminat ödəyəcək
Nəqliyyat vasitələrinin utilizasiyası fondu ləğv olunur
Bakıda ödənişli hərəkət zonalarından toplanan haqq dövlət büdcəsinə ödəniləcək
Məqsədli büdcə fondları ləğv olunur, daxilolmalar dövlət büdcəsinin gəlirlərinə aid ediləcək
Baytarlıq pasportunun verilməsinə dövlət rüsumu 30 manat olacaq