İncəsənət

İncəsənət

Almaniyada “Amazon sərgisi” açılacaq

30 iyul 2010 11:49 (UTC +04:00)

Beynəlxalq tədqiqatçıların birgə iştirakı ilə hazırlanan sərgidə son illərin arxeoloji tapıntıları ilk dəfə sərgilənəcək və Amazonların bir əfsanə deyil, əsl savaşkar qadın toplusu olduğu tarixi, arxeoloji faktlarla dünyaya çatdırılacaq.

Sərgi təşkilatçıları sensasiyalı yeni tapıntıların ilk dəfə olaraq nümayiş etdiriləcəyinə əmindirlər. Şərqi Avropadan Sibirə qədər olan bir sahədə son elmi, arxeoloji tapıntılar, Şpeyer Muzeyinin yaydığı xəbərə görə, Altay dağlarından, Yunanıstandan əldə edilmiş materiallar nümayiş etdiriləcək. Sərgiyə Avropanın və Mərkəzi Asiyanın bir çox muzeylərindən borc alınmış eksponatlar da daxil edilib.

Qeyd edək ki, Amazonların Qafqazda ilk tədqiqatçısı Nuridə Atəşi 15 illik tədqiqatlarından sonra Amazonların ilk yaşayış məskəninin Qafqaz, UNESCO mədəni irsinə aid olan Qobustanın Ana zağa mağarasının onların ilkin mağarası olduğunu, Amazon silahları hesab edilən tunc təbərzin baltaların ilk dəfə Qafqazda hazırlandığı tezislərini irəli sürüb. Onun fikrincə, Qafqaz Albaniyasının qədim torpaqları - Dərbənd, Qəbələ, Oğuz, Zaqatala, Qax, xüsusilə də Qarabağ bölgələri Amazonların yaşamış olduqları ilkin doğma torpaqlardır. Hal-hazırda 8 ölkədə apardığı tədqiqat üzərində gərgin işlədiyini deyən N. Atəşi APA-ya açıqlamasında bütün dünyaya Amazonların ilk vətəninin Qafqaz, bugünkü Azərbaycan qadınlarının isə Amazonların birbaşa varisləri olduqlarını tarixi, etnoqrafik və arxeoloji faktlarla isbat etməkdə israrlı olduğunu bildirib.

N. Atəşi dünyanın bir çox ciddi arxeoloqlarının artıq Amazonların bir mif deyil, əsl tarix olması faktı ilə razılaşdıqları halda, bəzi Azərbaycan alimlərinin bu faktı hələ qəbul etməmələrindən narahatlığını da ifadə edib: “Öz müstəqilliklərini yenicə qazanan bir çox ölkələr özlərinə yeni tarix düzəltmək, əsl tarixlərini saxtalaşdırmaq və təhrif etməklə, bir sözlə özlərinə yeni tarix yazmaqla məşğuldurlar. Bu cür yanaşmalar dünya böyük elmi tərəfindən rədd edilir, onların alimləri və saxta elmləri qəbul olunmur. Bu, Azərbaycana birbaşa şamil edilməsə də, Azərbaycanın qədim tarixinə yeni yamaq yamanmasına qətiyyən ehtiyacı yoxdur. Qafqazın ilk tarixini yazan Moisey Kalankatuklu Azərbaycanın qədim adlarını çəkərkən bu ölkənin Atropatena, Albaniya və Amazoniya adlandığını yazıb. Son 50 il ərzində Qafqazda aparılmış tarixi, etnoqrafik, arxeoloji tədqiqatların əsasında Amazonların Qafqaz qadınları olduqlarını bütün dünyaya sübut etmək mümkündür. Hal-hazırda Avropa ölkələri Azərbaycan elminin inkişafında rol oynayan müştərək proyektlərə yetərincə pul ayırır. Azərbaycan hökuməti də, həmçinin elmi tədqiqatlara, xüsusi ilə ölkədə aparılan arxeoloji qazıntılara yetəri qədər vəsait xərcləyir. Bu mənada Azərbaycan tarixçilərinin, xüsusən arxeoloqların indiyə qədər tarixin qaranlıq guşələrinə işıq tutacaq bu tədqiqata obyektiv töhfə vermələrini arzulayardım. Digər istəyim isə odur ki, alimlərimiz tarixin bugünkü səhifəsinin yazılmasında məsuliyyətli, ehtiyatlı, ədalətli və obyektiv olsunlar”.

Nuridə_Atəşi