Mayın 16-da Bakıda GSMA M360 Euroasia 2023 beynəlxalq konfransının açılışı olub. Konfransda regional tənzimləyici orqanların nümayəndələri, ekspertlər, aparıcı mobil operatorlar və rəqəmsal korporasiyaların rəhbərləri iştirak ediblər.
"APA-Economics" xəbər verir ki, iki gün (16-17 may) davam etmiş tədbirin açılışı GSMA-nın baş direktoru Mats Qranridin, Azərbaycan Respublikasının Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Naziri Rəşad Nəbiyevin, “Azercell Telekom” MMC-nin prezidenti Zarina Zeynalovanın, "Huawei" şirkətinin Yaxın Şərq və Mərkəzi Asiya Regionu üzrə Operator Şəbəkələri Biznes Qrupunun Prezidenti An Jianın və digər nüfuzlu şəxslərin iştirakı ilə baş tutub.
“Gələcək üçün Rəqəmsal Davamlılıq” konfransının ilk sessiyasında çıxış edənlər müasir texnologiyaların cəmiyyətə təsirini və davamlı inkişafda innovasiyaların əhəmiyyətini qeyd ediblər.
Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Naziri Rəşad Nəbiyev vurğulayıb ki, dünya əhalisinin 46%-nin rəqəmsal sahədə bilik və bacarıqları zəifdir. Azərbaycan bu problemə kifayət qədər ciddi yanaşır və lazımi tədbirlər görür. Azərbaycanın qarşısında rəqəmsallaşmanın geniş tətbiqi tapşırığı dayanır. Azərbaycan rəqəmsal uçurumun aradan qaldırılması üçün infrastruktur layihələrinə sərmayə qoymağa davam edir: “Yaxın illərdə biz kibertəhlükəsizlik sahəsində savadlı kadrlar hazırlayacağıq. Biz həmçinin ölkədə internetin sürətinin artırılması üzərində də işləyirik. 2024-cü ilin sonuna qədər bütün ölkə əhalisi genişzolaqlı internetlə təmin olunacaq”.
“Azercell Telekom” MMC-nin prezidenti Zarina Zeynalova çıxışında mobil operatorların rəqəmsal fasiləsizliyin təmin edilməsində mühüm rol oynadığını vurğuladı: “Azercell ölkənin ən böyük telekommunikasiya şirkəti kimi rəqəmsal ekosistemin aparıcı qüvvələrindən biridir və dərin bilik və sürətli texnoloji inkişafın gələcək perspektivlərinə dair strateji baxışa malikdir.
Tədbirdə "Huawei" şirkətinin Yaxın Şərq və Mərkəzi Asiya Regionu üzrə Operator Şəbəkələri Biznes Qrupunun Prezidenti An Jian, regional tənzimləyici orqanların nümayəndələri, ekspertlər, aparıcı mobil operatorlar və rəqəmsal korporasiyaların rəhbərləri iştirak ediblər.
Cənab An Jian qeyd edib ki, rəqəmsal iqtisadiyyat üç qüvvədən asılıdır: bağlantı və əsas kimi yaşıl inkişaf: “Rəqəmsal iqtisadiyyatın inkişafı üç fundamental qüvvəyə əsaslanır: bağlantı və əsas kimi yaşıl inkişaf. Davamlı rəqəmsal infrastruktur rəqəmsal iqtisadiyyatın inkişafı üçün çox vacibdir. Buraxılış zolağının eni, hesablama gücü və saxlama tutumu rəqəmsal eranın "magistral yolları" rolunu oynayır, məlumatların daha səmərəli toplanmasını, ötürülməsini, hesablanmasını, saxlanılmasını və təhlilini təmin edir. Bu da öz növbəsində rəqəmsal məhsuldarlığı artırır və rəqəmsal iqtisadiyyatın canlılığını tam şəkildə ortaya çıxarır."
Cənab An Jian, 5G-nin təkmilləşdiyini və əvvəlki texnologiyalardan daha sürətli olduğunu vurğuladı.
"5G sürət və imkanlar baxımından əvvəlki texnologiyaları qabaqlayaraq xeyli irəliləyiş əldə edib. O, Sürətlə inkişaf edib və hərtərəfli inkişafa nail olub. Cəmi üç il ərzində 5G, 4G-nin beş ildə əldə etdiyindən daha çox nailiyyət əldə edib. Hal-hazırda dünyada 249 milyarddan çox istifadəçiyə xidmət göstərən 5G ticarət şəbəkəsi mövcuddur. Bu, eyni müddət ərzində 4G istifadəçilərindən yeddi dəfə çox istifadəçi deməkdir. Həmçinin 800-dən çox 5G smartfon modeli mövcuddur və 69-dan çox modelin qiyməti 150 dollardan aşağıdır. 5G smartfonlarının tədarük payı artıq 50% - i keçib.”
O qeyd edib ki, 5G üçün hazırlıq, 4G-yə investisiya qoymaq 5G-yə investisiya qoymaqdır: “5G texnologiyasının üstünlükləri bütün telekommunikasiya şirkətləri üçün əlçatandır. Operatorların 5G-yə fəal hazırlaşması da həmçinin vacibdir. 4G mühitində belə, müştərilər 5G texnologiyasından istifadə edərək 5G-yə bənzər təcrübədən zövq ala və sərfəli qiymətlərlə məlumat ötürülməsini həyata keçirə bilərlər bilərlər. Bunun bir nümunəsi Massive MIMO-dur ki, bu da mövcud radiotezliklərin səmərəliliyini əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırır və nəticədə 5G-yə hamar keçidlə buraxılış zolağını 3-5 dəfə artırır.
5G texnologiyasının istifadəyə verildiyi ilkin dövrdə Voice over LTE (VoLTE) texnologiyası səsli rabitənin əsasına çevriləcək. Demək olar ki, bütün yeni 4G smartfonları hazırda VoLTE-ni dəstəkləyir və səs xidmətlərinin bu texnologiyaya hamar keçidini təmin edir. Bu, səsli zənglərin keyfiyyətini xeyli yaxşılaşdıracaq, çağrının müddətini 7 saniyədən cəmi 2 saniyəyə qədər azaldacaq. VoLTE, spektrin səmərəliliyini 3 qat daha da artıracaq və istifadəçi miqrasiyasını sürətləndirəcəkdir. Pakistan Caz musiqisində VoLTE-nin istifadə nisbəti cəmi 2 il ərzində 35%-ə çatıb və 3G şəbəkəsinin istifadəsinin dayandırılması gündəmdədir.
Geniş əhatə dairəsi tələblərini və dağlıq ərazilər kimi çətin əraziləri nəzərə alaraq, mövcud 4G şəbəkəsində WTTx texnologiyası istifadəyə verilə bilər. Bu texnologiya, fiber optika ilə birlikdə, daha çox insanın yüksək sürətli İnternet xidmətlərinə çıxış əldə etməsini təmin edərək genişzolaqlı ev internetin tətbiqini sürətləndirə bilər. Rəqəmsal transformasiyanın bir hissəsi kimi, məqsəd hər bir ailə üçün İnternet bağlantısının əlçatan olmasını təmin etməkdir."
"Yaşıl inkişaf" konsepsiyasına toxunan An Jian, inkişaf edən rabitə sisteminin ətraf mühitə zərərsiz yanaşmaları da prioritetləşdirməli olduğunu bildirib: “Qlobal trafikin 2020-ci ildən 2030-cu ilə qədər əhəmiyyətli dərəcədə artacağı gözlənilir. Hazırda İKT sənayesində zərərli tullantıların azaldılması məsələsinə xüsusi diqqət ayrılır. Enerji səmərəliliyinin artırılması "yaşıl inkişaf" üçün çox vacibdir. Şəbəkəyə inteqrasiya olunmuş ekoloji cəhətdən təmiz həllər təqdim etməkdə məqsədimiz minimum enerji istehlakı ilə məlumat transformasiyasını maksimum dərəcədə artırmaqdır. Karbon emissiyalarını davamlı olaraq azaltmaq üçün ağıllı həllərdən istifadə edərək, şəbəkənin dayanması zamanı sıfır bit, sıfır vatt vəziyyətlərini hədəfləməliyik. Üstəlik, Azərbaycanın Günəşli iqlimindən istifadə edərək bərpa olunan enerji mənbələrindən daha yaxşı istifadə edə bilərik. Huawei, hazırda Beynəlxalq Telekommunikasiya Birliyi (ITU) tərəfindən qəbul edilmiş sənaye standartı olan NCIe indeks sistemini təqdim etdi. Bu sistem karbon neytrallığını hədəfləyən telekom operatorları üçün bələdçi rolunu oynayır. Huawei sayt, şəbəkə və əməliyyat səviyyələrində "yaşıl inkişafı" sürətləndirməkdə operatorları dəstəkləyəcək”.
Sonda cənab An Jian rəqəmsal iqtisadiyyatın qlobal artımın hərəkətverici qüvvəsi olduğunu və Azərbaycanın bu yolda lider olduğunu qeyd etdi: "5G texnologiyası öz potensialını tam şəkildə ortaya qoydu, telekommunikasiya sistemini dəyişdirdi və istifadəçilərə və sənaye sahələrinə fayda gətirdi. Güclü 4G şəbəkəsinə investisiya qoymaq 5G-nin uğurlu olması üçün vacibdir. Gəlin daha yaşıl gələcək üçün şəbəkənin inkişafında enerji səmərəliliyini və davamlılığı təşviq edək. “Birlikdə rəqəmsal inqilabı qəbul edə və daim çiçəklənən, əlaqəli dünya qura bilərik”.
Digər tərəfdən, “Open, Agile & Transforming: The Infrastructure of Future” sessiyasında “Huawei Technologies Azerbaijan” MMC-nin baş icraçı direktoru David Xu bildirib ki, “Huawei” internet infrastrukturu baxımından Azərbaycana dəstək verməyə hazırdır: "Hesab edirəm ki, Azərbaycan stasionar internet bağlantısı ilə bağlı fiber-optik kabellər vasitəsilə şəhərlərə çıxışı təmin edəcək. Bu eyni zamanda, kənd yerlərində də internetə çıxışı təmin edəcəkdir. Bağlantı rəqəmsal çevrilmənin əsasını təşkil edir. Biz həmçinin prosesin sürətləndirilməsinə də töhfə verməyə çalışa bilərik."
Bizi Telegram-da izləyin
t.me/apa_az
Bizi Instagram-da izləyin
Bizi TikTok-da izləyin
Bizi Facebook-da izləyin
Bizi X-da izləyin
