Maliyyə

Ana səhifə

Maliyyə

Azərbaycanın tədiyyə balansının müsbət saldosu 1,5 dəfə artıb

15 sentyabr 2011 08:16 (UTC +04:00)

Azərbaycan Mərkəzi Bankından «APA-Economics»ə verilən məlumata görə, əvvəlki illərdə olduğu kimi 2011-ci ilin ilk yarısında da xarici iqtisadi əməliyyatlar neft-qaz sektoru üzrə müsbət saldoya, qeyri-neft sektoru üzrə isə mənfi saldoya malik olub. Neft-qaz sektoru üzrə ümumi daxilolmalar neftin və təbii qazın ixracı və bu sektora cəlb edilən xarici kapitalın hesabına formalaşır. Bu sektor üzrə ödənişlər isə mənfəətin və investisiyaların repatriasiyası, avadanlıqlar və xidmətlərin idxalını əks etdirir. Ümumi nəticədə, 2011-ci ilin yanvar-iyun aylarında neft-qaz sektoru üzrə yaranmış ümumi müsbət saldo 13,9 mlrd. dollar olub.

Hesabat dövründə cari əməliyyatlar hesabında 10,2 mlrd. dollar məbləğində profisit yaranıb, o cümlədən neft-qaz sektoru üzrə cari hesabın profisiti 13,7 mlrd. dollar məbləğində olub. Neft-qaz sektorunun profisiti qeyri-neft sektoru üzrə cari hesabın 3,5 mlrd. dollar məbləğində olan kəsirini tam örtüb.

Tədiyyə balansının əsas göstəriciləri

(mln. dollar)

	2010-cu il, 6 ay	2011-ci il, 6 ay
*I.Cari əməliyyatlar* *hesabının saldosu 7 961,2 10 220,3* Xarici ticarət balansı 10 236,4 13 677,8 Xidmətlər balansı - 775,8 - 1 190,7 Gəlirlər balansı - 1 717,9 - 2 604,4 - İnvestisiya gəlirlərinin repatriasiyası - 1 410,8 - 2 504,6 Cari transfertlər balansı 218,5 337,6 *II.Kapitalın və maliyyənin* *hərəkəti hesabının saldosu - 2 954,8 - 2 670,4* Birbaşa investisiyalar 156,5 498,4 - Azərbaycana cəlb olunmuş 1 460,1 2 000,5 - Xaricə yönəldilmiş - 110,6 - 90,1 - İnvestisiyaların repatriasiyası - 1 193,0 - 1 412,0 Kreditlər və digər investisiyalar - 3 111,3 - 3 168,8 *III.Tədiyə balansının* *ümumi saldosu 5 006,4 7 549,9*

Hesabat dövrü ərzində xarici ticarət dövriyyəsi 22,8 mlrd. dollar təşkil edib və göründüyü kimi, xarici ticarət balansı 13,7 mlrd. dollar məbləğində müsbət saldo ilə nəticələnib. Bu müddət ərzində Azərbaycanın dünyanın 138-dək dövləti ilə ticarət əlaqələri olub. Xarici ticarətin 13,2%-i MDB ölkələri, 86,8%-i isə digər xarici dövlətlərin payına düşür.

Tədiyyə balansına əsasən, hesabat dövründə əmtəə ixracı 18,3 mlrd. dollar təşkil edib. İxrac olunmuş malların strukturunda neft-qaz məhsullarının payı 95,5% olub. Xarici dövlətlərə 16,7 mlrd. dollarlıq neft məhsulları ixrac olunub, ixrac olunmuş neft məhsullarının 848,1 mln. dolları neft emalı məhsulları, 15,9 mlrd. dolları isə xam neftin payına düşür. İxrac olunmuş xam neftin 14,9 mlrd. dolları Azərbaycan Beynəlxalq Əməliyyat Şirkəti (ABƏŞ) tərəfindən hasil olunmuş neftin ümumi dəyəridir. İxrac olunmuş ümumi xam neftin 914,3 mln. dolları isə digər müəssisələr tərəfindən xaricə göndərilib ki, bunun da 51,4 mln. dolları «Şahdəniz» yatağından hasil edilmiş kondensat, 862,9 mln. dolları isə ARDNŞ-nin payına düşür.

Qeyd edək ki, 2011-ci ilin yanvar-iyun aylarında ölkənin qeyri-neft ixracı 11,9% artaraq 786,0 mln. dollar təşkil edib.

(mln. dollar)

İxracın strukturu
	2010-cu il, 6 ay	2011-ci il, 6 ay
Yanacaq-xammal məhsulları	12 627,4	17 766,4
- neft-qaz məhsulları	12 489,4	17 465,6
-digər xammal	138,0	300,8
Maşın və avadanlıq	223,7	86,8
İstehlak malları	332,7	371,9
Digər mallar	8,2	26,5
İxrac cəmi	13 192,0	18 251,6

Hesabat dövründə Azərbaycanın əmtəə idxalının ümumi dəyəri 4,6 mlrd. dollar təşkil edib. İstehlak malların idxalının ümumi dəyəri 1 746,8 mln. dollar olub ki, bunun da 622,0 mln. dolları ərzaq məhsullarının payına düşür:

(mln. dollar)

İdxalın strukturu
	2010-cu il, 6 ay	2011-ci il, 6 ay
İstehlak malları	1 306,8	1 746,8
- ərzaq məhsulları	485,7	622,0
- qeyri-ərzaq məhsulları	821,1	1 124,8
İnvestisiya yönümlü mallar	296,8	368,4
Digər mallar	1 352,1	2 458,5
İdxal cəmi	2 955,7	4 573,7

Mərkəzi Bankın hesablamalarına görə, idxalın strukturunda xüsusi çəkisi 8,1% təşkil edən xarici investisiyalar hesabına gətirilmiş maşın-avadanlıqlar, bunun 88,3%-ni isə beynəlxalq neft-qaz kontraktları çərçivəsində istifadə olunmuş investisiyalar hesabına idxal edilən mallar təşkil edib. Bundan başqa, ölkəyə ümumi məbləği 2 458,5 mln. dollar olan istehsal təyinatlı maşın-avadanlıq, kimya, qara və əlvan metal məhsulları da gətirilib.