Maliyyə

Ana səhifə

Maliyyə

Azərbaycanın tədiyyə balansının müsbət saldosu 22% azalıb

12 iyun 2012 13:56 (UTC +04:00)

Bakı. Vahab Rzayev – APA-Economics. Azərbaycanın 2012-ci ilin I rübü üzrə tədiyyə balansının ümumi saldosu müsbət 2 418,2 mln. ABŞ dolları təşkil edib ki, bu da ötən ilin müvafiq dövrünün göstəricisindən 21,8% azdır.

Azərbaycan Mərkəzi Bankından «APA-Economics»ə verilən məlumatına görə, əvvəlki illərdə olduğu kimi 2012-ci ilin yanvar-mart aylarında xarici iqtisadi əməliyyatlar neft-qaz sektoru üzrə müsbət saldoya, qeyri-neft sektoru üzrə isə mənfi saldoya malik olub. Neft-qaz sektoru üzrə ümumi daxilolmalar neftin və təbii qazın ixracı və bu sektora cəlb edilən xarici kapitalın hesabına formalaşır. Bu sektor üzrə ödənişlər isə mənfəətin və investisiyaların repatriasiyası, avadanlıqların və xidmətlərin idxalını əks etdirir. Ümumi nəticədə 2012-ci ilin yanvar-mart aylarında neft-qaz sektoru üzrə yaranmış ümumi müsbət saldo 6,5 mlrd. dollar olub.

Ötən rüb ərzində cari əməliyyatlar hesabına 4,6 mlrd. dollarlıq profisit yaranıb. Neft-qaz sektorunun profisiti qeyri-neft sektoru üzrə cari hesabın 2,0 mlrd. dollarlıq kəsirini tam örtüb.

Tədiyyə balansının əsas göstəriciləri

(mln. dollar)

2011-ci il, I rüb

2012-ci il, I rüb

I.Cari əməliyyatlar
hesabının saldosu                                4 826,0                                                 4 635,3
Xarici ticarət balansı                                6 554,2                                                6 816,5
Xidmətlər balansı                                     - 522,7                                                 - 934,1
Gəlirlər balansı                                      - 1 347,1                                              - 1 285,1
- İnvestisiya gəlirlərinin repatriasiyası       - 1 447,5                                              - 1 373,8
Cari transfertlər balansı                               141,6                                                     38,0

II.Kapitalın və maliyyənin
hərəkəti hesabının saldosu                - 1 732,3                                                 - 2 217,1
Birbaşa investisiyalar                                     77,1                                                    208,8
- Azərbaycana cəlb olunmuş                         819,9                                                  1 161,0
- Xaricə yönəldilmiş                                     - 34,9                                                  - 206,7
- İnvestisiyaların repatriasiyası                    - 707,9                                                  - 745,5
Kreditlər və digər investisiyalar                 - 1 809,4                                               - 2 427,9
Neft bonusu                                                    -                                                              2,0

III.Tədiyə balansının
ümumi saldosu 3 093,7 2 418,2

Hesabat dövrü ərzində xarici ticarət dövriyyəsi 11,1 mlrd. dollar təşkil edib və, göründüyü kimi, xarici ticarət balansı 6,8 mlrd. dollarlıq müsbət saldo ilə nəticələnib. Bu müddət ərzində Azərbaycan dünyanın 122 dövləti ilə ticarət əlaqələri üzrə əməliyyatlar aparıb. Xarici ticarətin 7,3%-i MDB ölkələri, 92,7%-i isə digər xarici dövlətlərin payına düşüb.

Tədiyyə balansına əsasən, hesabat dövründə əmtəə ixracı 9,0 mlrd. dollar təşkil edib. İxrac olunmuş malların strukturunda neft-qaz məhsullarının payı 96,0% olub. Xarici dövlətlərə 8,3 mlrd. dollarlıq neft məhsulları ixrac olunub, ixrac olunmuş neft məhsullarının 416,9 mln. dolları neft emalı məhsullarının, 7,8 mlrd. dolları isə xam neftin ixracının payına düşüb. İxrac olunmuş xam neftin 7,4 mlrd. dolları Azərbaycan Beynəlxalq Əməliyyat Şirkəti (ABƏŞ) tərəfindən hasil olunmuş neftin ümumi dəyəridir. İxrac olunmuş ümumi xam neftin 423,5 mln. dolları isə digər müəssisələr tərəfindən xaricə göndərilib ki, bunun da 37,9 mln. dolları «Şahdəniz» yatağından hasil edilmiş kondensatın, 385,6 mln. dolları isə Azərbaycan Dövlət Neft Şirkətinin (ARDNŞ) payına düşüb.

Qeyd edək ki, 2012-ci ilin yanvar-mart aylarında ölkənin qeyri-neft ixracı 1,4% artaraq 351,5 mln. dollara çatıb.

(mln. dollar)

İXRACIN STRUKTURU
	I rüb 2011-ci il	I rüb 2012-ci il
Yanacaq-xammal məhsulları	8 330,5	8 770,1
- neft-qaz məhsulları	8 199,6	8 618,5
-digər xammal	130,9	151,6
Maşın və avadanlıq	45,6	28,3
İstehlak malları	167,6	167,7
Digər mallar	2,4	3,9
İxrac, cəmi	8 546,1	8 970,0

Hesabat dövründə Azərbaycanın əmtəə idxalının ümumi dəyəri 2,2 mlrd. dollar təşkil edib. İstehlak mallarının idxalının ümumi dəyəri 899,7 mln. dollar olub ki, bunun da 301,1 mln. dolları ərzaq məhsullarının payına düşüb:

(mln. dollar)

İDXALIN STRUKTURU
	I rüb 2011-ci il	I rüb 2012-ci il
İstehlak malları	791,3	899,7
- ərzaq məhsulları	317,9	301,1
- qeyri-ərzaq məhsulları	473,4	598,6
İnvestisiya yönümlü mallar	142,4	163,5
Digər mallar	1 58,2	1 090,3
İdxal, cəmi	1 991,9	2 153,5

Mərkəzi Bankın hesablamalarına görə, idxalın strukturunda xüsusi çəkisi 7,6% təşkil edən xarici investisiyalar hesabına gətirilmiş maşın-avadanlıqların 88,4%-ni beynəlxalq neft-qaz kontraktları çərçivəsində istifadə olunmuş investisiyalar hesabına idxal edilən mallar təşkil edib. Bundan başqa, ölkəyə ümumi məbləği 1 090,3 mln. dollar olan istehsal təyinatlı maşın-avadanlıqlar, kimya, qara və əlvan metal məhsulları gətirilib.