Sənaye və energetika

Ana səhifə

Analitiklər: Neftin qiyməti artmayacaq

04 dekabr 2009 14:19 (UTC +04:00)

Bakı. Vahab Rzayev – APA-Economics. Yaxın zamanlarda neftin qiyməti 100 ABŞ dolları həddindən əhəmiyyətli dərəcədə aşağı səviyyədə qalacaq, çünki dünya iqtisadiyyatı hələ də zəifdir və iqtisadiyyatda effektivliyi tədricən artır. «APA-Economics»in məlumatına görə, bu proqnozla dünya neft bazarının ekspertləri çıxış edir. Hətta ikinci amil neftin qiymətinin kəskin artmamasının əsas səbəbi kimi qeyd olunur.

Məsələn, «Deutsche Bank»ın məruzəsində qeyd olunur ki, dünyada neft heç vaxt qurtarmayacaq və əgər neft dövrü sona çatarsa, bu, iqtisadiyyatın effektivliyi və neft yanacağından daha az istifadəsi ilə əlaqəli olacaq. Burada köhnə misalı çəkmək olar ki, «daş dövrü» daş ehtiyatlarının tükənməsi səbəbindən deyil, bəşəriyyətin texnoloji tərəqqisi səbəbindən başa çatıb.

Məhz iqtisadiyyatın effektivliyinin artırılması ideyası «Deutsche Bank»ın 2010-cu ildə neftin qiymətinin hazırkı səviyyədən təxminən 65 dollaradək enməsi barədə proqnozunun əsasını təşkil edir. Bu proqnozu hazırlayarkən «Deutsche Bank»ın ekspertləri enerji intensivliyi kimi tanınan bir sıra göstəricinin sistemindən istifadə ediblər. Həmin sistem istifadə edilmiş neftin həcmini iqtisadiyyatının həcmi ilə əlaqələndirilir.

Dünyanın ən iri iqtisadiyyatına malik olan ABŞ-da enerji intensivliyi 1980-ci illərin əvvəlindən hər il 2% azalır. «Deutsche Bank»ın proqnozuna əsasən, yaxın zamanda bu göstərici 3%-ə çatacaq, çünki insanlar daha qənaətli avtomobillər alacaq, hökumətlər isə enerjiyə qənaət siyasətinə üstünlük verəcək. Nəticədə, ABŞ iqtisadiyyatında illik artımın təxminən 2,5% təşkil etdiyini nəzərə alaraq, ölkədə neft istehlakının azalması gözlənilir.

Neft bazarına təsir edən digər irimiqyaslı amillər, o cümlədən, Çin iqtisadiyyatının artımı, bazarda spekulyasiyalar və geosiyasi gərginlik kimi amillərə gəldikdə, analitiklərin fikrincə, Çində enerji intensivliyinin azalması daha böyük sürətlə gedə bilər, bazarda spekulyasiyaların miqyası azalacaq, neftə olan tələbatın azalması ilə paralel olaraq neft hasil edən regionlarda geosiyasi gərginliyin təsiri və əhəmiyyəti isə itə bilər. Bundan başqa, enerji intensivliyinin azalması nəticəsində böyük həcmdə sərbəst ehtiyatlar yaranacaq ki, bu amil də həm spekulyasiya, həm də geosiyasi gərginlik amillərinin vacibliyini azaldacaq.

Analitiklər hesab edirlər ki, bu proses artıq gedir. Məsələn, 2008-ci ildə sərbəst istehsal gücünün gündəlik həcmi 1 mln. barel təşkil edibsə, hazırda bu göstərici 4 mln. barelə çatıb və gələn ilin ortalarına kimi 4,5 mln. barelədək yüksələ bilər.