Diaspor

Ana səhifə

Diaspor

Berlində Dünya Azərbaycan və Türk Diaspor Təşkilatları Koordinasiya Şurasının iclası başa çatıb-YENİLƏNİB

Berlində Dünya Azərbaycan və Türk Diaspor Təşkilatları Koordinasiya Şurasının iclası başa çatıb-<font color=red>YENİLƏNİB</font>

28 mart 2008 08:46 (UTC +04:00)

Xaricdə Yaşayan Azərbaycanlılarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin mətbuat xidmətindən APA-ya verilən məlumata görə, toplantıda “Türkdilli dövlətlər arasında münasibətlərin inkişafında diasporların rolu” mövzusunda məruzə ilə çıxış edən XÖYAİÜDK sədri Nazim İbrahimov müzakirələrin müasir dövrdə Azərbaycan və Türk diaspor təşkilatlarının qarşısında duran ən mühüm vəzifələrə həsr edildiyini bildirib. O, Azərbaycan və Türk diasporlarının yüksələn xətlə inkişaf etməkdə olan əməkdaşlığının türkdilli ölkələr arasında münasibətlərin inkişafına öz müsbət töhfələrini verməkdə olduğunu vurğulayıb: “Bu gün Türkdilli Ölkələrin Parlament Assambleyasının yaradılması istiqamətində ilk addımlar atılmaqdadır, Türkdilli ölkələrin dövlət və hökumət başçılarının Zirvə Toplantıları katibliyinin yaradılması məsələsinin gündəmə gəlməsi Azərbaycan və Türk diaspor təşkilatları arasında əməkdaşlığın ölkələrimizin münasibətlərinin inkişafına verdiyi töhfələrdəndir”.
Daha sonra iclasda çıxış edən Prezidentin İcra Araratının ictimai-siyasi şöbəsinin müdiri Əli Həsənov bildirib ki, ən vacib məsələ diaspor üzvlərinin yaşadıqları ölkələrdə bütün sahələrdə fəallıq göstərmələridir: “Bununla onlar müsbət mənada ciddi faktora çevrilə bilərlər. Diaspor təşkilatları dövlət tədbirləri də daxil olmaqla bütün ictimai-siyasi, humanitar tədbirlərdə iştirak etməklə özlərini tanıdır və əhəmiyyətlərini artırmış olurlar”.
Toplantıda çıxış edən Azərbaycanın Almaniyada fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Pərviz Şahbazov isə bu iclasın Almaniyada Azərbaycan ilinin açılışı ilə eyni günə düşməsinə diqqət yetirib. Səfirin sözlərinə görə, iki tədbirin eyni vaxta təsadüf etməsi dünyanın müxtəlif ölkələrindən gələn Azərbaycan və türk diasporu üzvlərinə Azərbaycan mədəniyyətinin klassik və zəngin nümunələri ilə tanış olmaq imkanı verir. “Azərbaycan və Türk diaspor təşkilatlarının qarşılıqlı əlaqələrinin inkişafı və perspektivləri” mövzusunda çıxış edən AMEA prezidenti, Dünya Azərbaycanlıları Əlaqələndirmə Şurasının İdarə Heyətinin sədri Mahmud Kərimov bildirib ki, dünyadakı erməni diasporunun apardığı təbliğat, uydurma erməni soyqırımı iddialarının qarşısını almaq və Azərbaycan, eləcə də Türkiyə həqiqətlərini beynəlxalq aləmə yaymaq məqsədilə yeni təbliğat üsullarından istifadə etməyə ehtiyac var. Ortaq türk dilinin yaradılmasını da aktual sayan Mahmud Kərimov deyib ki, bu, inteqrasiya prosesini sürətləndirə və bütün türkdilli dövlətlərin ərazisində yayımlana bilən ümumtürk televiziyasının yaradılmasına zəmin olar. Azərbaycan Milli Məclisinin deputatı Qənirə Paşayevanın çıxışı isə “Ortaq problemlərimizin həllində diasporların rolu”na həsr olunub. O deyib ki, Azərbaycan və türk diaspor təşkilatlarının birgə fəaliyyətinin daha səmərəli nəticələr verməsi üçün bütün diaspor üzvləri ortaq problemlərimizi bilməlidir. Millət vəkili ortaq problemlərdən bəhs edən kitab hazırlanmasını, müxtəlif dillərə tərcümə edilərək diaspor təşkilatları arasında yayılmasını təklif edib. Amerika Türk Assosiasiyaları Assambleyasının prezidenti Nurtan Ural Amerikadakı Azərbaycan və Türk diaspor təşkilatları arasında əməkdaşlıq və işbirliyinin erməni diasporunu təlaşa saldığını bildirib. Bu mövzunu davam etdirən Amerika Azərbaycanlıları Cəmiyyətinin sədri Tomris Azəri də Azərbaycan və türk diasporunun birgə fəaliyyətinin bugünkü nəticələrindən ermənilərin narahat olmasına dair faktlar səsləndirib. O, ötən il yaradılan “US Azeris Network” şəbəkəsinin əhəmiyyətindən danışıb və bildirib ki, bu şəbəkə vasitəsilə diaspor üzvləri bütün zəruri sənədlərdən, tədbirlərdən dərhal xəbər tutur, eləcə də səslərini Amerika qanunvericilərinə əvvəlkindən daha tez çatdıra bilirlər.
Ortaq türk televiziyasının yaradılması barədə danışan Nizami Cəfərov bunun türk birliyin ideoloji əsaslarının yaradılması üçün vacib olduğunu deyib. Bu televiziyanın türkdilli ölkələrin büdcəsi hesabına maliyyələşdirilməli olduğunu söyləyən millət vəkili TV-nin mərkəzi ofisinin İstanbulda olmasını, ancaq türkdilli ölkələrin hamısında nümayəndəliyinin təşkil edilməsini məqsədə uyğun hesab edib.
Benilüks Azərbaycanlıları Konqresi sədri Sahil Qasımlı isə Niderlandda ikinci Bazar Günü məktəbinin açılmasına, eləcə də Azərbaycan dilində radionun yaradılmasına hazırlıq görüldüyünü, bu radioda ingilis, holland və digər dillərdə də verilişlər yayımlanmasının nəzərdə tutulduğunu bildirib.
İclasın sonunda Dünya Azərbaycan və Türk Diaspor Təşkilatlarının Koordinasiya Şurasının 9 nəfərdən ibarət idarə heyəti yaradılması qərara alınıb. Eyni zamanda Şuranın katibliyi yaradılacaq və bu struktur Avropa dövlətlərinin birində yerləşəcək.
Toplantının sonunda yekun sənəd olaraq Berlin Bəyannaməsi qəbul olunub. Bəyannamədə qeyd olunur ki, Koordinasiya Şurası Türk Dövlət və Cəmiyyətlərinin XI Dostluq, Qardaşlıq və Əməkdaşlıq Qurultayında irəli sürülmüş Azərbaycan və Türkiyə Parlamentlərarası Assambleyasının yaradılması təşəbbüsü alqışlanıb, türkdilli ölkələrin dövlət başçılarının Zirvə toplantılarının Katibliyinin yaradılması ideyası dəstəklənib və onun həyata keçirilməsi üçün türkdilli ölkələrin hökumətləri müvafiq addımlar atmağa çağırılıb. Sənəddə həmçinin türkdilli xalqların ortaq televiziyasının yaradılması barədə Türk Dövlət və Cəmiyyətlərinin XI Dostluq, Qardaşlıq və Əməkdaşlıq Qurultayının qərarı dəstəklənib. Sənəddə nəzərdə tutulub ki, Azərbaycan və Türkiyə həqiqətlərinin təbliği ilə bağlı Koordinasiya Şurasına üzv təşkilatların təklifləri əsasında müvafiq strategiya müəyyənləşdirilsin, II Foruma qədər “Azərbaycan və Türk diaspor təşkilatlarının Birgə fəaliyyət strategiyası”na uyğun olaraq xarici ölkələrdə yaşayan azərbaycanlı və türk iş adamlarının birgə forumu keçirilsin və Məşvərət Şurasının yaradılması təmin edilsin, Avropanın mərkəzi şəhərlərindən birində Türkdilli xalqların tarixi və mədəniyyətini nümayiş etdirən muzeyin yaradılması barəsində Türk Dövlət və Cəmiyyətlərinin XI Dostluq, Qardaşlıq və Əməkdaşlıq Qurultayında qəbul olunmuş qərarın həyata keçirilməsi istiqamətində Azərbaycan və Türk icmalarının fəaliyyəti səfərbər edilsin, İraq Türkmənlərinin hüquqlarının müdafiəsi, Ahıska türklərinin repatriasiyası sahəsində problemlərin həlli məsələlərinə beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətinin cəlb olunması ilə bağlı “Birgə fəaliyyət strategiyası”ndan irəli gələn vəzifələrin yerinə yetirilməsi üçün tədbirlərin həyata keçirilsin.
Dünya Azərbaycan və Türk Diaspor Təşkilatlarının Koordiyasiya Şurasının iclasında qəbul olunan daha bir sənəd isə 1918-ci martın 31-də Azərbaycanlılara qarşı törədilmiş soyqırımın 90 illiyi ilə əlaqədar olaraq bəyanatdır. Sənəddə Koordinasiya Şurası bir daha beynəlxalq ictimaiyyətə müraciət edərək, erməni millətçilərinin türk xalqlarına, xüsusilə də azərbaycanlılara qarşı törətdikləri terror və soyqırımı aktlarını pisləməyə çağırır, beynəlxalq təşkilatları, dünya ölkələrini hadisələrə obyektiv qiymət verməyə dəvət edir.
Dünya Azərbaycan və Türk Diaspor Təşkilatlarının Koordiyasiya Şurasının üzvləri Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Türkiyə Prezidenti Abdulla Gülə müraciət qəbul ediblər.
Daha sonra 2007-cı ilin yekunları üzrə “Qobustan” Beynəlxalq mükafatının təqdimetmə mərasimi keçirilib. Mükafatlara Amerika Türk Assosiasiyaları Assambleyasının prezidenti Nurten Ural, Amerika Azərbaycanlıları Cəmiyyətinin sədri Tomris Azəri, Norveç Türkdilli Ölkələrin Tarixini Araşdırmalar İnstitutunun direktoru Sefa Martin Yürükel layiq görülüblər. Təltif olunan qurumlar arasında Azərbaycanın Almaniyadakı səfirliyi, Hollandiya Türk-Azərbaycan Kültür dərnəyi, Avropa Azərbaycanlıları Konqresi, İraq Türkmən Cəbhəsinin Avropa Birliyi təmsilçiliyi, Ahiska Türk Dərnəkləri Federasiyası və Gürcüstandakı Azərbaycanlıların Mədəniyyət Mərkəzi var.
Sonda Avropa Azərbaycanlıları Konqresinin təşkilatçılığı ilə hazırlanan “Sarı Gəlin” kompakt diskinin təqdimatı olub.
Qeyd edək ki, iclasın sonunda Berlin Bəyannaməsi və 1918-ci martın 31-də azərbaycanlılara qarşı törədilmiş soyqırımın 90 illiyi ilə əlaqədar bəyanat qəbul olunacaq. Xatırladaq ki, Dünya Azərbaycan və Türk Diaspor Təşkilatları Koordinasiya Şurası Azərbaycan və Türk Diaspor təşkilatları rəhbərlərinin I Forumunda yaradılıb. Azərbaycan və türk icmalarının fəaliyyətini əlaqələndirmək məqsədilə yaradılan Koordinasiya Şurasının 101 üzvü var.